Αντί της υποβολής προτάσεων για την τροποποίηση του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, που επιτρέπει στα κράτη-μέλη να επιστρέφουν τους παράτυπους μετανάστες στις χώρες πρώτης εισόδου (Ελλάδα-Ιταλία), η οποία «δεν λειτουργεί» και «έχει ξεπεραστεί από τα γεγονότα», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε πίσω και προτίμησε υπό την πίεση των χωρών του Βορρά να προτείνει χθες:
- 1. Την έναρξη διαδικασίας συζήτησης για τη διαμόρφωση ενός μελλοντικού πλαισίου υπέρ των έξυπνων και ισχυρών συστημάτων πληροφόρησης που θα βελτιώσουν τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και παράλληλα θα ενισχύσουν την εσωτερική ασφάλεια στην Ε.Ε.
- 2. Μία αναθεωρημένη πρόταση κανονισμού σχετικά με τη θέσπιση ενός συστήματος εισόδου-εξόδου με στόχο την επιτάχυνση, τη διευκόλυνση και την ενίσχυση των διαδικασιών συνοριακών ελέγχων για τους υπηκόους τρίτων χωρών που ταξιδεύουν στην Ε.Ε.
- 3. Εναλλακτικές προτάσεις προς συζήτηση για τη μεταρρύθμιση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου.
Η Κομισιόν, λοιπόν, αφήνει το Δουβλίνο ΙΙΙ ανέγγιχτο, ενώ είχε ανακοινώσει ότι θα υποβάλει προτάσεις εντός του Μαρτίου για την τροποποίησή του. Το μόνο που προτείνει είναι η έναρξη συζήτησης με το Συμβούλιο Υπουργών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τη μεταρρύθμιση του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, διαδικασία χρονοβόρα.
Επιπλέον, έχει ενεργοποιήσει από τον Φεβρουάριο το ημιθανές Δουβλίνο ΙΙΙ μέχρι την τροποποίησή του… Είναι φανερό ότι η Επιτροπή δεν επιθυμεί να έρθει σε σύγκρουση με τις χώρες του Βορρά και αναμένοντας τα αποτελέσματα της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας αφήνει τη σημερινή κατάσταση να εξελιχθεί όπως έχει…
Ο πρώτος αντιπρόεδρος, Φ. Τίμερμανς, δικαιολόγησε την επιλογή της Επιτροπής να προτείνει «συζήτηση» και «ιδέες» αντί συγκεκριμένων προτάσεων για την τροποποίηση του Δουβλίνου ΙΙΙ, με τη φράση «οφείλουμε να είμαστε σχετικοί με τις αποφάσεις του Δουβλίνου ΙΙΙ για να έχουμε αποτελέσματα»…
Για τον Ολλανδό, οι προτάσεις για την αναθεώρηση του Δουβλίνου ΙΙΙ «πρέπει να είναι υιοθετήσιμες» και συνεπώς «χρειάζεται να βολιδοσκοπηθούν τα κράτη-μέλη και το Ευρωκοινοβούλιο».
Δίπλα του, ο Δ. Αβραμόπουλος διαβεβαίωσε ότι πρόθεση της Επιτροπής είναι να υποβληθούν μετά τη συζήτηση συγκεκριμένες προτάσεις για την αναθεώρηση του κανονισμού πριν από το καλοκαίρι, δήλωσε απογοητευμένος από την έλλειψη πολιτικής βούλησης εκ μέρους ορισμένων χωρών, ιδίως στο θέμα της μετεγκατάστασης, αναγνώρισε ότι το Δουβλίνο ΙΙΙ έχει ξεπεραστεί αλλά… έπρεπε να ενεργοποιηθεί.
Και αναφερόμενος στη συμφωνία με την Τουρκία αναγνώρισε ότι «οι αριθμοί είναι χαμηλοί», αλλά «είμαστε ακόμη στην αρχή»…
Ποιες εναλλακτικές επιλογές θέτει προς συζήτηση η Επιτροπή; Η πρώτη προβλέπει μεν τη διατήρηση του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, όπου τη βασική ευθύνη διαχείρισης του πρόσφυγα έχει η χώρα πρώτης εισόδου, αλλά προστίθεται και ένας μηχανισμός μετεγκατάστασης έκτακτης ανάγκης που θα ενεργοποιείται κάθε φορά που ένα κράτος-μέλος δέχεται έντονες προσφυγικές πιέσεις.
Μία δεύτερη εναλλακτική προβλέπει τη μετάβαση σε ένα νέο σύστημα κατανομής αιτούντων άσυλο μόνιμου χαρακτήρα, βασισμένο σε κριτήρια όπως είναι το μέγεθος, το ΑΕΠ και η ικανότητα απορρόφησης προσφύγων από κάθε κράτος-μέλος. Στην περίπτωση αυτή η χώρα πρώτης εισόδου δεν θα έχει την κύρια ευθύνη διαχείρισης του πρόσφυγα.
Επίσης, η Επιτροπή προτείνει κριτήρια που θα αποθαρρύνουν τους πρόσφυγες να επιλέγουν τη χώρα που θα υποβάλουν αίτηση για άσυλο με βάση τις κοινωνικές παροχές.
Η κεντρική ιδέα της Κομισιόν είναι να ταυτοποιούνται οι πρόσφυγες (δακτυλικά αποτυπώματα, ταξιδιωτικά έγγραφα) και στη συνέχεια να αναμένουν τη μετεγκατάστασή τους εντός της Ε.Ε. Κατά την περίοδο της αναμονής δεν θα μπορούν να διακινούνται σε άλλη χώρα, διαφορετικά θα χάνουν το δικαίωμα ασύλου.
Οι καταχωρίσεις
Ως προς την πρόταση για την εισαγωγή ενός ενιαίου συστήματος εισόδου-εξόδου ταξιδιωτών, θα εφαρμόζεται σε όλους τους υπηκόους τρίτων χωρών που γίνονται δεκτοί για σύντομη παραμονή εντός της Σένγκεν.
Στο σύστημα θα καταχωρίζονται το όνομα, ο τύπος του ταξιδιωτικού εγγράφου και τα βιομετρικά στοιχεία (συνδυασμός τεσσάρων δαχτύλων και μιας φωτογραφίας προσώπου), καθώς και η ημερομηνία και ο τόπος εισόδου και εξόδου.
Προβλέπεται μια κεντρική βάση δεδομένων που θα συνδέεται με τα εθνικά σημεία εισόδου. Το σύστημα εισόδου-εξόδου θα αντικαταστήσει το ισχύον σύστημα σφράγισης των διαβατηρίων που είναι χρονοβόρο και δεν παρέχει αξιόπιστα στοιχεία. Η Europol θα έχει πρόσβαση στο σύστημα υπό προϋποθέσεις.
