Αλισβερίσια πριν από τη σύνοδο

H κρίσιμη ευρω-τουρκική σύνοδος κορυφής της ερχόμενης Δευτέρας για το προσφυγικό πλησιάζει, και το ανατολίτικο παζάρι μεταξύ Βρυξελλών και Αγκυρας κορυφώνεται.

Ταυτόχρονα, η βρετανική εφημερίδα «Guardian» έφερε χτες στη δημοσιότητα το προσχέδιο της έκθεσης της Κομισιόν για το προσφυγικό, που θα λειτουργήσει ως «μπούσουλας» για τις σκληρές διαπραγματεύσεις της Δευτέρας.

Στο «ντραφτ» αυτό, η Επιτροπή καλεί τις χώρες-μέλη της Ενωσης που έχουν ήδη υψώσει φράχτες και επιβάλει συνοριακούς ελέγχους να ανοίξουν ξανά τα εξωτερικά σύνορα ώστε να περισωθεί από την πλήρη κατάρρευση η ζώνη Σένγκεν.

Οπως αναφέρει το κείμενο, που θα δοθεί επισήμως στη δημοσιότητα αύριο, οι έλεγχοι «θέτουν εν αμφιβόλω τη σωστή λειτουργία της ζώνης Σένγκεν, δηλαδή την αρχή της ελεύθερης μετακίνησης».

Οσο για το χρονοδιάγραμμα της… νεκρανάστασης της Σένγκεν, η Επιτροπή ξεκαθαρίζει πως πρέπει να γίνει «το συντομότερο δυνατό» και πάντως «πριν από το τέλος του χρόνου», με «σαφή στόχο τον Νοέμβριο του 2016».

Ταυτόχρονα, βέβαια, οι Βρυξέλλες ζητούν και πάλι «αυστηρότερο έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε.», προειδοποιώντας την Ελλάδα ότι μπορεί να αποκλειστεί από τη Σένγκεν, αν δεν καταφέρει να βελτιώσει τη διαχείριση της κατάστασης στα σύνορα μέχρι τον Μάιο.

Ακόμη, το «ντραφτ» της Κομισιόν επιβεβαιώνει την πρόθεση να μεταρρυθμίσει τους κανόνες που διέπουν τη διαδικασία για την κατάθεση αιτήματος ασύλου, δηλαδή τη Συνθήκη του Δουβλίνου.

Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, οι πρόσφυγες/μετανάστες οφείλουν να καταθέσουν αίτημα για άσυλο στην πρώτη χώρα εισόδου τους στην Ε.Ε. Ευρωπαϊκές πηγές υπογράμμισαν στον Guardian ότι δεν έχουν ληφθεί ακόμη οριστικές αποφάσεις για την αντικατάσταση της συνθήκης.

Στην πράξη, βέβαια, το καθεστώς του Δουβλίνου έχει εγκαταλειφθεί από πέρσι, όταν η Ανγκελα Μέρκελ άνοιξε τα σύνορα της Γερμανίας, σε μια κίνηση που εξελίσσεται στο μεγαλύτερο πολιτικό ρίσκο της μακράς καριέρας της…

Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή δεσμεύεται να παρουσιάσει στα μέσα Μαρτίου μια «λίστα επιλογών» για τη μεταρρύθμιση της πολιτικής ασύλου της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με βασικό άξονα ένα «αυτόματο» σύστημα επανεγκατάστασης, στο πλαίσιο του οποίου οι πρόσφυγες θα κατανέμονται στις χώρες της Ενωσης ανάλογα με την οικονομική κατάσταση και το μέγεθος κάθε χώρας.

Ενα σύστημα ποσοστώσεων που, ως γνωστόν, έχουν ήδη απορρίψει τα περισσότερα κράτη της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Το «ζουμί», βέβαια, βρίσκεται στο παζάρι με την Τουρκία. Την Δεύτερα, η Ε.Ε. θα ζητήσει από την Αγκυρα «να κάνει περισσότερα» για να περιορίσει την προσφυγική ροή στο πλαίσιο της συμφωνίας για την έκτακτη χορήγηση των 3 δισ. ευρώ, από τα οποία ωστόσο έχουν ώς τώρα εκταμιευθεί περίπου 400 εκατομμύρια.

Χτες, το πρακτορείο Reuters αποκάλυψε ότι η Ενωση θα πιέσει ασφυκτικά την Αγκυρα να περιορίσει τον αριθμό των προσφύγων και μεταναστών που φτάνουν στην Ελλάδα σε «τριψήφιο αριθμό», με αντάλλαγμα τη δέσμευση ότι η Ευρώπη θα αρχίσει να παραλαμβάνει και να μεταφέρει στα διάφορα κράτη-μέλη πρόσφυγες απευθείας από την Τουρκία.

«Οι Γερμανοί είναι έτοιμοι να κάνουν μια κίνηση καλής θέλησης, εάν οι Τούρκοι μειώσουν τον αριθμό των αφίξεων σε κάτω από χίλιες την ημέρα», είπε –ανωνύμως- στο Reuters Ευρωπαίος αξιωματούχος που μετέχει στις διαπραγματεύσεις.

Επίσης, ως αντάλλαγμα μεγαλύτερης συνεργασίας εκ μέρους της Τουρκίας, οι Βρυξέλλες προτίθενται να ξεπαγώσουν τις τελματωμένες ενταξιακές διαπραγματεύσεις, καθώς και να καταργήσουν τη βίζα για τους Τούρκους πολίτες που επισκέπτονται την Ευρώπη.

Τι λέει η Τουρκία

Η Τουρκία, από τη μεριά της, προσπαθεί να πείσει την Ευρώπη πως «κάνει ό,τι μπορεί» για να μειώσει τo ανθρώπινο ποτάμι που «ξεπηδά» από τις δυτικές ακτές της.

Ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, Τανζού Μπιλγκίτς, διαβεβαίωσε πως οι ροές των μεταναστών «μειώθηκαν σημαντικά» από την αρχή της χρονιάς, προσθέτοντας πως η χώρα του σταμάτησε 24.120 επίδοξους μετανάστες και συνέλαβε 93 διακινητές από την 1η Ιανουαρίου έως τη 15η Φεβρουαρίου.

Διέψευσε επίσης κατηγορηματικά τις πληροφορίες από ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές ότι η Αγκυρα καθυστερεί την έναρξη της αποστολής των πολεμικών σκαφών του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, έως ότου εξασφαλίσει τα (γεωπολιτικά και άλλα) ανταλλάγματα που θέλει: «Η Τουρκία υπήρξε ο ‘‘αρχιτέκτονας’’ αυτής της πρότασης.

Το να προσποιείται κανείς ότι αντιτίθεται στην ίδια της την ιδέα ούτε είναι λογικό ούτε έχει ειρμό», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ταυτόχρονα, η Αγκυρα δηλώνει πρόθυμη να υπογράψει συμφωνίες επανεισδοχής με 14 χώρες «που βρίσκονται στην πηγή των παράτυπων μεταναστεύσεων», περιλαμβανομένων του Αφγανιστάν και του Πακιστάν, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την ταχύτερη επαναπροώθηση μεταναστών από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Αυτό τουλάχιστον δήλωσε ο Μπιλγκίτς, προσθέτοντας όμως ότι δεν μπορεί να γίνει αμέσως, καθώς «δεν έχουμε κάποιο μαγικό ραβδί»…