Η Βραζιλία θρηνεί, ο Μπολσονάρο γιορτάζει τη… δικτατορία

Έναν από τους πιο φονικούς μήνες της ιστορίας της έζησε η Βραζιλία, η χώρα που μετρά τους περισσότερους νεκρούς από τον κορονοϊό παγκοσμίως μετά τις ΗΠΑ, με τις εικόνες που έρχονται από την χώρα της Λατινικής Αμερικής να είναι τραγικές.

Τη στιγμή που πραγματοποιούνται κηδείες και ταφές ακόμη και μέσα στη νύχτα, καθώς οι εργαζόμενοι των νεκροταφείων δεν προλαβαίνουν, η χώρα καταγράφει πάνω από 66.000 νεκρούς μέσα στον Μάρτιο, ποσοστό 102% μεγαλύτερο από τους 32.881 νεκρούς του περασμένου Ιουλίου. 

«Δεν είχαμε ξαναδεί ποτέ στην ιστορία της Βραζιλίας μόνο έναν παράγοντα να σκοτώνει τόσο κόσμο μέσα σε έναν μήνα», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μιγκέλ Νικολέλις, ο πρώην συντονιστής της επιστημονικής επιτροπής που είχαν συστήσει πολιτείες στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Και, με δεδομένο τον ρυθμό που αυξάνονται οι μολύνσεις και οι θάνατοι, τίποτε δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο Απρίλιος να αποδειχθεί ακόμα πιο μαύρος.

«Βρισκόμαστε στο χειρότερο σημείο, με ρεκόρ θανάτων και μολύνσεων, κάτι που σηματοδοτεί πως ο Απρίλιος θα είναι ακόμη πιο άσχημος», τόνισε η επιδημιολόγος Έθελ Μασιέλ, καθηγήτρια στο ομοσπονδιακό πανεπιστήμιο της πολιτείας Εσπίριτου Σάντου (UFES).

Μέσα σε κάτι περισσότερο από έναν χρόνο, η πανδημία έχει στοιχίσει τη ζωή σε 321.515 ανθρώπους, απολογισμό που ξεπερνούν μόνο οι ΗΠΑ σε παγκόσμια κλίμακα.

Τα νοσοκομεία της χώρας βρίσκονται υπό κατάρρευση, καθώς στις 18 από τις 27 πολιτείες, το 90% των ΜΕΘ για Covid είναι γεμάτο και σε άλλες επτά η πληρότητα κυμαίνεται μεταξύ 84% και 89%. 

Μόνο μέσα στον Μάρτιο υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 200 ασθενείς πέθαναν επειδή δεν βρέθηκαν κλίνες σε ΜΕΘ στο Σάο Πάολο, την πρωτεύουσα της πιο πλούσιας περιοχής της Βραζιλίας, με τους γιατρούς να αποδίδουν τη σφοδρότητα του δεύτερου κύματος στη χαλάρωση των μέτρων προφύλαξης, την εμφάνιση των παραλλαγμένων στελεχών και την παντελή απουσία εθνικής στρατηγικής από την κυβέρνηση Μπολσονάρο.

Δεν κάνει πίσω παρά την πίεση ο Μπολσονάρο

Ο ακροδεξιός πρόεδρος της χώρας δεν έχει σταματήσει εδώ και έναν χρόνο να υποβαθμίζει τον κορονοϊό, ενώ η στάση του έχει προκαλέσει και ανεπανάληπτη πολιτική κρίση στη χώρα, με παραιτήσεις και αντικαταστάσεις υπουργών.

Την ίδια στιγμή η εθνική εκστρατεία εμβολιασμού προχωράει με πολύ αργό ρυθμό, χωρίς να προσφέρει, ουσιαστικά κάποια ανακούφιση έως τώρα. 

Ως εδώ, περίπου το 8% του πληθυσμού έχει λάβει την πρώτη δόση του εμβολίου του και μόλις το 2% και τη δεύτερη. Μόνο δύο προϊόντα είναι διαθέσιμα μέχρι στιγμής: το κινεζικό CoronaVac και αυτό της αγγλοσουηδικής AstraZeneca.

Χθες η Βραζιλία έδωσε άδεια επείγουσας χρήσης του εμβολίου της Janssen (όμιλος Johnson & Johnson), του τέταρτου, έπειτα από αυτό των Pfizer/BioNTech, Δόσεις του προϊόντος όμως δεν αναμένεται να είναι διαθέσιμες πριν από τον Αύγουστο.

Με τον χειμώνα του νότιου ημισφαιρίου να πλησιάζει πλέον στον ορίζοντα η ανησυχία εντείνεται, καθώς αναμένεται να σημειωθεί έξαρση των λοιμώξεων του αναπνευστικού, ειδικά στη νότια και τη νοτιοανατολική Βραζιλία, όπου το κλίμα είναι πιο ψυχρό.

Χθες, πάντως, ανακοινώθηκε η παραίτηση τριών αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων σε μια κίνηση που μεγαλώνει ακόμη περισσότερο την ανησυχία στη χώρα.

