Στη σκιά των νέων αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων συνεδρίασαν χθες στις Βρυξέλλες οι ηγέτες της Ευρώπης. Μετά τις επιθέσεις σε κομβικής σημασίας ενεργειακές υποδομές των χωρών του Κόλπου ο δείκτης βάσει του οποίου τιμολογούνται πολλά συμβόλαια προμήθειας φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF) άνοιξε χθες το πρωί στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των εχθροπραξιών.
Ο δείκτης κινήθηκε παραπάνω από τα 72 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προτού υποχωρήσει ελαφρώς ενδοσυνεδριακά στα 67 ευρώ/MWh. Πρόκειται για μια μεγάλη αύξηση, αν σκεφτεί κανείς ότι την τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν από το ξέσπασμα της κρίσης βρισκόταν λίγο κάτω από τα 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα!
Η σύνοδος κορυφής επιχείρησε να βρει μια κοινή απάντηση στην κρίση. Ωστόσο μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές οι 27 δεν φαίνεται να συμφωνούν στην άμεση λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της κατάστασης. Η κρίση δεν έχει πλήξει όλες τις χώρες με τον ίδιο τρόπο και, παρ’ όλο που όλοι ανησυχούν, δεν βιάζονται όλοι για λήψη μέτρων.
Ο Ελληνας πρωθυπουργός είναι από αυτούς που έχουν «βγει μπροστά». Προσερχόμενος στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης απηύθυνε κάλεσμα για σταματήσουν τα χτυπήματα σε μονάδες εξόρυξης και διύλισης και υπογράμμισε την ανάγκη ευρωπαϊκής λύσης σε ένα πρόβλημα που έχει ευρωπαϊκές διαστάσεις.
«Ως Ευρώπη πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κρίση έχοντας ως πρώτο μέλημα την προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών, ειδικά των πιο αδύναμων συμπολιτών μας, αλλά και των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, έτσι ώστε να μην πληγεί και άλλο η ανταγωνιστικότητά τους. Η απάντηση σε αυτό το επίπεδο πρέπει να είναι και εθνική αλλά και ευρωπαϊκή» είπε.
Στη σύνοδο Ελλάδα και Κύπρος έθεσαν το ζήτημα της «πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε., δηλαδή το άρθρο 42, παράγραφος 7».
Κυριάκος Μητσοτάκης και Νίκος Χριστοδουλίδης ζήτησαν σαφή οδικό χάρτη για το πώς μπορεί η πρόσφατη κινητοποίηση για την Κύπρο να μετατραπεί σε έναν μόνιμο «μηχανισμό» έτοιμο να ενεργοποιηθεί σε περίπτωση που κάποια χώρα δεχτεί ξανά μια επίθεση.
Στη σύνοδο κορυφής και ο Γκουτέρες
Στη σύνοδο οι ηγέτες επιβεβαίωσαν ότι δεν προτίθενται να στείλουν πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Ακόμα και η κοινή δήλωση που συνυπέγραψαν Γερμανία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Ολλανδία και Ιαπωνία για τα Στενά δηλώνει διαθεσιμότητα μεν, αλλά όταν οι πολεμικές επιθέσεις κοπάσουν.
Το θέμα συζήτησαν οι ηγέτες και με τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες. «Κατά τη διάρκεια της συνάντησης οι ηγέτες της Ε.Ε. συζήτησαν επίσης με τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών τις τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ιδίως διερευνώντας πιθανές οδούς βελτίωσης της δραματικής κατάστασης στην περιοχή, ιδίως όσον αφορά τον Λίβανο, τη Γάζα και το Ιράν» σχολίασε διπλωμάτης, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες για την ουσία των συζητήσεων.
Παρ’ όλο που η παρουσία του είχε κανονιστεί εδώ και καιρό, η συνάντηση αυτή ήταν η καλύτερη απάντηση στις κινήσεις Τραμπ. Γι’ αυτό ο Γκουτέρες ευχαρίστησε με νόημα τους ηγέτες της Ε.Ε. για την ισχυρή υποστήριξή τους στον πολυμερισμό και το διεθνές δίκαιο καθώς και για τη στενή συνεργασία μεταξύ Ε.Ε. και ΟΗΕ.
