Πέντε μέρες μετά τις «ύποπτες», ανεξιχνίαστες ώς τώρα επιθέσεις της Πέμπτης σε δύο δεξαμενόπλοια κοντά στο Στενό του Ορμούζ, η μετωπική αντιπαράθεση ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ συνεχίζεται, με την Τεχεράνη να απειλεί ευθέως ότι θα αυξήσει πέρα από τα συμφωνημένα «πλαφόν» την παραγωγή σχάσιμου υλικού και θα αποχωρήσει ντε φάκτο εντός δέκα ημερών από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Οπλων (NPT), εκτός και αν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις κινηθούν δυναμικά για να «σώσουν» τη θνήσκουσα πυρηνική συμφωνία του 2015.
Συγκεκριμένα, το Ιράν ανακοίνωσε χτες ότι μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες θα ξεπεράσει το διεθνώς συμφωνημένο όριο του αποθέματός του σε ουράνιο χαμηλού βαθμού εμπλουτισμού (LEU) – προσθέτοντας όμως ότι οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν ακόμη χρόνο για να σώσουν τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
«Δεν απομένει πολύς χρόνος μέχρι να λήξει το τελεσίγραφο των 60 ημερών που έδωσε το Ιράν στους Ευρωπαίους για να διασώσουν τη συμφωνία. Μετά από αυτό το Ιράν θα διακόψει την εφαρμογή της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Οπλων», προειδοποίησε ο Μοτζταμπά Ζολνούρ, ο «σκληρός» επικεφαλής της Επιτροπής Πυρηνικών στο κοινοβούλιο.
Αλλά και ο μετριοπαθής πρόεδρος Ροχανί προειδοποίησε χτες την Ευρώπη ότι «λιγοστεύει ο χρόνος» για να σωθεί η πυρηνική συμφωνία. «Είναι μια κρίσιμη στιγμή και η Γαλλία μπορεί ακόμη να εργαστεί με τις άλλες (χώρες) που υπέγραψαν τη συμφωνία και να διαδραματίσει ιστορικό ρόλο στη διάσωσή της σε αυτό το πολύ σύντομο χρονικό διάστημα» φέρεται να είπε ο Ροχανί κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον νέο πρεσβευτή της Γαλλίας στην Τεχεράνη, τονίζοντας ότι «η κατάρρευση της συμφωνίας δεν είναι προς το συμφέρον ούτε της περιοχής ούτε του κόσμου».
Το Ιράν έχει κατ’ επανάληψη εκφράσει τη δυσαρέσκειά του, επειδή καθυστερεί εδώ και έξι μήνες η λειτουργία του ευρωπαϊκού ‘‘παράλληλου’’ μηχανισμού αγοραπωλησιών (INSTEX), που υποτίθεται πως θα παρέκαμπτε τις αμερικανικές κυρώσεις σε μια προσπάθεια να σωθεί η πυρηνική συμφωνία.
Ομως οι Ευρωπαίοι, και ιδιαίτερα οι Γερμανοί και οι Γάλλοι, παίζουν… καθυστερήσεις: χτες, για παράδειγμα, ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Ζάιμπερτ κάλεσε το Ιράν «να υλοποιήσει πλήρως τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμφωνία για τα πυρηνικά», χωρίς να λαμβάνει καμιά συγκεκριμένη δέσμευση για τη λειτουργία της INSTEX. Πάντως, στη χτεσινή σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε. στο Λουξεμβούργο, οι Ευρωπαίοι εμφανίστηκαν πολύ επιφυλακτικοί στην απόδοση ευθυνών για τις επιθέσεις και απέφυγαν να ταυτιστούν με την Ουάσινγκτον και το Λονδίνο, που κατηγορούν ευθέως το Ιράν.
«Γνωρίζω τις εκτιμήσεις των αμερικανικών και των βρετανικών υπηρεσιών πληροφοριών, όμως εμείς δεν έχουμε ακόμη αποφασίσει ποιος φταίει», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Γερμανός ΥΠΕΞ, Χάικο Μάας.
