Οι βελγικές αρχές εκτιμούν ότι πέντε άτομα μετείχαν στις τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες, με τους 31 νεκρούς, βασιζόμενες σε σειρά στοιχείων που έχουν στη διάθεσή τους.
Τα δεδομένα που υπάρχουν μέχρι στιγμής είναι ότι αναζητείται ο ύποπτος που συνόδευε τους δύο καμικάζι που ανατινάχθηκαν στο αεροδρόμιο Ζαβεντέμ: τον Ναζίμ Λαχράουι και τον αδελφό του Χαλίντ, Ιμπραχίμ Μπακράουι.
Ο δεύτερος ύποπτος είναι το πρόσωπο που βιντεοσκοπήθηκε από τις κάμερες ασφαλείας του μετρό των Βρυξελλών να κουβαλάει επίσης έναν μεγάλο σάκο και να συνοδεύει τον Χαλίντ Ελ Μπακράουι λίγο πριν ο τελευταίος ανατιναχθεί στον σταθμό του Μαλμπέκ.
Σύμφωνα με την εφημερίδα Guardian, ωστόσο, οι αρχές δεν γνωρίζουν αν σκοτώθηκε στην έκρηξη ή αν έχει διαφύγει.
Παρίσι-Βρυξέλλες
Οι αρχές πλέον είναι βέβαιες ότι οι τρεις βεβαιωμένοι βομβιστές των Βρυξελλών, που ήταν όλοι βελγικής υπηκοότητας, είχαν συμμετάσχει και στις επιθέσεις στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου.
Με τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνονται οι υποψίες των υπηρεσιών ασφαλείας ότι ένας γαλλοβελγικός πυρήνας σχηματίστηκε πριν από περισσότερο από έναν χρόνο γύρω από τον τζιχαντιστή Αμπντελχαμίντ Αμπααούντ, που είχε οργανώσει τις επιθέσεις του Νοεμβρίου.
Οι Βέλγοι εισαγγελείς ανακοίνωσαν σήμερα ότι ο Χαλίντ Αλ Μπακράουι αναζητούνταν από την αστυνομία ήδη από τον Δεκέμβριο.
Είναι το άτομο που, με ψεύτικο όνομα, νοίκιασε το διαμέρισμα όπου κρύβονταν οι βομβιστές της επίθεσης του Παρισιού και είχε εκδοθεί εις βάρος του ένταλμα από τις 11 Δεκεμβρίου.
Στον ίδιο πυρήνα συμμετείχε και ο μόνος τρομοκράτης που έχει συλληφθεί μέχρι στιγμής: ο Σαλάχ Αμπντεσλάμ. Ο τελευταίος διέφυγε στο Βέλγιο την επομένη των επιθέσεων στο Παρίσι και έκτοτε καταζητούνταν. Συνελήφθη την περασμένη Παρασκευή, στο Μόλενμπεκ, γειτονιά γνωστή στις αρχές ως μέρος όπου δρούσαν τρομοκράτες.
Ίδιο σχέδιο, άλλη εκτέλεση
Ο Σαλάχ Αμπντεσλάμ, σύμφωνα με τη βελγική δημόσια τηλεόραση, σχεδίαζε να επαναλάβει στις Βρυξέλλες τη σφαγή του περασμένου Νοεμβρίου, με επιθέσεις ενόπλων και βομβιστών στη βελγική πρωτεύουσα.
Η δημόσια βελγική ανέφερε επίσης οι αρχές πιστεύουν ότι ο Αμπντεσλάμ και δύο συνεργοί του –ο ένας εκ των οποίων συνελήφθη μαζί του– σχεδίαζαν να επιτεθούν με τουφέκια και αυτόματα όπλα προκειμένου να προκαλέσουν πολλά θύματα στις Βρυξέλλες.
