Εξήντα πέντε συνδικάτα προσέφυγαν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης εναντίον του προέδρου της Βραζιλίας Ζαΐρ Μπολσονάρο, κατηγορώντας τον για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονία λόγω του τρόπου με τον οποίο διαχειρίζεται την πανδημία του κορονοϊού.
Στην προσφυγή του, το Βραζιλιάνικο Συνδικαλιστικό Δίκτυο Εργαζομένων στην Υγεία UNISaúde, ένωση που εκπροσωπεί περισσότερους από ένα εκατομμύριο εργαζόμενους του τομέα στη χώρα, κάνει λόγο για «σοβαρά και θανάσιμα ελλείμματα» της κυβέρνησης μπροστά στις προκλήσεις της υγειονομικής κρίσης στη χώρα όπου έως τη Δευτέρα είχαν καταγραφεί περισσότερα από 2,4 εκατομμύρια κρούσματα και 87.000 νεκροί.
Το Δίκτυο και οι σύμμαχές του κοινωνικές οργανώσεις ζητούν να δικαστεί ο ακροδεξιός συνωμοσιολόγος πρόεδρος γιατί υποτίμησε τη σοβαρότητα της κρίσης του Covid-19 και η στάση της «περιφρόνησης, της αδιαφορίας και της άρνησης» είχε καταστροφικές συνέπειες: έφερε την αύξηση της διασποράς της νόσου και τη συνολική κατάρρευση των υγειονομικών υπηρεσιών, που βρέθηκαν χωρίς τις ελάχιστες δυνατότητες να συνδράμουν τον πληθυσμό, γεγονός που οδήγησε σε περαιτέρω θανάτους.
«Οι παραλείψεις της κυβέρνησης συνιστούν έγκλημα κατά της ανθρωπότητας, γενοκτονία», σημειώνουν στην καταγγελία τους τα συνδικάτα, θυμίζοντας πως κυβερνήτες Πολιτειών, το Κογκρέσο, ακόμη και το Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο (STF) αναγκάστηκαν να λάβουν αποφάσεις υποχρεώνοντας τον Μπολσονάρο να δώσει άμεσες και ασφαλείς απαντήσεις μπροστά στην ανεξέλεγκτη κρίση. Αλλά εκείνος επέλεξε συνειδητά να μην τις υιοθετήσει και τάχθηκε ανοιχτά, π.χ., κατά της κοινωνικής αποστασιοποίησης και της χρήσης μάσκας ή υπέρ της κατανάλωσης υδροξυχλωροκίνης ως θεραπευτικής αγωγής, παρά τις αντίθετες επιστημονικές ενδείξεις σχετικά με την αποτελεσματικότητά της και τις σοβαρές παρενέργειές της.
Τέλος, στην καταγγελία σημειώνεται πως ο Μπολσονάρο αρνήθηκε συστηματικά να λάβει μέτρα προστασίας των πιο ευάλωτων, όπως των ιθαγενικών πληθυσμών και των Αφροβραζιλιάνων. Ενώ, στις αρχές Ιουλίου, έφτασε ακόμη και να ασκήσει βέτο κατά της υποχρέωσης της κυβέρνησης να εγγυηθεί πόσιμο νερό σε αυτούς τους πληθυσμούς στη διάρκεια της πανδημίας. «Πρόκειται για πολιτική αποκλεισμού αυτών των μειονοτήτων, θέτοντάς τες στο περιθώριο όλων και κάθε δημόσιας πολιτικής», τονίζεται στο κείμενο των συνδικαλιστικών οργανώσεων.
Σαν να το έκανε επίτηδες
Ολα αυτά συνιστούν μια γενικευμένη στρατηγική, αναφέρεται στο έγγραφο, όπου αποκαλύπτεται πως ο πρόεδρος δεν επέτρεψε καν στους υπαλλήλους που εργάζονται στην προεδρική κατοικία να μπουν σε καραντίνα μετά τις 6 Ιουλίου, όταν ο Μπολσονάρο διαγνώστηκε θετικός στο ιό και απομονώθηκε στην προεδρική κατοικία.
