Ανατροπή ή δολοφονία;

«Μεθοδεύουν ένα πραξικόπημα, όχι με στρατιώτες ή με στρατηγούς, όπως έγινε με τον Πινοτσέτ (στη Χιλή): θα το κάνουν μέσα από μια εκλεπτυσμένη στρατηγική με γραβάτες και παράνομες αποφάσεις». Είναι η τρίτη φορά σε μία εβδομάδα που ο πρόεδρος της Κολομβίας Γουστάβο Πέτρο προειδοποιεί για ένα «εν εξελίξει» σχέδιο ανατροπής του με κύριο όχημα το Κεντρικό Εκλογικό Συμβούλιο (CNE) αλλά και για επιχειρήσεις δολοφονίας του ώς το τέλος του έτους.

Ο πρώτος αριστερός πρόεδρος της Κολομβίας, που παρά την «εθνική συνεννόηση» την οποία προωθεί έχει έρθει σε ρήξη με την παραδοσιακή πολιτική και οικονομική σκηνή της χώρας, έκανε αυτή τη δήλωση ενώπιον κάπου 7.000 μελών κοινωνικών οργανώσεων και λαϊκών κινημάτων από όλη την Κολομβία, που το Σαββατοκύριακο συγκεντρώθηκαν σε μια Λαϊκή Εθνοσυνέλευση, με πρωτοβουλία των εργατικών συνδικάτων της χώρας και της κυβερνητικής συμμαχίας Ιστορικό Σύμφωνο.

Σε αυτή την ιστορική συνάντηση, που είχε στόχο να προτάξει τις κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που θα διευρύνουν τα δικαιώματα των πολιτών και να συνομολογηθεί ένας οδικός χάρτης των κινητοποιήσεων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο που να συμβάλλει στην προώθησή τους, ο Πέτρο αποκάλυψε πως υφαίνεται ακόμη και μια επιχείρηση φυσικού αφανισμού του. Μια επιχείρηση «που διατάχθηκε από τη μαφία» και για την οποία μάλιστα τον ενημέρωσε η DEA (η αμερικανική Υπηρεσία Κατά των Ναρκωτικών) μέσω του Αμερικανού πρέσβη στην Μπογκοτά. Οπως είπε, το σχέδιο ήταν να ανατινάξουν φορτηγό γεμάτο εκρηκτικά σε κάποια από τις διαδρομές του προέδρου, έχοντας εσωτερική ενημέρωση για το καθημερινό του πρόγραμμα. Και πως μέρος της χρηματοδότησης προέρχεται από επιχειρηματία της εξόρυξης σμαραγδιών στο Ντουμπάι.

Ο 64χρονος πρώην αντάρτης επιμένει πως παράγοντες της πολιτικής σκηνής της χώρας και της ολιγαρχίας (που παριστάνουν μάλιστα τους δικαστές) βρίσκονται πίσω από αυτό το σχέδιο που επιδιώκει την ανατροπή του με κάθε τίμημα τους επόμενους τρεις μήνες, όπως δήλωσε: «Η εντολή έχει δοθεί: ή ρίχνουν τον πρόεδρο ή τον σκοτώνουν».

Και πως για να τον ανατρέψουν προσφεύγουν στο τόσο «δημοφιλές» πλέον για τη λατινοαμερικανική δεξιά lawfare, μέσα από το Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο (CNE), το οποίο τον διερευνά για παράβαση της εκλογικής νομοθεσίας έπειτα από καταγγελία δύο μελών του ότι ο συνασπισμός του Πέτρο ξεπέρασε τα επιτρεπόμενα όρια χρηματοδότησης της προεκλογικής του καμπάνιας.