Την ίδια στιγμή, άλλοι τζιχαντιστές θα πραγματοποιούσαν επιθέσεις αυτοκτονίας, δηλαδή ένα σενάριο ανάλογο με αυτό που εκτυλίχθηκε στο Παρίσι.
Επίσης, τα τοπικά μέσα αναφέρουν ότι πιθανός στόχος των τρομοκρατών ήταν πυρηνικό εργοστάσιο στο Βέλγιο, αλλά άλλαξαν τον αρχικό σχεδιασμό τους μετά τη σύλληψη του Σαλάχ Αμπντεσλάμ.
Όπως λένε, οι αδελφοί Μπακράουι είχαν βιντεοσκοπήσει την καθημερινή ρουτίνα του επικεφαλής ερευνών του πυρηνικού εργοστασίου με κρυφή κάμερα. Η αστυνομία έχει επιβεβαιώσει την πληροφορία ότι πρόκειται για βίντεο διάρκειας 10 ωρών, αλλά όχι ποιος το έφτιαξε.
Λάθη και παραιτήσεις
Η αποτυχία της βελγικής κυβέρνησης να προλάβει την επίθεση, ειδικά μετά τον αυξημένο συναγερμό που υπήρχε λόγω των επιθέσεων του Νοεμβρίου στο Παρίσι, αλλά και το γεγονός ότι οι τουρκικές αρχές διατείνονται ότι είχαν απελάσει τον Ιμπραήμ Αλ Μπακράουι στην Ολλανδία, έχουν προκαλέσει κύμα κριτικής εναντίον της βελγικής κυβέρνησης.
Τούρκοι αξιωματούχοι επανέλαβαν σήμερα τους ισχυρισμούς ότι ο Ιμπραήμ Ελ Μπακραουί είχε απελαθεί δύο φορές από την Τουρκία τον περασμένο χρόνο και οι τουρκικές αρχές είχαν ενημερώσει για τις υποψίες τους τις αρχές ευρωπαϊκών χωρών ότι επρόκειτο για τζιχαντιστή.
Όπως τόνισαν, η πρώτη «διοικητική απέλαση» του Μπακραουί έγινε τον Ιούλιο και βασίστηκε σε υποψίες της αστυνομίας ότι ήταν τζιχαντιστής, αν και δεν είχε διαπράξει κάποιο αδίκημα στην Τουρκία.
Πάντως, το ολλανδικό υπουργείο Δικαιοσύνης, αν και επιβεβαιώνει την απέλασή του, υποστηρίζει ότι δεν υπήρχαν λόγοι για να τον συλλάβουν.
Όπως τόνισε στο κοινοβούλιο της χώρα του ο υπουργός Δικαιοσύνης της Ολλανδίας, Αρντ φαν ντερ Στουρ, οι τουρκικές αρχές δεν εξηγούσαν για ποιο λόγο συνέβη αυτό, ούτε το όνομά του υπήρχε στις ολλανδικές λίστες τρομοκρατών.
Η δεύτερη απέλαση έγινε όταν ο Μπακράουι εισήλθε για δεύτερη φορά στην Τουρκία στις 11 Αυγούστου στο αεροδρόμιο της Αττάλειας και απελάθηκε για δεύτερη φορά δύο εβδομάδες μετά, στις 25 Αυγούστου. Ωστόσο, δεν δόθηκαν συγκεκριμένες πληροφορίες για το σε ποια χώρα απελάθηκε μετά τη δεύτερη σύλληψή του.
Επίσης, η φιλοκυβερνητική τουρκική εφημερίδα «Γενί Σαφάκ» γράφει ότι η τουρκική αστυνομία είχε συλλάβει τον Μπακραουί, όταν εξακρίβωσε ότι σχεδίαζε να μεταβεί στις εμπόλεμες περιοχές της Συρίας.
