Κι άλλα ευρωπαϊκά πλοία στην επιχείρηση «Ασπίδες;»

Πιέσεις για διάθεση περισσότερων πλοίων και άλλων μέσων στην ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες» ασκεί η Ε.Ε. στα κράτη-μέλη. Στο Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών σήμερα στις Βρυξέλλες, η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Κάγια Κάλας αναμένεται «να ενθαρρύνει» τους υπουργούς να ενισχύσουν τη ναυτική επιχείρηση της Ε.Ε. που οργανώθηκε αρχικά για την προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.

«Οι Σαουδάραβες προσπαθούν να μεταφέρουν πετρέλαιο στην Τζέντα προκειμένου να αποφύγουν το “μπλοκάρισμα” των Στενών του Ορμούζ. Αυτό το γεγονός αυξάνει την αξία της επιχείρησης “Ασπίδες”», εξήγησε Ευρωπαίος διπλωμάτης στην «Εφ.Συν». Για τον λόγο αυτό, οι εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επαναλαμβάνουν με κάθε ευκαιρία τη σημασία της ναυτικής επιχείρησης που έχει έδρα στην Ελλάδα και επικεφαλής της είναι ο υποναύαρχος Βασίλειος Γρυπάρης.

Η επιχείρηση EUNAVFOR ASPIDES αποτελεί βασικό «δίχτυ ασφαλείας» για τα πλοία που κατευθύνονται προς στρατηγικά λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας, συμπεριλαμβανομένης της Τζέντα. Ιδρύθηκε από την Ε.Ε. τον Φεβρουάριο του 2024, σε απάντηση στην κρίση της Ερυθράς Θάλασσας, ύστερα από επανειλημμένες επιθέσεις των Χούθι σε πλοία.

Η επιχείρηση ξεκίνησε με εντολή την προστασία των πλοίων και τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και δραστηριοποιείται κατά μήκος των κύριων θαλάσσιων γραμμών επικοινωνίας γύρω από το Στενό Baab al-Mandab (Πύλη των Δακρύων) – εκεί ακριβώς που «χτυπούσαν» οι Χούθι.

Οπως αναφέρεται στην απόφαση παράτασης της επιχείρησης ώς το 2027 που συμφωνήθηκε μόλις τον περασμένο μήνα -πριν δηλαδή από την επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν-, τα πλοία της ταυτόχρονα «παρακολουθούν τη ναυτική κατάσταση στο Στενό του Ορμούζ, καθώς και στα διεθνή ύδατα στην Ερυθρά Θάλασσα, τον Κόλπο του Αντεν, την Αραβική Θάλασσα, τον Κόλπο του Ομάν και τον Περσικό Κόλπο». Δηλαδή στη διακεκαυμένη ζώνη λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Ενισχύσεις

Αυτήν τη στιγμή στην επιχείρηση συμμετέχουν τρία πλοία από την Ελλάδα, τη Γαλλία και την Ιταλία. Μετά το ξέσπασμα του πολέμου, ο Γάλλος πρόεδρος Εμμ. Μακρόν ανακοίνωσε ότι ακόμα δύο πολεμικά πλοία από τη Γαλλία θα συμμετάσχουν στην επιχείρηση. Ωστόσο, δεδομένης της κατάστασης, δεν είναι αρκετά. Γι’ αυτόν τον λόγο, σήμερα στο Συμβούλιο η Κάγια Κάλας θα επιχειρήσει να πιέσει περαιτέρω τα κράτη-μέλη για την ενίσχυσή της.

Αρχικά η συζήτηση αφορούσε την αναθεώρηση της εντολής της επιχείρησης. Η εντολή της είναι καθαρά αμυντική, αλλά δεν έχει εκτελεστική εντολή («executive mandate») για επιχειρήσεις στην ξηρά. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι τα πλοία της επιχείρησης «Aσπίδες» έχουν το δικαίωμα να καταρρίπτουν drones ή πυραύλους που στοχεύουν τα ίδια ή τα εμπορικά πλοία που συνοδεύουν, αλλά δεν επιτρέπεται να εξαπολύσουν προληπτικά πλήγματα. Η αποστολή επικεντρώνεται στη συνοδεία των πλοίων ως «ασπίδα» (εξ ου και το όνομα) γύρω από τα εμπορικά σκάφη.