Το CNE δεν είναι ένα δικαστικό Σώμα, αλλά ένα διοικητικό όργανο των εκλογών. Τα δε εννέα του μέλη δεν είναι δικαστές, παρότι έτσι αποκαλούνται. Είναι δικηγόροι που διορίζονται από το νομοθετικό σώμα, εκπροσωπώντας τα κόμματα του Κοινοβουλίου, δηλαδή την τάξη των πολιτικών, και πολλά μέλη του είναι πρώην μέλη του Κογκρέσου. Γι’ αυτό και από τη σύστασή του το 1991 έχει δεχτεί πολλές κριτικές για πολιτικές σκοπιμότητες πίσω από τις αποφάσεις του. Είναι ενδεικτικό πως ένας από τους δύο «κατηγόρους» του Πέτρο στο CNE, ο Ερνάν Πράδα, είναι ορκισμένος πολέμιος, συκοφάντης και εξυβριστής του προέδρου, πολιτικός σύμμαχος του ακροδεξιού πρώην προέδρου Αλβαρο Ουρίμπε και είναι υπόδικος στο Ανώτατο Δικαστήριο για συνέργεια σε εκβιασμό και δωροδοκία του βασικού μάρτυρα σε δίκη εναντίον του Ουρίμπε.

Μέλη του CNE μαζί με τον διαπλεκόμενο Τύπο και την υπερσυντηρητική αντιπολίτευση προπαγανδίζουν πως δεν υπάρχει θέμα πραξικοπήματος ή ανατροπής του προέδρου γιατί το CNE δεν μπορεί να άρει την ασυλία ή να ασκήσει δίωξη σε πρόεδρο της Κολομβίας παρά μόνο να επιβάλει διοικητικές κυρώσεις. Αλλά, όπως συμβαίνει με την παραπλανητική ενημέρωση, πρόκειται για μισή αλήθεια: μια πιθανή απόφαση του CNE για παραβίαση της εκλογικής διαδικασίας από τον Πέτρο παραπέμπεται στην Επιτροπή Κατηγοριών του Κογκρέσου (όπου πλειοψηφεί η αντιπολίτευση), που μπορεί να ξεκινήσει διαδικασία καθαίρεσής του, όπως κατήγγειλε ο Πέτρο: «Το Εθνικό Εκλογικό Συμβούλιο, με πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων που νικήσαμε στις εκλογές, θέλει να δικάσει τον πρόεδρο […] Με ψήφους πολιτικών αντιπάλων του προέδρου στο CNE και έπειτα στην Επιτροπή Κατηγοριών, θα επιδιώξουν να τον καθαιρέσουν χωρίς να έχει διαπράξει κανένα έγκλημα».

Η κυβέρνηση του Πέτρο σε αυτά τα δύο χρόνια έβγαλε 11,6 εκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια, μείωσε την τεράστια κοινωνική ανισότητα που επικρατεί στη χώρα, εκμηδένισε τον πληθωρισμό, διένειμε τη γη των μαφιόζων και ναρκεμπόρων στους ακτήμονες αγρότες. Αλλά είναι και πολλά ακόμη που δεν έχει μπορέσει να υλοποιήσει, λόγω της αντίστασης που συναντά από την αντιπολίτευση, όπως η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που θα κάλυπτε πάνω από 3 εκατομμύρια ηλικιωμένους που δεν παίρνουν τίποτα από το κράτος, ή ο προϋπολογισμός τον οποίο πρότεινε και περιλάμβανε σημαντικό μερίδιο των δημόσιων εσόδων για τον λαό, που καταψηφίστηκε στο Κογκρέσο.

Μπροστά σε αυτό το μπρα ντε φερ δύο αντίθετων πολιτικών κοσμοθεωριών, σε μια κρίσιμη καμπή της Κολομβίας, ο Πέτρο ζήτησε από τον λαό να αποφασίσει «αν θα κερδίσει η πισώπλατη μαχαιριά ή η δημοκρατία στην Κολομβία», καλώντας τους πολίτες να βρίσκονται σε επιφυλακή και εγρήγορση και να συστήσουν στις γειτονιές, τις κοινότητες, τους δήμους «επιτροπές υπεράσπισης της αλλαγής, που να περιλάβουν όλο τον πληθυσμό την ημέρα που θα χρειαστεί ή τις μέρες ή τους μήνες που θα χρειαστούν να είναι στις επάλξεις […] Γιατί το ξέρετε πια πως η απάντηση στο πραξικόπημα είναι η επανάσταση».