Χάος στο Μεξικό, οδομαχίες δυνάμεων ασφαλείας και καρτέλ

Στο πλαίσιο της αναδίπλωσής τους, προκειμένου να σωθούν ανθρώπινες ζωές, όπως μεταδίδει το Ρόιτερς, επικαλούμενο δήλωση στο πρακτορείο ειδήσεων του υπουργού Ασφαλείας και Προστασίας του Πολίτη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, Αλφόνσο Ντουράσο, οι μεξικανικές δυνάμεις ασφαλείας αναγκάστηκαν να αφήσουν ελεύθερο έναν από τους γιους του φυλακισμένου στις ΗΠΑ βαρόνου των ναρκωτικών Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν, τον οποίο είχαν συλλάβει την Πέμπτη, σε σπίτι στην Κουλιακάν.

Ανακοίνωση που είχαν δημοσιοποιήσει νωρίτερα οι υπηρεσίες του Ντουράσο δεν αποσαφήνιζε εάν ο Οβίδιο Γκουσμάν, γιος του πρώην αρχηγού του διαβόητου καρτέλ Σιναλόα, συνέχιζε να τελεί υπό κράτηση, καθώς ξέσπασαν μάχες στην πόλη του βόρειου Μεξικού, που κράτησαν για ώρες.

Τα μεξικανικά τηλεοπτικά δίκτυα Televisa και Milenio είχαν μεταδώσει νωρίτερα, επικαλούμενα τις αρχές, τη σύλληψη του Οβίδιο Γκουσμάν Λόπες, ο οποίος, μαζί με αδέρφια του, πιστεύεται πως διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο καρτέλ Σιναλόα. Αρχικά, υπήρχαν αντιφατικές πληροφορίες για την τύχη του γιου του Γκουσμάν, καθώς κυκλοφορούσαν και φήμες πως σκοτώθηκε.

Η Κουλιακάν, οχυρό της συμμορίας που διοικούσε ως τη σύλληψή του ο «Ελ Τσάπο», φυλακισμένος σήμερα στις ΗΠΑ, μετατράπηκε σε πεδίο μάχης.

Ο πρόεδρος της χώρας, Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ διαβεβαίωσε ότι οι αρχές θα δώσουν στη δημοσιότητα περισσότερα στοιχεία για την κατάσταση στην Πολιτεία Σιναλόα, εντός ωρών, χωρίς να υπεισέλθει σε περισσότερες λεπτομέρειες.

Πολλά αυτοκίνητα και τουλάχιστον ένα πρατήριο καυσίμων πυρπολήθηκαν από βαριά οπλισμένους κακοποιούς με καλυμμένα τα πρόσωπα, που περιφέρονταν στην πόλη με SUV, σε τουλάχιστον ένα από τα οποία ήταν εγκατεστημένο πολυβόλο μεγάλου διαμετρήματος, δείχνουν βίντεο που μετέδωσαν ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης. Σε ένα από τα βίντεο διακρίνονται πολίτες, καθώς προσπαθούν να καλυφθούν πίσω από τα ράφια ενός σουπερμάρκετ, σε άλλο διερχόμενοι αναζητούν ασφαλές σημείο για να προστατευθούν, τρέχοντας στον δρόμο. Κάποιοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα αυτοκίνητά τους, εν μέση οδώ και να αναζητήσουν κάλυψη.

Οκτώ είναι οι επιβεβαιωμένοι νεκροί και 21 οι τραυματίες, ενώ στη γειτονική φυλακή του Αγκουαρίτο, 56 κρατούμενοι, εκμεταλλευόμενοι το χάος, απέδρασαν, παίρνοντας μαζί τους φύλακες για ομήρους. 49 παραμένουν ελεύθεροι. 

Ο Οβίδιο Γκουσμάν συνελήφθη μαζί με άλλα τρία πρόσωπα, έπειτα από επίθεση εναντίον περιπόλου της Εθνοφρουράς στη Κουλιακάν, είχε τονίσει νωρίτερα ο Ντουράσο.

Συνεχή σφοδρά πυρά και ισχυρές εκρήξεις αντηχούσαν για ώρες ολόκληρες στην πόλη των 750.000 κατοίκων. Ο κυβερνήτης της Πολιτείας — η Σιναλόα είναι μια από τις μεξικανικές περιοχές όπου το πρόβλημα της βίας είναι πιο οξύ — παρότρυνε τους κατοίκους να μη βγαίνουν από τα σπίτια τους και να ακολουθούν τις οδηγίες των αρχών.

Το ισχυρό καρτέλ Σιναλόα έχει διχαστεί: μερίδα του διοικείται από τους γιους του «Ελ Τσάπο», ωστόσο ένα μέρος του υπακούει στον Ισμαέλ «Ελ Μάγιο» Σαμπάντα, εκ των ιδρυτών της συμμορίας.

Ο «Ελ Τσάπο», που εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης σε φυλακή υψίστης ασφαλείας στο Κολοράντο των ΗΠΑ, φέρεται να είχε εισαγάγει στην αμερικανική επικράτεια τουλάχιστον 1.200 τόνους κοκαΐνης, μέσα σε ένα τέταρτο του αιώνα. Παρά τη σύλληψή του, την έκδοση, την καταδίκη και τη φυλάκισή του, η συμμορία που δημιούργησε, συνεχίζει να διακινεί το μεγαλύτερο μέρος των ναρκωτικών που προορίζονται για τις ΗΠΑ.

Ο κεντροαριστερός πρόεδρος του Μεξικού, Λόπες Ομπραδόρ, δηλώνει πως σκοπός του είναι να μειωθεί η βία στη χώρα, αφότου ανέλαβε την εξουσία, τον περασμένο Δεκέμβριο, αλλά οι προσπάθειες της κυβέρνησής του γι’ αυτό, δεν μοιάζουν να φέρνουν καρπούς.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το 2018 καταγράφηκαν 33.749 ανθρωποκτονίες στο Μεξικό, μεγάλο ποσοστό εκ των οποίων συνδεόταν με τη δράση του οργανωμένου εγκλήματος. Ο αριθμός αυτός — ο χειρότερος στα χρονικά, αφότου άρχισαν να τηρούνται τέτοια δεδομένα από τις αρχές — οδεύει να αυξηθεί ακόμη περισσότερο φέτος: 23.063 άνθρωποι δολοφονήθηκαν μόνο τον Αύγουστο.

Από το 2006, πάντα σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, στον λεγόμενο «πόλεμο κατά των ναρκωτικών» έχουν χάσει τη ζωή τους τουλάχιστον 250.000 άνθρωποι. Ωστόσο, είναι αδύνατο να γίνει διάκριση μεταξύ κακοποιών, οι οποίοι σκοτώθηκαν στο πλαίσιο του αγώνα εναντίον των καρτέλ, θυμάτων των συμμοριών και μελών τους που έχασαν τη ζωή τους, εξαιτίας ανταγωνισμών ή ξεκαθαρίσματος λογαριασμών.