Ο Ματέο Ρέντσι ήλπιζε αυτές οι δημοτικές εκλογές να έχουν μόνο τοπική, περιορισμένη σημασία. Είναι σαφές, όμως, ότι διαψεύστηκε με εντυπωσιακό τρόπο.
Το κίνημα Πέντε Αστέρων θριάμβευσε στη Ρώμη, όπου κατάφερε να εκλέξει δήμαρχο την 37χρονη δικηγόρο Βιρτζίνια Ράτζι, με ποσοστό 67,2%.
Στο Τορίνο, δε, το κίνημα του Μπέπε Γκρίλο κέρδισε την αναμέτρηση για τη δημαρχία με την επιχειρηματία Κιάρα Απεντίνο, η οποία εξασφάλισε το 54,6% των ψήφων.
To κύριο σύνθημα του κινήματος που ίδρυσε ο Γκρίλο παραμένει «onestà» (εντιμότητα)· σύνθημα που φώναξαν χιλιάδες υποστηρικτές της Απεντίνο, οι οποίοι βγήκαν να πανηγυρίσουν στους δρόμους του Τορίνου αμέσως μετά την ανακοίνωση των πρώτων αποτελεσμάτων.
Παρά ταύτα, είναι σαφές πως κάτι άλλαξε: τα Πέντε Αστέρια προβάλλουν επιτυχώς, τώρα, ένα «κυβερνητικό προφίλ» και προσπαθούν να ενώσουν την εκπροσώπηση των διεκδικήσεων των απλών πολιτών με μια καθησυχαστική γλώσσα, χωρίς ακρότητες.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Γκρίλο εμφανίστηκε ελάχιστα κατά την προεκλογική περίοδο, ενώ τόσο η Ράτζι (δικηγόρος που έχει συνεργαστεί με γνωστούς επαγγελματίες του κλάδου της) όσο και η Απεντίνο (με θητεία στον τομέα διοίκησης της ομάδας Γιουβέντους) ανήκουν σε αυτήν που θα μπορούσαμε τουλάχιστον να ονομάσουμε μέση αστική τάξη.
Σοβαρεύτηκε;
«Είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε τη διακυβέρνηση της χώρας», γράφει ο Ιταλός ηθοποιός και πολιτικός στο μπλογκ του. Αλλά δεν θέλει πλέον να τρομάξει το εκλογικό σώμα με δηλώσεις σαν κι αυτές των ευρωεκλογών του 2014, όταν -έστω και με αυτοσαρκασμό- είχε τονίσει πως «είναι πολύ χειρότερος από τον Χίτλερ».
Μένει να δούμε αν οι δύο νέες δήμαρχοι θα καταφέρουν να σπάσουν τα υπόγεια οικονομικά συμφέροντα, να καταγγείλουν τις διαβλητές εργολαβίες, να αντισταθούν στον πόλεμο μεγάλου μέρους του Τύπου, που δεν βλέπει με καλό μάτι τις αλλαγές αυτές.
Οσο για τον Ματέο Ρέντσι, ήρθε η ώρα της περισυλλογής και της αυτοκριτικής. Η Κεντροαριστερά κατάφερε να κατακτήσει μόνο τον Δήμο του Μιλάνου, όπου ο Μπέπε Σάλα επικράτησε με το 51,7% των ψήφων, και την Μπολόνια, με την επανεκλογή του δημάρχου Βιρτζίνιο Μέρολα. Αν έχανε και την ιταλική συμπρωτεύουσα, την οικονομική καρδιά της χώρας, θα επρόκειτο για πραγματική πανωλεθρία.
Το όλο σκηνικό, πάντως, δημιουργεί ουκ ολίγα προβλήματα στον επικεφαλής της κυβέρνησης της Ρώμης. Πληρώνει την έλλειψη διαλόγου και συνεργασίας με την εσωκομματική, αριστερή αντιπολίτευση, αλλά και το ότι δεν κατάφερε να πείσει τους Ιταλούς ότι διαθέτει μια μακρόπνοη, καλά σχεδιασμένη στρατηγική. «Αναγνωρίζω τη νίκη των Πέντε Αστέρων», δήλωσε χθες το απόγευμα.
Βασιζόμενος στο μεγάλο επικοινωνιακό ταλέντο του, ο Ρέντσι κατάφερε να «περάσει» τις θεσμικές αλλαγές από το Κοινοβούλιο, με κύριο βάρος στην αλλαγή του εκλογικού νόμου, στη διαδικασία για την εκλογή του προέδρου της Δημοκρατίας και στη συρρίκνωση της γερουσίας.
Στις αρχές Οκτωβρίου, όμως, θα ζητήσει από τους Ιταλούς να επικυρώσουν τη συνταγματική μεταρρύθμιση με δημοψήφισμα. Και υπό το φως των αποτελεσμάτων των δημοτικών εκλογών δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα καταφέρει να πετύχει το αποτέλεσμα που επιθυμεί. Αν μη τι άλλο επειδή το μέτωπο του «όχι» συμπεριλαμβάνει όλες τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός, με καταγωγή από την ευρύτερη περιοχή της Φλωρεντίας, θα πρέπει να αποφασίσει άμεσα τι είδους πορεία πλεύσης εννοεί να ακολουθήσει: αν θέλει να τονώσει το αριστερό και κοινωνικό προφίλ των Δημοκρατικών (με πιο δυναμική αμφισβήτηση της λιτότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και υπεράσπιση των πιο φτωχών) ή αν θα συνεχίσει να ζητά την «ευκαιριακή υποστήριξη», στη γερουσία, πρώην μελών της μπερλουσκονικής Φόρτσα Ιτάλια.
Προς το παρόν, πάντως, είναι σαφές ότι τον ρόλο του εκπροσώπου των πολιτών που έχουν πληγεί από την κρίση τον έχει εξασφαλίσει το κίνημα Πέντε Αστέρων.
Στις τελευταίες δημοσκοπικές έρευνες, δε, σε περίπτωση απευθείας αναμέτρησης της Κεντροαριστεράς με τα Πέντε Αστέρια, η πλειοψηφία των πολιτών απαντά ότι θα στήριζε το κίνημα του Γκρίλο.
Οσο για την Κεντροδεξιά, όλοι περιμένουν να δουν αν και πότε ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι θα αποφασίσει να επιλέξει έναν διάδοχο, ώστε να ξεκαθαρίσει το όλο τοπίο, και να διαπιστωθεί αν μπορεί να συνυπάρξει η ξενοφοβική Λέγκα με τη Φόρτσα Ιτάλια.
Τέλος, η κύρια ελπίδα της Αριστεράς ονομάζεται Λουίτζι Ντε Ματζίστρις: είναι ο αυτόνομος δήμαρχος της Νάπολης, ο οποίος κατάφερε να επανεκλεγεί με το 66,8% των ψήφων. Ετοιμάζεται να παρουσιάσει ένα νέο, πανιταλικό κίνημα, το οποίο θα βασίζεται, ακριβώς, στον απευθείας διάλογο με τους πολίτες.
