Σπασμωδικές στρατιωτικές δρασκελιές συνδυασμένες με επικίνδυνες διπλωματικές πιρουέτες επιχειρεί η Αγκυρα, καθώς οι στρατιωτικές δυνάμεις της συνεχίζουν για τέταρτη ημέρα την εισβολή στο κουρδικό καντόνι του Αφρίν στη βορειοδυτική Συρία, συνεπικουρούμενες από περίπου 25.000 Σύρους αντικαθεστωτικούς του τουρκόφιλου «Ελεύθερου Συριακού Στρατού-FSA» και σαφώς υπό την ανοχή ΗΠΑ και Ρωσίας. Τουλάχιστον προς ώρας…
Οι εκτιμήσεις για την εξέλιξη της τουρκικής εισβολής -που φέρει τη σουρεαλιστική κωδική ονομασία «Κλάδος Ελαίας»- διαφέρουν, ανάλογα με την πηγή τους.
Σύμφωνα με την Αγκυρα, οι χερσαίες δυνάμεις της ήδη προωθούνται ανατολικά προς την Αζάζ: στα όρια δηλαδή της «ζώνης ασφαλείας» που οι Τούρκοι πρακτικά επέβαλαν από πέρυσι στη βόρεια Συρία, ως γεωγραφική «σφήνα» στα κουρδικά καντόνια της περιοχής, μετά την ολοκλήρωση της πρώτης εισβολής τους υπό τον κωδικό «Ασπίδα του Ευφράτη».
Κατά την πολιτοφυλακή YPG των Κούρδων της Συρίας αντίθετα, οι τουρκικές δυνάμεις απωθήθηκαν σε διάφορα μέτωπα και τώρα υποχωρούν, αφήνοντας πίσω τους τουλάχιστον 18 άμαχους νεκρούς και 23 τραυματίες, κυρίως γυναικόπαιδα, ενώ στις τάξεις τους ήδη μετρούν τέσσερις νεκρούς στρατιώτες και άλλους 10 μαχητές του FSA (οι δύο από επίθεση με ρουκέτες κατά μεθοριακού στρατοπέδου στην τουρκική επαρχία Χατάι).
Πληροφορίες που έσπευσε πάντως να διαψεύσει χθες ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης, Μπεκίρ Μποζντάγ, ως «μαύρη προπαγάνδα».
«Δεν θα κάνουμε ούτε ένα βήμα πίσω στο Αφρίν… η επιχείρηση θα τελειώσει μόλις επιτευχθούν οι στόχοι» διακήρυξε χθες ο Ταγίπ Ερντογάν, αψηφώντας επιδεικτικά τις εκκλήσεις Ρώσων και Αμερικανών για μια περιορισμένη σε έκταση και χρονική διάρκεια επιχείρηση (και πρόδηλα απλώνοντας «δίχτυα» στην εκλογική δεξαμενή των εθνικιστών, ενόψει των προεδρικών και βουλευτών εκλογών του 2019).
«Η επιχείρηση δεν διεξάγεται κατά των Κούρδων αδελφών μας» ήταν η εξωφρενική διαβεβαίωσή του. «Το συζητήσαμε με τους Ρώσους φίλους μας, έχουν συμφωνία μαζί τους. Το συζητήσαμε επίσης με άλλες συμμαχικές δυνάμεις και τις ΗΠΑ» πρόσθεσε ο Τούρκος πρόεδρος, τονίζοντας ότι στόχος είναι η εξουδετέρωση «των τρομοκρατών» (όπως η Αγκυρα χαρακτηρίζει την YPG, που υποστηρίζουν και εξοπλίζουν οι ΗΠΑ) και «όχι η κατάληψη» τμήματος της Συρίας.