Οι τρεις παρατήσεις (των αρχηγών του στρατού ξηράς, του πολεμικού ναυτικού και της πολεμικής αεροπορίας) έγιναν από κοινού και ανακοινώθηκαν αφού συναντήθηκαν με τον νέο υπουργό Άμυνας, στρατηγό Walter Souza Braga Netto, ενώ η κίνηση αυτή ερμηνεύεται από πολλούς ως προσπάθεια του Μπολσονάρο να πάρει υπό τον απόλυτο έλεγχό του τον στρατό της χώρας. Άλλωστε, πρόκειται για κίνηση πρωτοφανή στα τελευταία 36 χρόνια, μετά το τέλος της δικτατορίας στη χώρα. 

Πρωτοφανής φιέστα για την επέτειο του πραξικοπήματος

Η κυβέρνηση Μπολσονάρο προέβη σε μια ακόμη προκλητική κίνηση, γιορτάζοντας την επέτειο του στρατιωτικού πραξικοπήματος του 1964 που έβαλε τη χώρα στο γύψο για 21 χρόνια.

Ο Μπολσονάρο, άλλωστε, πρώην αξιωματικός του στρατού, δεν έχει κρύψει τη νοσταλγία του για την περίοδο της δικτατορίας, ενώ το ίδιο έχουν πράξει κατά καιρούς και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του.

Ο αντιπρόεδρος της χώρας, Χάμιλτον Μουράο έγραψε χαρακτηριστικά στο Twitter «σήμερα πριν από 57 χρόνια ο λαός της Βραζιλίας με την υποστήριξη των ενόπλων δυνάμεων σταμάτησε το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα από το να απλώσει χέρι στη Βραζιλία». Ο γιος του Μπολσονάρο, Εδουάρδο, επίσης βουλευτής, δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις στις 31 Μαρτίου του 1964 «εξασφάλισαν μια ελεύθερη Βραζιλία». Ο ίδιος ο πρόεδρος φρόντισε να μην κάνει καμία δημόσια δήλωση.

Αρκετοί νοσταλγοί της χούντας, ορισμένοι φορώντας στρατιωτικές στολές, μαζεύτηκαν σε γειτονιές των μεγάλων πόλεων, ενώ ορισμένοι καλούσαν σε παρέμβαση του στρατού που θα δώσει ακόμη περισσότερες εξουσίες στον Μπολσονάρο. 

Από την πλευρά του ο Μάρκος Νόμπρε, πολιτικός επιστήμονας στο πανεπιστήμιο της Καμπίνας, είπε ότι η απόφαση για εορτασμό του πραξικοπήματος πάει πολύ παραπέρα από την ιδεολογία και είναι ένα μέσο για να αλλάξει το γενικότερο αφήγημα ώστε ο Μπολσονάρο να φανεί ως ένας αντισυστημικός πρόεδρος που δέχεται επίθεση, κάτι που θα του δώσει νέα ώθηση να προχωρήσει με την ακροδεξιά του ατζέντα.

«Αυτή την εβδομάδα ο Μπολσονάρο έχασε τον υπουργό εξωτερικών του, Ερνέστο Αραούχο, ο οποίος είναι ιδεολόγος και είχε μεγάλη στήριξη από την βάση ψηφοφόρων του προέδρου. Την ίδια στιγμή έβαλε δίπλα του μια σειρά από κεντρώους, πραγματιστές βουλευτές. Πώς θα το εξηγήσει αυτό στη βάση του; Μετά την κίνησή του με τον στρατό, κανένας δεν μιλάει για αυτά τα πράγματα. Παλεύει γιορτάζοντας ένα πραξικόπημα και δημιουργώντας ένα χάσμα μεταξύ των στρατηγών και των φαντάρων που  τον στηρίζουν. Είναι και πάλι ένας αντιστυστημικός» δηλώνει χαρακτηριστικά ο Νόμπρε.

Σημειώνεται ότι ο Μπολσονάρο, τα τελευταία 28 χρόνια που είναι στο Κογκρέσο, έχει προσπαθήσει αρκετές φορές να φέρει τους εορτασμούς για το πραξικόπημα, όμως σκόνταφτε στις εκάστοτε κυβερνήσεις, ιδιαίτερα σε εκείνη της Ντίλμα Ρούσεφ, η οποία με νόμο του 2011 είχε απαγορεύσει στις ένοπλες δυνάμεις να πραγματοποιούν τέτοιες εκδηλώσεις.

Την περίοδο της προεδρίας Ρούσεφ, άλλωστε, συστήθηκε και η επιτροπή αλήθειας για τα εγκλήματα της δικτατορίας, ενώ το 2014 δημοσιοποιήθηκαν τα συμπεράσματά της. Σύμφωνα με αυτά 434 άνθρωποι δολοφονήθηκαν ή εξαφανίστηκαν κατά τη δικτατορία, ενώ χιλιάδες άλλοι βασανίστηκαν.