Τρία χρόνια μετά την κατάληψή της από τους εξτρεμιστές του «Ισλαμικού κράτους» και την ανακήρυξή της σε de facto «πρωτεύουσα» του αυτοαποκαλούμενου -και πλέον υπό κατάρρευση- «Χαλιφάτου», στη Ράκα της βόρειας Συρίας πνέει από χθες άνεμος ελευθερίας.
Τουλάχιστον το 90% των εδαφών της βρίσκεται πλέον στον έλεγχο του υποστηριζόμενου από τις ΗΠΑ κουρδο-αραβικού συνασπισμού των «Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων-SDF», μαχητές του οποίου πανηγύρισαν τη νίκη τους ανεμίζοντας τη σημαία τους στην κεντρική πλατεία Αλ Ναΐμ: μέχρι πρότινος τόπο μαρτυρίου, με μαζικούς αποκεφαλισμούς απίστων από το «Ι.Κ.».
Εκτιμήσεις αναφέρουν ότι στη Ράκα έχουν απομείνει ελάχιστοι πια θύλακες υπό τον έλεγχο περίπου 120 ξένων τζιχαντιστών του «Ι.Κ.» -οι ντόπιοι λέγεται ότι έχουν ήδη μεταφερθεί στη γειτονική επαρχία Ντέιρ ελ Ζορ, στην ανατολική Συρία, κατόπιν συμφωνίας κάτω από το… τραπέζι με τις SDF.
Οπως συνέβη στη Μοσούλη (μέχρι πρότινος προπύργιο του «Ι.Κ.» στο Ιράκ), έτσι και στη Ράκα το τίμημα της απελευθέρωσης ήταν βαρύ.
Στους σχεδόν πέντε μήνες που διήρκεσε η στρατιωτική επιχείρηση, υπολογίζεται ότι σκοτώθηκαν πάνω από 1.000 άμαχοι, οι περισσότεροι από τους «συμμαχικούς» βομβαρδισμούς.
Ολόκληρες συνοικίες έχουν ισοπεδωθεί. Περισσότεροι από 270.000 εκτοπίστηκαν από τις μάχες και «χρειάζονται κατεπειγόντως βοήθεια, αλλά οι προσφυγικοί καταυλισμοί είναι υπερπλήρεις», προειδοποίησε χθες η διευθύντρια του συριακού γραφείου της ΜΚΟ Save the Children, Σόνια Κους.
Το μέλλον καθιστά ακόμη πιο αβέβαιο η αχαρτογράφητη διάδοχη διακυβέρνηση της πόλης, οι περισσότεροι κάτοικοι της οποίας είναι σουνίτες, που δεν βλέπουν με καλό μάτι ούτε το καθεστώς Ασαντ (με «ραχοκοκαλιά» τους μειονοτικούς Αλαουίτες), ούτε και την παρουσία κουρδικών δυνάμεων στα εδάφη τους.
Το ίδιο ερώτημα για την επόμενη ημέρα πλανάται στην ευρύτερη περιοχή.
Τα εναπομείναντα μικρά οχυρά του «Ι.Κ.» στα συριακά εδάφη περιορίζονται πια βόρεια της πετρελαιοπαραγωγού Ντέιρ ελ Ζορ, όπου ο συριακός στρατός επιταχύνει την προέλασή του, με την αεροπορική κάλυψη των Ρώσων και τη στήριξη της σιιτικής Χεζμπολάχ και λοιπών φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών.
Η απελευθέρωση της ομώνυμης πρωτεύουσας, στην ανατολική όχθη του Ευφράτη, εκτιμάται ότι είναι θέμα ημερών. Παραμένουν ωστόσο αδιευκρίνιστες οι προθέσεις των μονάδων των SDF, που με την υποστήριξη των Αμερικανών επιχειρούν στην αντίπερα όχθη, σφίγγοντας τον κλοιό γύρω από το «Ι.Κ.».
Λέγεται πάντως ότι η μοιρασιά στην περιοχή ήταν το αντικείμενο (σπάνιας) επίσκεψης του Κούρδου διοικητή των SDF, Σιπάν Χάμο, το περασμένο Σαββατοκύριακο στη Μόσχα.
