Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα οι πολίτες του Ισραήλ για τις κρίσιμες πρόωρες βουλευτικές εκλογές, οι οποίες θα κρίνουν εάν θα συνεχιστεί σε μια πέμπτη θητεία η απόλυτη κυριαρχία του Μπενιαμίν Νετανιάχου στο πολιτικό σκηνικό της χώρας ή αν ήρθε η ώρα της αλλαγής με τον νέο πολιτικό Μπένι Γκαντς.
Περίπου 6,3 εκατομμύρια ψηφοφόροι καλούνται να ψηφίσουν σε 10.000 εκλογικά τμήματα για να αναδείξουν τα 120 μέλη της επόμενης Κνέσετ (ισραηλινής Βουλής), εν μέσω σειράς κατηγοριών για σκάνδαλα σε βάρος του νυν πρωθυπουργού.
Οι σημερινές κάλπες έχουν προσλάβει ήδη εδώ και καιρό χαρακτήρα δημοψηφίσματος υπέρ ή κατά του «Μπίμπι», όπως αποκαλούν οι συμπατριώτες του τον Νετανιάχου, στην εξουσία δεκατρία χρόνια και πλέον.
Τα αποτελέσματα θα αρχίσουν να γίνονται γνωστά αύριο, αλλά μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος για το οριστικό συμπέρασμα, δεδομένης της κατακερματισμένης κατάστασης της ισραηλινής πολιτικής σκηνής.
Απαραίτητη φαίνεται να είναι η συγκρότηση συμμαχίας, αφού η κυβέρνηση χρειάζεται κοινοβουλευτική πλειοψηφία αλλά κανένα κόμμα δεν έχει κερδίσει ποτέ περισσότερες από τις μισές από τις 120 έδρες στην Κνεσέτ.
Ο πρόεδρος του Ισραήλ, Ρεουβέν Ριβλίν, είναι επιφορτισμένος με την επιλογή του υποψηφίου ο οποίος θα έχει τις καλύτερες πιθανότητες για να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού.
Προεκλογική πρόκληση
Μόλις τρεις μέρες πριν τις εκλογές ο Νετανιάχου προανήγγειλε προσάρτηση των παράνομων εβραϊκών οικισμών στη Δυτική Οχθη, κάτι που βάζει ταφόπλακα στην ειρηνευτική διαδικασία με τους Παλαιστινίους, με στόχο να προσεταιριστεί τις ψήφους των εποίκων και να επικρατήσει του κεντροδεξιού κόμματος του Γκαντς.
Άλλωστε, ορισμένα από τα πολιτικά κόμματα τα οποία ο «Μπίμπι» προτίθεται να περιλάβει στην κυβέρνηση συνασπισμού που θα σχηματίσει εάν κερδίσει ζητούν την προσάρτηση ζωνών της Δυικής Οχθης. Ο Νετανιάχου διεκδικεί μαζί με τα κόμματα αυτά τις ψήφους των Εβραίων εποίκων και των υποστηρικτών τους.
Περισσότεροι από 400.000 Ισραηλινοί ζουν στους εβραϊκούς οικισμούς της κατεχόμενης Δυτικής Οχθης, ενώ άλλοι 200.000 κατοικούν στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, τον παλαιστινιακό τομέα της πόλης, ο οποίος κατελήφθη από το Ισραήλ κατά τον Πόλεμο των Εξι Ημερών το 1967 και στην συνέχεια προσαρτήθηκε.
Οι βασικοί πρωταγωνιστές
Νετανιάχου και Λικούντ (δεξιά)
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός του Ισραήλ, ο 69χρονος Νετανιάχου, που βρίσκεται επί 13 χρόνια στην εξουσία διεκδικεί πέμπτη θητεία. Αν επανεκλεγεί, θα σπάσει τον Ιούλιο το ρεκόρ μακροβιότητας ως επικεφαλής της ισραηλινής κυβέρνησης.
Ο «Μπίμπι» στην εκστρατεία του παρουσίασε τον εαυτό του ως τον πραγματικό υποψήφιο της δεξιάς και προτάσσει το διεθνές κύρος του και την καλή οικονομική κατάσταση της χώρας.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο να του απαγγελθούν κατηγορίες για διαφθορά είναι ένας από τους παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν τους ψηφοφόρους. Το Λικούντ διαθέτει τώρα 30 έδρες στην Κνεσέτ σε σύνολο 120.
Γκαντς και Μπλε- άσπροι (κεντροδεξιά)
Όμως, ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με τον πρώην στρατηγό Γκαντς, αρχηγό του γενικού επιτελείου στρατού από το 2011 ως το 2015.