Για τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών «η Ε.Ε. έχει να διαδραματίσει βασικό ρόλο στην οικοδόμηση ενός πολυπολικού κόσμου, ενισχύοντας τη συνεργασία και το εμπόριο με ομοϊδεάτες εταίρους, ενισχύοντας παράλληλα τον πολυμερισμό και τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες» είπε Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Η συνάντηση έδωσε επίσης την ευκαιρία να συζητηθεί η τρέχουσα διαδικασία μεταρρύθμισης των διαφόρων θεσμών και οντοτήτων του ΟΗΕ, την οποία υποστηρίζει η Ε.Ε.
Τα άκουσε ο Ορμπαν, αλλά και ο Ζελένσκι
Οι 25 ηγέτες υπέγραψαν τελικά τα συμπεράσματα για την Ουκρανία, αφού Ουγγαρία και Σλοβακία συνέχισαν να μπλοκάρουν οτιδήποτε έχει σχέση με την Ουκρανία. Ωστόσο το κλίμα κατά του Βικτόρ Ορμπαν ήταν κακό, αφού η κοινή «γραμμή» των υπόλοιπων ηγετών ήταν ότι μπλοκάροντας το δάνειο των 90 δισ. για το Κίεβο αθέτησε τη συμφωνία του Δεκεμβρίου.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ο πρόεδρος Κόστα αναφέρθηκε στο ζήτημα της συμπεριφοράς της Ουγγαρίας, με την υποστήριξη όλων των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων. Οπως είχε κάνει και στις προηγούμενες επικοινωνίες του με τον Ορμπαν, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είπε ότι «αυτό το είδος συμπεριφοράς δεν είναι αποδεκτό και παραβιάζει τις αρχές της καλής πίστης και της ειλικρινούς συνεργασίας που κατοχυρώνονται στις Συνθήκες».
Οι ηγέτες διαχωρίζουν το θέμα της έγκρισης του δανείου και της κατάστασης του αγωγού Ντρούζμπα. «Η αποκατάστασή του εξαρτάται αποκλειστικά από την ικανότητα της Ουκρανίας να τον επισκευάσει και από την προθυμία της Ρωσίας να μην τον καταστρέψει ξανά».
Πάντως, και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι «τα άκουσε» από τους Ευρωπαίους εξαιτίας των δηλώσεών του κατά της Βουδαπέστης, στις οποίες κατέκρινε και την Ε.Ε. που επιτρέπει τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου σε Ουγγαρία και Σλοβακία.
Ο πρόεδρος Κόστα υπενθύμισε επίσης ότι «ορισμένα δημόσια σχόλια του προέδρου Ζελένσκι για τον Ούγγρο πρωθυπουργό ήταν απαράδεκτα. Αυτή η κλιμάκωση δεν ενδιαφέρει κανέναν».
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ελληνική πλευρά έχει δυσαρεστηθεί που το Κίεβο βομβάρδισε ελληνικό πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα και που «κυκλοφορεί» λίστα που συμπεριλαμβάνει ελληνικά πλοία στο πλαίσιο του σκιώδους στόλου, μια λίστα που είναι διαφορετική από αυτήν της Ε.Ε. και η Αθήνα θεωρεί ότι δυσφημεί την ελληνική ναυτιλία και εγείρει ζητήματα ασφαλείας. Διπλωμάτης έλεγε στην «Εφ.Συν.» ότι ο Ζελένσκι «δεν γίνεται να κατακρίνει τις πολιτικές μιας Ενωσης στην οποία θέλει να γίνει μέλος».
Στο κείμενο των συμπερασμάτων προστέθηκε μια παράγραφος: «Κάθε στρατιωτική υποστήριξη καθώς και οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία θα παρέχονται με πλήρη σεβασμό της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών-μελών και λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας όλων των κρατών-μελών».
Τελικά χθες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επιβεβαίωσε ότι υπάρχει συνεργασία με τις ουκρανικές αρχές για να τις βοηθήσουν, ενώ και ο πρόεδρος Ζελένσκι δεσμεύτηκε να αποκαταστήσει πλήρως τη ροή πετρελαίου το συντομότερο δυνατό και να τιμήσει πλήρως τον ρόλο της Ουκρανίας ως αξιόπιστου ενεργειακού εταίρου της Ε.Ε.