«Πηγές της συριακής αντιπολίτευσης αναφέρουν ότι ο συριακός στρατός θα καταλάβει μόνον την πόλη της Ντέιρ ελ Ζορ, αφήνοντας στις SDF τα περίχωρά της, συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοπηγών», γράφει σε άρθρο του στους Asia Times ο Σύρος ιστορικός και συγγραφέας, Σάμι Μουμπάγεντ.
Ρωσικές εγγυήσεις
Το αντάλλαγμα, αναφέρει, «είναι ρωσικές εγγυήσεις ότι ο τουρκικός στρατός», που έχει ήδη πατήσει πόδι στη συριακή επαρχία Ιντλίμπ, «δεν θα προελάσει προς το κουρδικό καντόνι του Αφρίν, δυτικά του Ευφράτη, στη βόρεια Συρία».
Στο μεσοδιάστημα, προσθέτει ο Μουμπάγεντ, οι Τούρκοι -που βρίσκονται εκεί επισήμως ως εγγυήτρια δύναμη, στο πλαίσιο της συμφωνίας της Αστάνα μαζί με τους Ρώσους και τους Ιρανούς, για την εφαρμογή «ζωνών αποκλιμάκωσης» στα συριακά εδάφη-, «κάνουν τις δικές τους συμφωνίες στην Ιντλίμπ με τους εξτρεμιστές της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Σαμ».
Για την ασφαλή τους έξοδο στην Ντέιρ αλ Ζορ, η Αγκυρα ζητά ως αντάλλαγμα την επέκταση του ελέγχου της στη λωρίδα γης που παρεμβάλλεται ανάμεσα στα κουρδικά καντόνια στη βόρεια Συρία, με προκάλυμμα τη δημιουργία καταυλισμών για την μετεγκατάσταση Σύρων προσφύγων από την Τουρκία.
Ανάλογες συμφωνίες «κάτω από το τραπέζι» φαίνεται ότι ευδοκιμούν τα τελευταία 24ωρα στα συριακά αλλά και στα ιρακινά εδάφη, στην μετά το «Ι.Κ.» εποχή.
Μία ημέρα μετά τη σχεδόν ανεμπόδιστη προέλαση του ιρακινού στρατού και σιιτικών πολιτοφυλακών στην πετρελαιοπαραγωγό επαρχία Κιρκούκ του Βορείου Ιράκ (βρισκόταν από το 2014 υπό τον έλεγχο των Κούρδων πεσμεργκά, μετά την εκδίωξη του «Ι.Κ.» από το έδαφός της), ο πρόεδρος του ιρακινού Κουρδιστάν, Μασούντ Μπαρζανί, κατήγγειλε χθες εμμέσως πλην σαφώς τους πολιτικούς αντιπάλους του στο PUK για προδοσία.
Απέδωσε τις εξελίξεις σε αντίποινα για το κουρδικό δημοψήφισμα, στα τέλη Σεπτεμβρίου. Και κάλεσε τον λαό του σε ενότητα, προς αποφυγήν ενός εμφυλίου.
Στο μεσοδιάστημα, οι πεσμεργκά παρέδωσαν αμαχητί το Σιντζάρ του Βορείου Ιράκ -απ’ όπου είχαν εκδιώξει το «Ι.Κ.» το 2015- αφήνοντας τον έλεγχο της περιοχής σε τοπικές δυνάμεις των Γεζίντι και σε σιιτικές πολιτοφυλακές, που χρηματοδοτούνται από το Ιράν και πλέον μάχονται στο πλευρό του ιρακινού στρατού.
Νίπτοντας προς ώρας τας χείρας του -παρά την περιφερειακή επέκταση της ιρανικής επιρροής- ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ διεμήνυσε ότι η Ουάσινγκτον δεν θα επιλέξει πλευρά στην κρίση ανάμεσα στο Ερμπίλ και στη Βαγδάτη.
Εξίσου απροσδιόριστη έχει αφήσει τη στάση που θα τηρήσει εφεξής απέναντι και στους Κούρδους της Βόρειας Συρίας, τώρα που ο στόχος ανακατάληψης της Ράκα έχει επιτευχθεί…