«Δεν υπάρχει ιατρικό πρωτόκολλο που να συστήνει την υιοθέτηση μέτρων απομόνωσης λόγω της απλής επαφής με θετικά κρούσματα του κορονοϊού», έγραφε επίσημο έγγραφο που τους επιδόθηκε τότε! Ενώ ακόμη και προ ημερών, πριν καν το τρίτο τεστ δείξει πως πλέον δεν είναι θετικός στον κορονοϊό, έκανε βόλτα με μηχανή στους κήπους της προεδρικής κατοικίας και χωρίς να φορά μάσκα συνομίλησε με μέλη του προσωπικού καθαριότητας, όπως κατέγραψε το πρακτορείο Ρόιτερς.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οργανώσεις προσφεύγουν κατά του Μπολσονάρο. Ακόμη τρεις προσφυγές έγιναν φέτος στο ΔΠΔ εναντίον του για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στον τρόπο διαχείρισης της κρίσης. Μία μάλιστα από αυτές, που κατατέθηκε τον Απρίλιο από τη Βραζιλιάνικη Ενωση Νομικών για τη Δημοκρατία (ABJD), επικαλείται μελέτη του Αυτοκρατορικού Κολεγίου του Λονδίνου που εκτιμά ότι έως και 1,1 εκατομμύριο Βραζιλιάνοι μπορεί να πεθάνουν αν δεν υιοθετηθούν άμεσα μέτρα πρόληψης.
«Κι όμως, είναι ακριβώς ο πρόεδρος της Δημοκρατίας που καλεί τους ανθρώπους να επιστρέψουν στις θέσεις εργασίας τους, τα παιδιά να γυρίσουν στα σχολεία, τους νέους να πάνε ξανά στα πανεπιστήμια και όλους να κυκλοφορούν στους δρόμους σαν να μη συμβαίνει τίποτα».
«Και οι άλλες προσφυγές είναι σημαντικές. Εμείς από τη μεριά μας καταθέτουμε τεχνικές αποδείξεις. Εκπροσωπούμε συνδικάτα διαφόρων τομέων, στην πλειονότητά τους επαγγελματιών της υγείας, και συνεισφέρουμε πληροφορίες που αποδεικνύουν ότι υπάρχει ένα έγκλημα, λόγω δράσης ή παράλειψης» έλεγε στην El Pais o Μάρσιο Μονζάνε, περιφερειακός διευθυντής του συνδικάτου UNI Americas, σχολιάζοντας πως εκείνοι που εργάζονται στην πρώτη γραμμή δεν διαθέτουν ούτε καν τον ελάχιστο απαραίτητο εξοπλισμό προστασίας και ήδη 500 επαγγελματίες του τομέα υγείας έχουν πεθάνει από Covid-19 στη Βραζιλία.
Ολες αυτές οι καταγγελίες συνιστούν μάλλον συμβολικές κινήσεις, καθώς οι πιθανότητες να διερευνήσει ο διεθνής θεσμός αυτές τις κατηγορίες -πόσο μάλλον να καταδικάσει τον Μπολσονάρο- είναι ελάχιστες. Μιλώντας στο BBC Βραζιλίας, η πρώην δικαστής του ΔΠΔ, Σίλβια Στάινερ, εξήγησε πως αυτό το σώμα διερευνά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττονται σε ένα πλαίσιο γενικευμένων ή συστηματικών επιθέσεων κατά του άμαχου πληθυσμού.
«Μια απλή πολιτική υγείας, όσο καταστροφική κι αν είναι, δεν μπορεί κατ’ ανάγκη να εκληφθεί ως σκόπιμη επίθεση κατά των αμάχων», σημειώνει η πρώην δικαστής. «Το Δικαστήριο δεν μπορεί να ερευνά όλες τις καταστροφικές καταστάσεις που συμβαίνουν στον κόσμο. Υπάρχουν ανθρωπιστικές καταστροφές που συντελούνται σε άλλες περιοχές του κόσμου, σε τόπους τελείως κατεστραμμένους και συνεπώς η ενασχόληση του Δικαστηρίου είναι η τελευταία ελπίδα απελπισμένων πληθυσμών».
Εκεί όμως που μπορεί να διερευνηθεί η Βραζιλία για τη διαχείριση της πανδημίας είναι στο Διαμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει καμία αμφιβολία, συνεχίζει η Στάινερ, ότι «αυτή η χωρίς συνοχή, ασυντόνιστη, ανεύθυνη διαχείριση της κρίσης συνιστά παράγοντα παραβίασης θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων, όπως είναι το δικαίωμα στην υγεία και τη ζωή. Υπάρχει επαρκές υλικό ώστε να καταγγελθεί αυτό, να διερευνηθεί από την αρμόδια επιτροπή και να σταλεί έπειτα για εκδίκαση από το Διαμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων».
Αλλά αν υπάρξει καταδικαστική απόφαση, αυτή θα είναι κατά του κράτους της Βραζιλίας και όχι του προέδρου Μπολσονάρο.