Το επίμαχο βίντεο
Η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ-Ιράν επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο, αφού η αμερικανική κυβέρνηση –όπως φυσικά και οι στενοί σύμμαχοί της Βρετανοί, Ισραηλινοί και Σαουδάραβες– έσπευσαν να υποδείξουν την Τεχεράνη ως υπεύθυνη για τις επιθέσεις της περασμένης Πέμπτης στον Κόλπο του Ομάν.
Το αμερικανικό Πεντάγωνο μάλιστα δημοσιοποίησε την Παρασκευή ένα βίντεο που υποτίθεται πως απεικονίζει στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης, καθώς προσεγγίζουν το ένα από τα δύο δεξαμενόπλοια που δέχθηκαν επίθεση και αφαιρούν ένα αντικείμενο που μοιάζει με μαγνητική νάρκη που δεν είχε εκραγεί από το πλευρό του κύτους του τάνκερ.
Το Ιράν αρνείται τις κατηγορίες, με τον πρόεδρο της Βουλής και άλλους κορυφαίους αξιωματούχους του να ρίχνουν ευθέως την ευθύνη στις ΗΠΑ. Μάλιστα χτες ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος των υπηρεσιών ασφαλείας του Ιράν, ο γραμματέας του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας Αλί Σαμχανί, δήλωσε ευθέως ότι «εμείς είμαστε οι εγγυητές της ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ» και κάλεσε τις αμερικανικές δυνάμεις να αποχωρήσουν από την περιοχή, καθώς «αυτές αποτελούν την κύρια πηγή της κρίσης και της αστάθειας»…
Ενώ ο αρχηγός του γενικού επιτελείου στρατού του Ιράν απείλησε ξανά ότι το Ιράν θα κλείσει το Στενό αν δεχθεί επίθεση: «Αναφορικά με τα νέα επεισόδια στον Περσικό Κόλπο… Αν η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν αποφασίσει να μπλοκάρει τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, είναι από στρατιωτικής άποψης αρκετά ισχυρή για να το πράξει πλήρως και ανοιχτά», είπε ο υποστράτηγος Μοχαμάντ Μπακερί.
Πομπέο κατά Τεχεράνης
Δυστυχώς, η Ουάσινγκτον συνεχίζει να τραβά το σκοινί, ενώ θεριεύει η διεθνής αγωνία για ένα «θερμό επεισόδιο» με ανεξέλεγκτες συνέπειες: χτες, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο χαρακτήρισε «πρόδηλο γεγονός» την ευθύνη του Ιράν για τις επιθέσεις στα δύο δεξαμενόπλοια και φυσικά επανέλαβε πως οι ΗΠΑ θα εγγυηθούν τη διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, με «διπλωματικές και άλλες αποφάσεις», ενώ παράλληλα κατηγόρησε την Τεχεράνη για την κατάρριψη ενός αμερικανικού, εξοπλισμένου με πυραύλους, μη επανδρωμένου αεροσκάφους MQ-9 «Reaper», με ιρανικό πύραυλο που ερρίφθη από την Υεμένη.
Ιδιαίτερα επιθετικός στις δηλώσεις του ενάντια στο Ιράν ήταν και ο Σαουδάραβας βασιλιάς Σαλμάν, ενώ τις πιο πολεμοχαρείς δηλώσεις έκανε ως συνήθως ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, που κάλεσε τις παγκόσμιες δυνάμεις να ενισχύσουν άμεσα τις κυρώσεις τους σε βάρος του Ιράν και ξεκαθάρισε: «Σε κάθε περίπτωση, το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα». Το Ισραήλ, που όχι μόνο διαθέτει εδώ και δεκαετίες πυρηνικά όπλα, χωρίς να το παραδέχεται, αλλά κουνάει και το δάχτυλο στους υπόλοιπους…
