Πίεση δύο ταχυτήτων

Οι Ευρωπαίοι εταίροι της Μ. Βρετανίας προσπαθούν να εμφανιστούν προς τα έξω ότι είναι αποφασισμένοι να ασκήσουν πιέσεις στον Βρετανό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον για την ενεργοποίηση του άρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας ώστε να αρχίσουν το συντομότερο δυνατόν οι διαδικασίες εξόδου από την την Ε.Ε., όμως η κοινή αυτή αντιμετώπιση του Brexit είναι φαινομενική αφού οι 27 δεν βρίσκονται στο ίδιο μήκος κύματος ως προς την ένταση και τη διάρκεια των πιέσεων, για πολιτικούς αλλά και οικονομικούς λόγους.

Ορισμένοι, λοιπόν, όπως ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς και μια σειρά ηγετών έχουν υιοθετήσει σκληρή γραμμή απέναντι στο Λονδίνο και η γλώσσα που χρησιμοποιούν είναι σχεδόν τιμωρητική, τόσο απέναντι στην επιλογή του Brexit από την πλειοψηφία των Βρετανών όσο και για τους χειρισμούς του Ντ. Κάμερον, ενώ άλλοι, όπως η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, ο Πολωνός πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ και οι ηγέτες των ανατολικών χωρών χρησιμοποιούν λιγότερο επιθετική γλώσσα, δεν θέλουν να βάλουν το μαχαίρι στον λαιμό του Ντ. Κάμερον και γενικά να φτάσουν τα πράγματα στα άκρα…

Και ο Βρετανός πρωθυπουργός περιορίστηκε στη δήλωση ότι στις 2 Σεπτεμβρίου θα οριστεί ο διάδοχός του, ο οποίος θα αναλάβει την επίσημη υποβολή της ενεργοποίησης του άρθρου 50. Είναι φανερό ότι αποφεύγει να ανοίξει όλα τα χαρτιά του ως προς τις προθέσεις του.

Προνόμια, τέλος

Ο Ντ. Κάμερον ήταν από τους πρώτους που έφτασαν στο κτίριο της συνόδου. Δήλωσε ότι η Μ. Βρετανία θα φύγει από την Ε.Ε. και εξέφρασε την επιθυμία η συζήτηση για τη διαδικασία εξόδου να είναι εποικοδομητική.

Η καγκελάριος περιορίστηκε στη δήλωση ότι πρέπει να αρχίσει η διαδικασία για το «διαζύγιο» με τους 27, προσθέτοντας ότι είναι σημαντικό να βλέπουμε τη Μ. Βρετανία ως φίλη και εταίρο.

Η καγκελάριος δήλωσε από το Βερολίνο ότι οι διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. δεν πρόκειται να ξεκινήσουν όσο η Βρετανία δεν υποβάλλει αίτημα ενεργοποίησης του άρθρου 50.

Και παρατήρησε: «Οποιος αποφασίζει να φύγει από την ευρωπαϊκή οικογένεια δεν μπορεί να περιμένει ότι θα κρατήσει τα προνόμια».

Ο Φρ. Ολάντ είπε ότι «δεν υπάρχει καιρός για χάσιμο», οι Βρετανοί έκαναν την επιλογή τους και πρέπει αμέσως να ξεκινήσει η διαδικασία εξόδου, ώστε να μπορέσουν οι 27 να προγραμματίσουν μέτρα για την ασφάλεια της Ευρώπης, την ανάπτυξη των επενδύσεων, την καταπολέμηση της ανεργίας στους νέους, τη φορολογική εναρμόνιση και την κοινωνική πολιτική.

Ο Ντ. Τουσκ δήλωσε πως η Ε.Ε. είναι έτοιμη να αρχίσει διαδικασίες «διαζυγίου» με τη Βρετανία από σήμερα κιόλας. Βέβαια πρόσθεσε πως χρειάζεται όλοι να είναι υπομονετικοί, καθώς η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου είναι αυτή που θα πρέπει να θέσει σε κίνηση αυτή τη διαδικασία.