Παρασκήνιο και σενάρια
Το πόσο ρευστή ωστόσο είναι η κατάσταση κατέδειξαν χθες εκ νέου:
1. η ανακοίνωση του υποστηριζόμενου από την Ουάσινγκτον αραβο-κουρδικού συνασπισμού SDF (με «ραχοκοκαλιά» τη YPG) ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αποστολής ενισχύσεων στο Αφρίν, φέροντας έτσι τις ΗΠΑ αντιμέτωπες δι’ αντιπροσώπων με τη ΝΑΤΟϊκή της σύμμαχο Τουρκία,
2. το νέο αμερικανικό κλείσιμο του ματιού για το Αφρίν, με τον ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, Ρεξ Τίλερσον, να δηλώνει ότι η Ουάσινγκτον συζητά με την Αγκυρα και άλλους την πιθανότητα δημιουργίας «ζώνης ασφαλείας» στη μεθόριο με τη Συρία, αρκεί η τουρκική εισβολή να περιοριστεί στο απομονωμένο κουρδικό καντόνι -κοντολογίς να μην επεκταθεί προς τη Μανμπίτζ, δυτικά του Ευφράτη, που ελέγχεται από τον SDF και όπου σταθμεύουν Αμερικανοί στρατιώτες,
3. το τουρκικό βέτο στη συμμετοχή του πολιτικού βραχίονα της YPG στις ειρηνευτικές συνομιλίες για το Συριακό, που οι Ρώσοι ετοιμάζουν πυρετωδώς, πλην… μάλλον ατυχώς πλέον στα τέλη του μήνα, στο θέρετρο του Σότσι,
4. τα νέα αμφίσημα μηνύματα της Μόσχας προς τους Κούρδους της Συρίας, με τον Ρώσο ΥΠΕΞ Σεργκέι Λαβρόφ να ανακοινώνει επίσημα την πρόσκληση αντιπροσωπείας τους στο Σότσι (χωρίς όμως να αναφερθεί ονομαστικά σε οργανώσεις) και να κατηγορεί ταυτόχρονα δημόσια τις ΗΠΑ ότι «ενθάρρυναν και συνεχίζουν να ενθαρρύνουν ενεργά τις αποσχιστικές φιλοδοξίες των Κούρδων», μετά την ανακοίνωση των σχεδίων τους για συγκρότηση συνοριακού στρατού στις διευρυμένες εδαφικές κτήσεις των SDF στη βορειοανατολική Συρία.
«Ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι η Τουρκία έχει κλείσει συμφωνία με τους Ρώσους» μετέδιδε χθες το CNN, «για αποκλιμάκωση της κατάστασης στην επαρχία Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας» -την οποία εποπτεύουν σήμερα Τούρκοι στρατιώτες, στο πλαίσιο της συμφωνίας της Αστάνα- «με αντάλλαγμα ελευθερία κινήσεων στο Αφρίν».
«Στη YPG λένε ότι αισθάνονται προδομένοι από τους Ρώσους, με τους οποίους μέχρι προσφάτως συνεργάζονταν» συμπληρώνει το αμερικανικό δίκτυο. «Τώρα όλα εξαρτώνται από την έκταση της τουρκικής στρατιωτικής επιχείρησης. Εάν στόχος είναι η δημιουργία μιας περιορισμένης “ζώνης ασφαλείας” κατά μήκος της μεθορίου, η σύγκρουση μπορεί να περιοριστεί. Εάν όμως η Τουρκία θελήσει να καταλάβει το Αφρίν και μετά να ανοίξει ένα δεύτερο μέτωπο ακόμη πιο ανατολικά, για την κατάληψη της Μανμπίτζ, θα ξεσπάσει ένας άλλος πόλεμος μέσα στον πόλεμο της Συρίας».
«Με τις επιχειρήσεις της η Τουρκία διακινδυνεύει να προκαλέσει έναν διευρυμένο πόλεμο με τους Κούρδους», υπογραμμίζει σε ανάλογο ύφος το Ινστιτούτο Πολεμικών Σπουδών με έδρα την Ουάσινγκτον.
Εξέλιξη, παρατηρεί, «που θα μπορούσε να ανατρέψει τις αμερικανικές προσπάθειες για σταθερότητα στην ανατολική Συρία και να αναγκάσει τις ΗΠΑ να επανεξετάσουν τη στήριξή τους στη YPG».
Με αυτά κατά νου τα διχασμένη μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένονταν να συζητήσουν τις πρώτες πρωινές ώρες -κατόπιν γαλλικού αιτήματος- τις εξελίξεις στη Συρία, κεκλεισμένων των θυρών και με εξίσου κλειστές ατζέντες…