Ενισχυμένος από τη στρατιωτική του θητεία εμφανίζεται ως αντίβαρο στη δίψα του Νετανιάχου για εξουσία και στη διχόνοια που προκαλεί, σύμφωνα με τον ίδιο, ο απερχόμενος πρωθυπουργός. Καταγγέλλει τη διαφθορά των κυβερνήσεων Νετανιάχου.
Ο Γκαντς συμμάχησε με τον Γιάιρ Λάπιντ, επικεφαλής του κόμματος Γες Ατίντ, που τώρα έχει 11 έδρες. Δύο άλλοι πρώην αρχηγοί του γενικού επιτελείου στρατού και ένας συνδικαλιστής περιλαμβάνονται στο ψηφοδέλτιό του.
Η συμμαχία αυτή εμφανίζεται να δίνει μάχη στήθος με στήθος με το Λικούντ, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, όμως θα είναι πιο δύσκολο για τον Γκαντς να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού.
Αβί Γκαμπάι και το Εργατικό Κόμμα (κεντροαριστερά)
Ο 52χρονος Αβί Γκαμπάι είναι από το 2017 ο πρόεδρος του άλλοτε ισχυρού Εργατικού Κόμματος, το οποίο όμως τώρα βρίσκεται σε πτώση. Με το κεντροαριστερό κόμμα Χατνούαχ οι Εργατικοί κέρδισαν 24 έδρες το 2015. Αυτή τη φορά αναμένεται να καταφέρουν να κερδίσουν περίπου 12.
Μπένετ και η Νέα Δεξιά (εθνικιστές)
Ο 46χρονος Ναφτάλι Μπένετ, απερχόμενος υπουργός Παιδείας, και η 42χρονη Αγιελέτ Σακέντ, απερχόμενη υπουργός Δικαιοσύνης, ένθερμοι υποστηρικτές του εποικισμού των κατεχόμενων παλαιστινιακών περιοχών, εγκατέλειψαν το θρησκευτικό κόμμα Εβραϊκή Εστία (που έχει 8 έδρες στην Κνεσέτ μαζί με την Εθνική Ένωση) για να ιδρύσουν τη Νέα Δεξιά, που είναι πιο ανοικτή στους κοσμικούς.
Η Νέα Δεξιά είναι φυσικός σύμμαχος του Νετανιάχου.
Ενωμένη Δεξιά (άκρα δεξιά)
Έπειτα από προτροπή του Νετανιάχου, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τις πιθανότητες να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό, η Ενωμένη Δεξιά –που αποτελείται από την Εβραϊκή Εστία και την Εθνική Ένωση—δέχθηκε να περιλάβει στο ψηφοδέλτιό της τον Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, της Εβραϊκής Ισχύος, ενός ακροδεξιού κόμματος που θεωρείται ρατσιστικό.
Οι υπερορθόδοξοι
Το Σας (σεφαραδίτες) και ο Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά (ασκενάζι) διαθέτουν 13 έδρες στην Κνεσέτ και εκπροσωπούν τους Χαρεντίμ, τους υπερορθόδοξους Εβραίους που τηρούν αυστηρά τους κανόνες του ιουδαϊσμού. Αποτελούν το 10% του πληθυσμού του Ισραήλ.
Έχουν ανακοινώσει ότι θα στηρίξουν τον Νετανιάχου. Η υπεράσπιση των ιδιαίτερων προνομίων της κοινότητάς τους, όπως η εξαίρεση από τη στρατιωτική θητεία, καθιστά τη συνεργασία τους με τον Γκαντς απίθανη.
Αϊμάν Όντεχ και τα αραβικά κόμματα
Τα τέσσερα αραβικά κόμματα εκπροσωπούν τους Ισραηλινούς Άραβες, δηλαδή περίπου το 17,5% του πληθυσμού. Με 13 έδρες είναι η τρίτη δύναμη στην Κνεσέτ. Σε αυτές τις εκλογές κατεβαίνουν με δύο συνασπισμούς: τον Χάντας- Τάαλ υπό τον Αϊμάν Όντεχ και τον Άχμεντ Τίμπι και τον Ράαμ- Μπάλαντ.
Όμως, αποκλείεται η συμμετοχή τους σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό. Οι Άραβες του Ισραήλ είναι απόγονοι των Παλαιστινίων που παρέμειναν τη γη τους μετά την ίδρυση του Ισραήλ το 1948. Στην πλειονότητά τους είναι μουσουλμάνοι, αλλά υπάρχουν και χριστιανοί και δρούζοι, ενώ έχουν την ισραηλινή υπηκοότητα και άρα δικαίωμα ψήφου.
Μοιράζονται μεταξύ της αλληλεγγύης προς τους Παλαιστίνιους και της ένταξης στο Ισραήλ, μεταξύ της συμμετοχής και της απόρριψης του κοινοβουλευτικού συστήματος, ενώ καταγγέλλουν ότι είναι θύματα διακρίσεων και παραμέλησης από την πλευρά των αρχών.