Η ίδια εφημερίδα γράφει επίσης ότι ο αδερφός του Χαλίντ εισήλθε στην Τουρκία στις 4 Νοεμβρίου 2014 μέσω του αεροδρομίου «Ατατούρκ» της Κωνσταντινούπολης και παρακολουθείτο από τις υπηρεσίες ασφαλείας πριν φύγει από τη χώρα, δέκα μέρες μετά. Αυτό συνέβη, σύμφωνα με την εφημερίδα, ένα χρόνο και πλέον μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης του από τις βελγικές αρχές, αλλά οι Τούρκοι αξιωματούχοι δεν επιβεβαίωσαν ότι ο Χαλίντ είχε ταξιδέψει στην Τουρκία.
Με τα δεδομένα αυτά, την παραίτησή του υπέβαλε ο υπουργός Εσωτερικών του Βελγίου Γιαν Γιαμπόν, αλλά και ο υπουργός Δικαιοσύνης Κουν Γκενς.
Ο Γιαμπόν σε δηλώσεις του στα μέσα ενημέρωσης είπε πως «αν βάλει κανείς τα πράγματα σε μια σειρά, τότε εγείρονται σοβαρά ερωτήματα» για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση χειρίστηκε την απειλή του «Ισλαμικού Κράτους».
«Συνειδητοποίησα ότι υπό αυτές τις συνθήκες είναι απολύτως δικαιολογημένο να υποβάλω την παραίτησή μου», είπε ο Βέλγος υπουργός Εσωτερικών.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός Σαρλ Μισέ δεν δέχθηκε τις παραιτήσεις λέγοντας ότι «Σε περίοδο πολέμου δεν αφήνεις το πεδίο της μάχης».
Το «Ισλαμικό Κράτος» απειλεί
Βίντεο μέσω των ιστότοπων κοινωνικής δικτύωσης έδωσε στη δημοσιότητα το «Ισλαμικό Κράτος», με το οποίο καλεί τους οπαδούς του να διεκδικήσουν τη νίκη και να διεξαγάγουν ιερό πόλεμο (τζιχάντ) μετά τις πολύνεκρες εκρήξεις στις Βρυξέλλες, για τις οποίες έχει αναλάβει την ευθύνη.
Στο βίντεο, το «Ισλαμικό Κράτος» επισημαίνει ότι το Βέλγιο ανήκει σε έναν συνασπισμό ο οποίος πολεμάει εναντίον μαχητών στη Μέση Ανατολή.
«Τα αεροσκάφη των σταυροφόρων, περιλαμβανομένου του Βελγίου, συνεχίζουν να βομβαρδίζουν μουσουλμάνους στο Ιράκ και στο Λεβάντε νύχτα και μέρα», αναφέρεται στο βίντεο.
«Κάθε μουσουλμάνος που γνωρίζει καλά την ιστορία του ισλάμ, ξέρει ότι ο ιερός πόλεμος εναντίον απίστων είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι του ισλάμ και αυτοί που διαβάζουν ιστορία το ξέρουν».
Μείωση επιπέδου συναγερμού
Πάντως, σήμερα το Βέλγιο μείωσε το επίπεδο συναγερμού στη χώρα από το τέσσερα, το υψηλότερο της κλίμακας, στο τρία, δύο ημέρες μετά τις επιθέσεις στις Βρυξέλλες.
Ωστόσο, δεν δόθηκαν διευκρινίσεις από το κέντρο, στο οποίο συμμετέχουν οι συναρμόδιοι υπουργοί, ανώτατα στελέχη της αστυνομίας και της δικαιοσύνης, για τις μεταβολές που θα σημάνει η απόφαση αυτή στα μέτρα ασφαλείας που έχουν επιβληθεί στο Βέλγιο.
Το αεροδρόμιο των Βρυξελλών ανακοίνωσε ότι θα παραμείνει κλειστό για τις επιβατικές πτήσεις μέχρι και την Κυριακή.
Εξαιτίας των βομβιστικών επιθέσεων καταστράφηκε μεγάλο μέρος της αίθουσας αναχωρήσεων.
