Επαναλαμβάνοντας για πολλοστή φορά -εν προκειμένω σε συνέντευξή του στη «Monde»- τον γνωστό πια εκβιασμό προς την Ε.Ε. ότι θα τινάξει στον αέρα τη συμφωνία για το προσφυγικό, εάν δεν εκταμιευτούν τα 3 δισ. ευρώ και δεν απελευθερωθεί το καθεστώς της βίζας, o Ταγίπ Ερντογάν μάζεψε χθες τις βαλίτσες του και σήμερα τραβά για άλλες… πολιτείες.
«Η Δύση βρίσκεται σε αντίφαση με τις αξίες της». «Η Ε.Ε. δεν συμπεριφέρεται με ειλικρίνεια στην Τουρκία». Κι «εφόσον τα αιτήματά μας δεν ικανοποιηθούν, τότε η επανεισδοχή δεν είναι πλέον δυνατή», απείλησε εκ νέου ο Τούρκος πρόεδρος, παραμονή της πολυαναμενόμενης (εδώ και επτά μήνες για την ακρίβεια) συνάντησής του με τον Ρώσο ομόλογό του, Πούτιν, στη μεγαλοπρεπή Αγία Πετρούπολη: το πιο αρμόζον ίσως «σκηνικό» για την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ δύο στρατηγικών εταίρων.
«Η επίσκεψη συνιστά ορόσημο στις διμερείς σχέσεις, που ξεκινούν ξανά από το μηδέν», τόνισε χθες ο Ερντογάν στο ρωσικό πρακτορείο «TASS», προαναγγέλλοντας «μια νέα σελίδα στους ρωσο-τουρκικούς δεσμούς», στους τομείς «της στρατιωτικής, οικονομικής και πολιτιστικής συνεργασίας».
Η σημερινή συνάντηση των δύο ηγετών -με επίκεντρο εκ νέου τα ενεργειακά (αγωγός TurkishStream, πυρηνικός σταθμός στο Ακουγιού), την οικονομική συνεργασία και τη διεθνή πολιτική σκηνή, και δη σε θερμά μέτωπα όπου οι δύο χώρες έχουν μέχρι σήμερα διαμετρικά αντίθετη προσέγγιση, με πρώτη τη Συρία- έχει πολλές «πρωτιές».
Είναι το πρώτο ταξίδι του Ερντογάν στο εξωτερικό μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου. Είναι η πρώτη συνάντησή του με τον Πούτιν από τον περασμένο Νοέμβριο, μετά τη ραγδαία επιδείνωση των διμερών σχέσεων ένεκα της κατάρριψης ρωσικού Σουχόι, αλλά και την εσχάτως τάχιστη προσπάθεια αποκατάστασής τους, μετά τη μεταχρονολογημένη, πλην… ταπεινή συγγνώμη του Ερντογάν στον Πούτιν. Και -το σημαντικότερο- είναι η πρώτη φορά που οι δυο τους συναντώνται με την κοινή πια ταμπέλα του «παρία» από τη Δύση.
Ειδικά για την Αγκυρα, η ρήξη με τις ΗΠΑ ολοένα και βαθαίνει -εν μέσω των τουρκικών πιέσεων για έκδοση του Φετουλάχ Γκιουλέν και καταγγελιών γύρω από το παρ’ ολίγον πραξικόπημα για «δάκτυλο» της CIA- ταυτόχρονα με τη διαρκή όξυνση της έντασης με τους Ευρωπαίους.
«Η πραγματικότητα απαιτεί τη συνεργασία με τους γείτονές μας. Οχι επειδή μας αρέσουν ιδιαιτέρως οι κυβερνήσεις τους, αλλά επειδή είμαστε υποχρεωμένοι να βοηθήσουμε αυτούς που υποφέρουν», σχολίασε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, σε χθεσινή συνέντευξή του στη γερμανική «Tagesspiegel».
«Δεν θα ήταν άλλο ανεκτή μια παθητική στάση, τη στιγμή που δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πέθαιναν στο Αιγαίο με τους διακινητές να συνεχίζουν τη δουλειά τους», προσέθεσε για τη συμφωνία με την Τουρκία, υπενθυμίζοντας ότι η Αγκυρα θα πρέπει να εκπληρώσει το σύνολο των 72 προαπαιτούμενων για την κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους. Κι αυτό «δεν είναι εκβιασμός», υπογράμμισε ο Γιούνκερ, νίπτοντας κατά τα λοιπά τας χείρας του, με την επισήμανση ότι «έχω καθαρή τη συνείδησή μου»…
Μια στο καρφί και μια στο πέταλο είναι και η γραμμή του Βερολίνου. «Η Τουρκία είναι ένας σημαντικός εταίρος και γείτονας (…) πέρα από τη συμφωνία για τους πρόσφυγες», τόνισε χθες η αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος, Ούλρικε Ντέμερ. Ομως «για μια χώρα στην οποία ισχύει η θανατική ποινή», προσέθεσε, «δεν υπάρχει θέση στην Ε.Ε.».
Στην Αγκυρα έσπευσε πάντως χθες ο Γερμανός υφ. Εξωτερικών, Μάρκους Εντερερ, με αποστολή να μεταφέρει μήνυμα αλληλεγγύης στην ισλαμοσυντηρητική της ηγεσία και «για να ενισχύσει τις απευθείας συνομιλίες με τους Τούρκους σε διάφορα επίπεδα», «αντί να μιλάμε μέσω καμερών, μεγαφώνων και μικροφώνων», όπως σχολίασε δηκτικά η αναπληρώτρια εκπρόσωπος του γερμανικού ΥΠΕΞ, Σαουσάν Σέμπλι.
Κατά τα λοιπά, η Γερμανίδα αξιωματούχος δήλωσε άγνοια για τα περί… μετα-πραξικοπηματικών βασανιστηρίων στην Τουρκία, την ώρα που ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης ανακοίνωνε ότι προσήχθησαν χθες 10 ξένοι υπήκοοι -εκ των οποίων 4 ήδη συνελήφθησαν- για διασυνδέσεις με το τάγμα του Γκιουλέν.
Οσο για την επαναπροσέγγιση Τουρκίας και Ρωσίας; «Μπορούμε μόνο να τη χαιρετίσουμε», τόνισε η Σαουσάν Σέμπλι. «Οσο περισσότερο υπάρχουν συνομιλίες τόσο το καλύτερο», και δη μεταξύ δύο «σημαντικών παραγόντων, π.χ. στο Συριακό», προσέθεσε, τονίζοντας πως δεν θεωρεί ότι μια τέτοια εξέλιξη «θα έχει συνέπειες για την Εταιρική Σχέση Ασφάλειας στο ΝΑΤΟ».
Προς ώρας άλλωστε πολλοί αναλυτές, όπως ο Φάντι Χακούρα του «Chatham House» του Λονδίνου, βλέπουν τη νέα τουρκο-ρωσική σύγκλιση ως «κάτι περισσότερο μεν από μια σχέση συναλλαγής που βασίζεται σε συγκλίνοντα συμφέροντα και συνθήκες προκλήσεων», πλην όμως παραμένει «μια συμμαχία συμφέροντος», που «όσον αφορά τα στρατηγικά συμφέροντα της Τουρκίας δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε.».