Αν ένα πλοίο κινδυνεύει, η φρεγάτα παρεμβαίνει για να αναχαιτίσει την απειλή, αλλά η δράση σταματά εκεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εξειδικευμένης ιστοσελίδας Maritime Executive, ο αριθμός των πλοίων που υποστηρίχτηκαν από την επιχείρηση «Ασπίδες» ώς τις 23 Φεβρουαρίου είχε ξεπεράσει τα 1.570. Ευρωπαίοι διπλωμάτες επιβεβαίωσαν ότι τα αιτήματα των πλοίων προς τις «Ασπίδες» για προστασία έχουν αυξηθεί.

Ωστόσο, η αλλαγή αναθεώρησης της εντολής της επιχείρησης δεν φαίνεται να προχωράει.

«Δεν βλέπω να λαμβάνουμε έγκριση για την αποστολή πλοίων στο Στενό του Ορμούζ από τις 27 χώρες- μέλη», είπε στην «Εφ.Συν.» ο ίδιος διπλωμάτης.

Είναι αυτό για το οποίο πιέζουν ιδιαίτερα κάποια κράτη-μέλη που επιθυμούν και την επέκταση της επιχείρησης στα Στενά του Ορμούζ. Είναι κάτι που φέρεται ότι ζήτησε και ο Γάλλος πρόεδρος στην τριμερή που είχε με τον Ελληνα πρωθυπουργό και τον Κύπριο πρόεδρο στην Κύπρο.

Η Ελλάδα δηλώνει αρνητική. Παρ’ όλο που, ερωτηθείσα, η εκπρόσωπος του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών αρνήθηκε ότι υπάρχει τέτοιο θέμα, στην πραγματικότητα και αυτό είναι πάρα πολύ «παρόν» στην κουβέντα.

Μερική άρση…

Ο πόλεμος στο Ιράν θα απασχολήσει το σημερινό Συμβούλιο των Ευρωπαίων υπουργών και σε σχέση με τις επιπτώσεις του στον πόλεμο στην Ουκρανία. Το γεγονός ότι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ έχει στραφεί αλλού, αλλά και η απόφαση που έλαβε ο πρόεδρος Ντ. Τραμπ για μερική άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, επιτρέποντας για 30 μέρες την αγορά πετρελαίου από τη Μόσχα, σίγουρα θα αναλυθούν από τους «27».

Σε αυτά ήρθε να προστεθεί και η απειλή του Ιράν ότι η Ουκρανία είναι στο στόχαστρο λόγω των drones με τα οποία το Κίεβο φέρεται να προμηθεύει το Ισραήλ. Ενα επικίνδυνο κοκτέιλ.

Παρών μέσω τηλεδιάσκεψης θα είναι και ο Ουκρανός ομόλογός τους, Αντρίι Σιμπίχα, που θα τους εξηγήσει την κατάσταση επί του εδάφους.

Την Ελλάδα θα εκπροσωπήσει ο Γιώργος Γεραπετρίτης. Ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών θα έχει, επίσης, διμερή συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών της Ινδίας, Subrahmanyam Jaishankar, με τον οποίον έχει προγραμματιστεί γεύμα εργασίας, και στο πλαίσιο του Συμβουλίου.

Την επομένη, ο Γ. Γεραπετρίτης θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στο Βερολίνο, όπου θα έχει συνάντηση με τον Γερμανό ομόλογό του, Γιόχαν Βάντεφουλ. Ο Γερμανός είχε επισκεφτεί και την Κύπρο δεσμευόμενος για γερμανική συνδρομή σε περίπτωση που τη χρειαστεί η Μεγαλόνησος, ενώ είχε δει τους υπουργούς Εξωτερικών Τουρκίας, Ισραήλ και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.