Οι υπουργοί ζητούν ανταλλαγή στοιχείων πτήσεων
Το συμβούλιο κορυφής των υπουργών Εσωτερικών και Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τη συνεδρίασή του, κάλεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να εγκρίνει μια συμφωνία που θα επιτρέπει στις αρχές να ανταλλάσσουν τα προσωπικά στοιχεία των επιβατών στις αεροπορικές πτήσεις. Στην ανακοίνωσή τους αναφέρουν ότι είναι θέμα επείγουσας ανάγκης.
Επισημαίνουν πως είναι ανάγκη να υιοθετηθεί η οδηγία για τη δημιουργία ενός αρχείου με τα προσωπικά δεδομένα όλων των επιβατών αεροπορικών εταιρειών (PNR) εντός του Απριλίου και να εφαρμοστεί κατεπειγόντως.
Επίσης, ζητούν την ταχεία ολοκλήρωση της νομοθεσίας για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, υπογραμμίζοντας την αποφασιστικότητα των χωρών της Ε.Ε. να αγωνιστούν από κοινού κατά της τρομοκρατίας, διατηρώντας τις ευρωπαϊκές αξίες.
Μετά τη λήξη της συνόδου, οι υπουργοί Εσωτερικών και Διακιοσύνης καταδίκασαν για μια ακόμη φορά την τρομοκρατική επίθεση στις Βρυξέλλες περιγράφοντάς την ως «επίθεση στην ανοιχτή και δημοκρατική κοινωνία μας».
Όσον αφορά τη νομοθεσία για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, ζητούν να προχωρήσουν με ταχείς ρυθμούς μέτρα όπως οι συστηματικοί έλεγχοι στα εξωτερικά σύνορα του Σένγκεν, ο έλεγχος κατοχής οπλοπολυβόλων, η επέκταση του Συστήματος Ευρωπαϊκού Ποινικού Μητρώου (ECRIS) στους υπηκόους τρίτων χωρών, η εφαρμογή του σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, η καταπολέμηση της απάτης εγγράφων, η πλήρης εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ για τις πρόδρομες ουσίες εκρηκτικών υλών και η περαιτέρω συνεργασία στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας και των χωρών της Βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και των Δυτικών Βαλκανίων.
Από την πλευρά του, ο Βέλγος υπουργός Δικαιοσύνης, Κουν Γκενς υπογράμμισε την ανάγκη συντονισμού των συστημάτων πληροφοριών, όπως π.χ. το σύστημα Σένγκεν και η βάση δεδομένων της Interpol, αλλά η ανάγκη να ανταλλάσσονται πληροφορίες μεταξύ των δικαστικών αρχών των κρατών-μελών και των μυστικών υπηρεσιών.
Ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος, τόνισε η Κομισιόν έχει λάβει πολλές πρωτοβουλίες στο θέμα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, όμως υπάρχει έλλειψη πολιτικής βούλησης, συντονισμού και έλλειψη εμπιστοσύνης.
Όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών, ανέφερε ότι έχει τεθεί σε λειτουργία το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Καταπολέμηση της Τρομοκρατίας στην Europol και έχουν εξασφαλιστεί πρόσθετοι πόροι γι’ αυτό.
Το ζήτημα της ανταλλαγής των προσωπικών δεδομένων των επιβατών πτήσεων πάντως έχει τεθεί στο τραπέζι της συζήτησης και άλλες φορές, ειδικά μετά τις επιθέσεις στο Παρίσι.
Επίσης, η εφαρμογή του μέτρου είναι πάγιο αίτημα των ΗΠΑ, ως μέσο πρόληψη τρομοκρατικών ενεργειών.
Ωστόσο, οργανώσεις προστασίας των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων αντιδρούν έντονα στην υιοθέτησή του, και μέχρι στιγμής και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπάρχουν φωνές που αντιτίθενται.
