Δείγμα νίκης του Καστίγιο ο πανικός της Φουχιμόρι;

Θα κάνει τελικά το Περού την ανατροπή και θα εκλέξει αριστερή κυβέρνηση για πρώτη φορά ύστερα από 30 χρόνια; Αυτό δεν θα το μάθουμε ακόμα. Ισως μάλιστα χρειαστεί να περάσουν κάποιες μέρες, ώσπου να ενσωματωθούν όλες οι ψήφοι από τις απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές και τους Περουβιανούς του εξωτερικού που θα δώσουν το οριστικό αποτέλεσμα σε μια εξαιρετικά αμφίρροπη μάχη. Οπως μάλιστα υπενθύμιζε το BBC, μετά τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών τον Απρίλιο, πέρασαν αρκετές μέρες ώσπου να ξεκαθαριστεί ποιος υποψήφιος θα μονομαχούσε στον δεύτερο με τον αριστερό Πέδρο Καστίγιο, τον νικητή και ταυτόχρονα τη μεγάλη έκπληξη της κάλπης.

Σύμφωνα πάντως με τα τελευταία στοιχεία που είχε δώσει χθες η εκλογική επιτροπή της χώρας και στα οποία είχαν αρχίσει να ενσωματώνονται και ψήφοι εξωτερικού, στο 97,78% της καταμέτρησης ο Καστίγιο διατηρούσε το προβάδισμά του έναντι της υπερσυντηρητικής Κέικο Φουχιμόρι με 50,2% έναντι 49,7%. Η δε διαφορά μεταξύ των δύο ήταν 70.197 ψήφοι.

Καθώς όλοι οι εγχώριοι και διεθνείς αναλυτές έκαναν λόγο για μια χώρα μοιρασμένη στα δύο, ο απερχόμενος πρόεδρος του Περού, Φρανσίσκο Σαγάστι -ο τέταρτος μέσα σε τέσσερα χρόνια-, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου ως «ένα ηχηρό κάλεσμα για συμφιλίωση και εθνική ενότητα». Κάτι που μάλλον δεν κατάλαβε η κόρη του πρώην δικτάτορα Αλμπέρτο Φουχιμόρι, η οποία άρχισε να κάνει λόγο για νοθεία, μη μπορώντας να χωνέψει το γεγονός ότι ανατράπηκε το αρχικό προβάδισμά της κι ότι κινδυνεύει να χάσει το προεδρικό αξίωμα για τρίτη φορά.

«Υπήρξε μια σειρά παρατυπιών οι οποίες μας ανησυχούν και νομίζουμε πως είναι σημαντικό να εξεταστούν περαιτέρω», είπε η Κέικο Φουχιμόρι σε συνέντευξη Τύπου το βράδυ της Δευτέρας, προκαλώντας την αντίδραση τόσο των παρατηρητών του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών, οι οποίοι επιβεβαίωσαν την ομαλή διεξαγωγή και τη διαφάνεια της εκλογικής διαδικασίας, όσο και πολλών Περουβιανών δημοσιογράφων και αναλυτών.

«Είναι άκρως λυπηρό να μιλά ένας υποψήφιος για νοθεία όταν δεν τον ευνοεί το εκλογικό αποτέλεσμα. Είναι τρομερό. Κάνουν λόγο για νοθεία επειδή δεν θέλουν να σεβαστούν το εκλογικό αποτέλεσμα», σχολίασε στο κρατικό δίκτυο RPP ο Φερνάντο Τουέστα, καθηγητής πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Λίμα.

O Καστίγιο, με τη σειρά του, απευθύνθηκε σε μεγάλο πλήθος υποστηρικτών του τη Δευτέρα το βράδυ στη Λίμα και τους κάλεσε -όπως επανέλαβε και με ανάρτησή του στο τουίτερ- «να υπερασπιστούν τη δημοκρατία όπως εκφράζεται σε κάθε μία ψήφο, μέσα κι έξω από το αγαπημένο μας Περού».

Η ψήφος των αποδήμων

Σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές και πολιτικούς, αυτή η αντίδραση της Φουχιμόρι δηλώνει πανικό και κατά βάθος παραδοχή ότι χάνει τις εκλογές. Η τελευταία της ελπίδα εναπόκειται στις ψήφους των Περουβιανών της διασποράς οι οποίοι συνήθως ψηφίζουν πιο συντηρητικά, σύμφωνα με ανάλυση του BBC. Εδώ έχει σημασία να δούμε πώς μεταφράζεται στον χάρτη αυτός ο εκλογικός διχασμός και πώς στην ουσία αντανακλά την από χρόνια γεωγραφική και ταξική διαίρεση της χώρας.

Ο Πέδρο Καστίγιο επικράτησε κυρίως στο νότιο τμήμα της χώρας, στις φτωχές, αγροτικές περιοχές των Ανδεων και σε μεγάλο τμήμα του Αμαζονίου. Αντίθετα, τα ερείσματα της Φουχιμόρι, της αγαπημένης υποψήφιας της επιχειρηματικής ελίτ, εντοπίζονται στη Λίμα και στα μεγάλα αστικά κέντρα, κυρίως στα παράλια και στο βόρειο τμήμα του Περού. Οπως μάλιστα επισημαίνει το Associated Press, τα μέρη που επλήγησαν περισσότερο από τη δράση του μαοϊκού αντάρτικου «Φωτεινό Μονοπάτι» ψήφισαν υπέρ του Καστίγιο. Κάτι που αποδεικνύει την αποτυχία της Φουχιμόρι να συνδέσει αυθαίρετα τον αντίπαλό της με την τρομοκρατία, το φόβητρο της οποίας επέσειε διαρκώς στην καμπάνια της.

Ο Καστίγιο επίσης χαίρει μεγάλης υποστήριξης στις περιοχές όπου δραστηριοποιούνται πολυεθνικές εταιρείες εκμετάλλευσης μεταλλευμάτων. Προφανώς, χάρη στην προεκλογική του υπόσχεση να επαναδιαπραγματευτεί σε μηδενική βάση τα συμβόλαιά τους και ενδεχομένως να εθνικοποιήσει κάποιες σημαντικές εταιρείες σε αυτόν τον τομέα που σήμερα βρίσκονται σε χέρια ιδιωτών. Το Associated Press έφερνε ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Στο Ουτσουρακάι, το φτωχότερο εκλογικό διαμέρισμα του Περού, ο δάσκαλος και συνδικαλιστής Καστίγιο επικράτησε με 87%. Στο Σαν Ισίδρο, το πλουσιότερο εκλογικό διαμέρισμα, το 88% ψήφισε υπέρ της Φουχιμόρι. Θα καταφέρει τελικά το φτωχότερο κομμάτι του Περού να πάρει τη ρεβάνς;