Γελούσαν ακόμη και τα μουστάκια του Τούρκου πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου, όταν επέστρεψε χθες το απόγευμα στο κτίριο της συνόδου κορυφής, όπου συνεδρίαζαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες, για να συμμετάσχει στο δείπνο των 28. Τους είχε αφήσει να συζητήσουν μεταξύ τους τις νέες προτάσεις της Τουρκίας για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης.
Ο Τούρκος αποδείχτηκε «γάτα Αγκύρας» διαπιστώνοντας την κακοφωνία των Ευρωπαίων και σήκωσε τον πήχη των τουρκικών αιτημάτων:
- 1) χορήγηση επιπλέον χρηματοδότησης ύψους 3 δισ. ευρώ πέραν των 3 δισ. ευρώ που είχε αρχικά συμφωνηθεί, αυξάνοντας έτσι το συνολικό ποσό προς τη χώρα του σε 6 δισ.,
- 2) απλούστευση της διαδικασίας για την κατάργηση της χορήγησης βίζας στους Τούρκους υπηκόους που εισέρχονται στην επικράτεια της Ε.Ε. και
- 3) επιτάχυνση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Τα νέα αιτήματα του Α. Νταβούτογλου άλλαξαν το κλίμα της συνόδου. Οι Ευρωπαίοι άφησαν στην άκρη τον ορθολογισμό τους στο παραδοσιακό «πάρε-δώσε» που έχουν συνηθίσει στις συναλλαγές μεταξύ τους και άρχισαν να παζαρεύουν σε ανατολίτικο ρυθμό. Με ένα μειονέκτημα όμως απέναντι στις τουρκικές απαιτήσεις: ήταν από την αρχή διχασμένοι.
Από τη μια πλευρά η Γερμανία, με πιστό σύμμαχο την… Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά αρκετά απομονωμένη σε σχέση με άλλες συνόδους, αντιτάχθηκε σφόδρα στη διατύπωση «κλείσιμο των συνόρων» του προσχεδίου συμπερασμάτων που είχε διαρρεύσει στον Τύπο από προχθές το βράδυ. Η πρόταση για κλείσιμο του βαλκανικού διαδρόμου στους πρόσφυγες που έχουν εγκλωβιστεί στην Ελλάδα βρήκε αντίθετη την Ανγκελα Μέρκελ, η οποία ζήτησε να βρεθεί μια άλλη διατύπωση.
Το προσχέδιο των συμπερασμάτων
«Το κύμα των παράνομων μεταναστών που μεταφέρονται στα δυτικά Βαλκάνια φτάνει στο τέλος του: αυτός ο δρόμος θα είναι στο εξής κλειστός» ανέφερε το προσχέδιο συμπερασμάτων, προκαλώντας την αντίδραση της Αν. Μέρκελ. Η διατύπωση περί κλεισίματος των συνόρων θεωρήθηκε επιβράβευση της τακτικής του τετελεσμένου γεγονότος που ακολουθούν ορισμένες χώρες. «Δεν τίθεται θέμα οποιασδήποτε μορφής κλεισίματος. Πρόκειται για εικασίες. Αυτό που επείγει είναι να βρεθεί μια μόνιμη λύση με την Τουρκία» υποστήριξε το Βερολίνο.
Η καγκελάριος τάχθηκε υπέρ μιας κατανομής των προσφύγων στα κράτη-μέλη, όπως προβλέπει απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών αλλά πολλές χώρες αρνούνται να την εφαρμόσουν, καλύτερη προστασία των εξωτερικών συνόρων και καταπολέμηση των διακινητών. Επίσης το Βερολίνο αντιτίθεται στις μονομερείς ενέργειες κρατών-μελών (βλέπε Αυστρία, χώρες Βίζεγκραντ).
Μια άλλη πλευρά όμως, αποτελούμενη ακριβώς από την Αυστρία, τις χώρες Βίζεγκραντ (Πολωνία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Τσεχία) και με την υποστήριξη της Δανίας και της Σουηδίας, τάχθηκε ανοικτά υπέρ της συνέχισης της σημερινής κατάστασης του κλεισίματος των συνόρων και φυσικά δεν έφερε καμία αντίρρηση επί της αρχικής διατύπωσης του προσχεδίου συμπερασμάτων.
Οι εν λόγω χώρες δεν φάνηκαν να καίγονται για επείγουσα αναζήτηση λύσεων στο μεταναστευτικό και τους ικανοποιούσε η σημερινή κατάσταση με το κλείσιμο των συνόρων. Αντίθετα μια τρίτη ομάδα χωρών, με επικεφαλής το Βέλγιο, την Ολλανδία και τη Γαλλία, ζήτησε να βρεθούν οπωσδήποτε λύσεις κατά τη διάρκεια της συνόδου και να μην αφεθεί η κατάσταση όπως έχει.
Βλέποντας ο Αχ. Νταβούτογλου τη διχόνοια να βασιλεύει στο στρατόπεδο των Ευρωπαίων, πέταξε στο τραπέζι τις προτάσεις του για διπλασιασμό της χρηματοδότησης (3+3 δισ. ευρώ), την επιτάχυνση της κατάργησης της βίζας για τους Τούρκους υπηκόους και την επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας (μηνιαία αξιολόγηση με άνοιγμα 5 κεφαλαίων). Ως αντάλλαγμα η Τουρκία θα δεχόταν την επανεισδοχή των οικονομικών μεταναστών που εγκατέλειψαν τις τουρκικές ακτές με προορισμό την Ελλάδα.
Οι 28 συζήτησαν τις τουρκικές προτάσεις μεταξύ τους και βρήκαν πάλι τον Τούρκο στο δείπνο, μέσα σε φορτισμένο κλίμα. Και η συζήτηση συνεχιζόταν στην άκρη της νύχτας…