«Θα ήθελα να υπογραμμίσω ξεκάθαρα ότι χωρίς την κοινοποίηση (σ.σ. του αιτήματος αποχώρησης) από τη Μεγάλη Βρετανία, δεν θα ξεκινήσει καμία διαπραγμάτευση για τη διαδικασία “διαζυγίου” και τη μελλοντική σχέση».

Ο Πολωνός προανήγγειλε έκτακτη σύνοδο κορυφής των 27 ηγετών, πλην του Ντέιβιντ Κάμερον, για τον Σεπτέμβριο στην Μπρατισλάβα της Σλοβακίας, που θα έχει και την προεδρία της Ε.Ε., με αντικείμενο το μέλλον της Ενωσης.

Η πρώτη συζήτηση των 28 για το Brexit έγινε χθες το βράδυ στο δείπνο.

Σήμερα, θα το συζητήσουν μόνο οι 27, χωρίς τον Ντ. Κάμερον…

Το ψήφισμα

Πριν από την έναρξη των εργασιών της πρώτης ημέρας της συνόδου κορυφής, συνήλθε έκτακτα η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έπειτα από πρωτοβουλία του προέδρου Μάρτιν Σουλτς, με τη συμμετοχή του Ζ.-Κ. Γιούνκερ.

Σε ψήφισμα που εγκρίθηκε με 395 ψήφους υπέρ και 200 κατά –είναι ενδεικτικό ότι η διαφορά δεν είναι μεγάλη– ζητείται η ταχεία εφαρμογή του Brexit για να τερματιστεί η αβεβαιότητα.

«Το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να σεβαστεί άμεσα και πλήρως τη βούληση της πλειοψηφίας των πολιτών του, καταθέτοντας επισήμως την αίτηση αποχώρησής του από την Ε.Ε., προτού μπορέσει να γίνει οποιαδήποτε άλλη ρύθμιση» αναφέρει το ψήφισμα.

Ο Ζ.-Κ. Γιούνκερ στην αρχή της παρέμβασής του κατά την έκτακτη Ολομέλεια του Σώματος φρόντισε να δώσει ένα σχεδόν μελοδραματικό χρώμα. «Δεν είμαι ούτε κουρασμένος ούτε άρρωστος, όπως έγραψαν οι γερμανικές εφημερίδες» είπε.

Και πρόσθεσε: «Παραμένω αυτός που είμαι… Θα παλέψω μέχρι την τελευταία μου αναπνοή για την Ενωμένη Ευρώπη…».

Αναφερόμενος στην κατάσταση μετά το Brexit παρατήρησε: «Ολος ο κόσμος λέει ότι πρέπει να αλλάξουν όλα, χωρίς να λέει τι θα πρέπει να αλλάξει…».

Στη συνέχεια, ο Λουξεμβούργιος πέρασε στην ουσία: «Ζητώ από τη βρετανική κυβέρνηση να αποσαφηνίσει το συντομότερο δυνατόν την κατάσταση. (…) Οχι σήμερα ούτε αύριο το πρωί, αλλά γρήγορα».

Και απέκλεισε κάθε διαπραγμάτευση με το Ηνωμένο Βασίλειο πριν από την ενεργοποίηση της διαδικασίας εξόδου από την Ε.Ε.

Ανέφερε ότι δεν θα ήθελε να δημιουργηθούν υπόνοιες ότι γίνονται μυστικές διαπραγματεύσεις, τάχθηκε υπέρ μιας Ευρώπης λιγότερο γραφειοκρατικής και περισσότερο κοινωνικής και πέταξε μια σπόντα για τη σύνοδο των ΥΠΕΞ των έξι ιδρυτικών κρατών-μελών της Ε.Ε. στο Βερολίνο, κλείνοντας το μάτι στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

«Τα ιδρυτικά κράτη-μέλη δεν έχουν περισσότερα δικαιώματα από τους άλλους, που ονομάζονται νέα κράτη-μέλη» είπε.