Συγκρούσεις ανάμεσα σε διαδηλωτές και την αστυνομία ξέσπασαν την Τρίτη στο Σαντιάγο, στο περιθώριο των εκδηλώσεων για την τρίτη επέτειο της κοινωνικής εξέγερσης του 2019, που οδήγησε στην ανάδειξη στην εξουσία στα τέλη του 2021 του νεαρού προέδρου της Αριστεράς Γκαμπριέλ Μπόριτς.
Για τον φόβο των επεισοδίων, τα καταστήματα κατέβασαν ρολά, κόσμος έφυγε πολύ νωρίτερα από το κέντρο κι αναπτύχθηκαν περίπου 25.000 αστυνομικοί καθώς ανάλογα επεισόδια έγιναν και στις προηγούμενες επετείους της 18ης Οκτωβρίου. Άλλωστε, παρά την εξέγερση του 2019, «βρισκόμαστε πάντα στην ίδια κατάσταση, δεν κερδίσαμε τίποτα», δήλωσε η Αντρέα Βαλντεμπενίτο, κοινωνική λειτουργός 43 ετών, που μετείχε στις εκδηλώσεις.
Το 2019, η δυσαρέσκεια των φοιτητών για την αύξηση της τιμής του εισιτηρίου του μετρό της πρωτεύουσας τις ώρες αιχμής ήταν η θρυαλλίδα του κοινωνικού ξεσηκωμού με κεντρικό αίτημα περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη στη Χιλή, εργαστήρι του νεοφιλελευθερισμού από την περίοδο της στρατιωτικής δικτατορίας του Αουγκούστο Πινοτσέτ (1973-1990).
Η αστυνομία έκανε χρήση εκτοξευτήρων πεπιεσμένου νερού και δακρυγόνων για να διαλύσει τα φλεγόμενα οδοφράγματα και τις συγκεντρώσεις γύρω από την Πλατεία Ιταλίας, επίκεντρο των 345 μαζικών κινητοποιήσεων από τη 18η Οκτωβρίου 2019 ως την 20ή Μαρτίου 2020, προτού η πανδημία να διακόψει τον κοινωνικό αναβρασμό.
Αποτέλεσμα των κινητοποιήσεων και της εκτεταμένης αστυνομικής βίας ήταν να χάσουν τη ζωή τους σε διάστημα πέντε μηνών τουλάχιστον τριάντα άνθρωποι, ενώ ακόμη 400 τραυματίστηκαν.
Έκτοτε, στην προσπάθειάς της να βγάλει τη χώρα από την κρίση, η προηγούμενη συντηρητική κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Πινιέρα κίνησε διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος, που είναι κληρονομιά της χούντας του Πινοτσέτ και συνιστά τροχοπέδη για κάθε κοινωνική μεταρρύθμιση σε βάθος, ιδίως στα πεδία της υγείας, της παιδείας, των κοινωνικών ασφαλίσεων.
Στο δημοψήφισμα που πραγματοποιήθηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου, το 62% των Χιλιανών απέρριψε το νέο κείμενο του Συντάγματος και έκτοτε κυβέρνηση και αντιπολίτευση προσπαθούν να συνεννοηθούν για να αρχίσει νέα διαδικασία συνταγματικής αναθεώρησης.
Την Τρίτη, ο πρόεδρος Γκαμπριέλ Μπόριτς, 36 ετών, που ανέλαβε καθήκοντα στις 11 Μαρτίου, αναγνώρισε ότι η κυβέρνησή του δεν έχει «ακόμη εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις» που θα βελτιώσουν «τα κοινωνικά δικαιώματα» των πολιτών της χώρας. Όπως είπε, η εξέγερση του 2019 «δεν ήταν αντικαπιταλιστική επανάσταση» αλλά «έκφραση της οδύνης και των ρηγμάτων στην κοινωνία μας».
