Τα μάτια στο Νταβός: Η μάχη για τη Γριλανδία, οι απειλές Τραμπ στην ΕΕ

Ο Ντόναλντ Τραμπ κατευθύνεται προς το Νταβός, την παραθεριστική πόλη των πλουσίων και διασημοτήτων. Η σημερινή ομιλία του θα καθορίσει τον τόνο – και τη στάση – της ΕΕ, έχοντας ήδη δηλώσει σε δημοσιογράφους πως «δεν νομίζω να αντιδράσουν υπερβολικά (σσ. οι Ευρωπαίοι)».

Επιστρέφοντας στο πολυτελές χιονοδρομικό κέντρο για πρώτη φορά από το 2020, τον τελευταίο του χρόνο στην πρώτη -πολύ πιο συγκρατημένη- προεδρική του θητεία, η ομιλία του έχει προγραμματιστεί για τις 3:30 το μεσημέρι ώρα Ελλάδας και αναμένεται να διαρκέσει μέχρι περίπου τις 4:15.

Αλλά ακόμα και πριν ανέβει στη σκηνή, ο Τραμπ κυριαρχεί στην ατζέντα. Το μπαράζ αναρτήσεών του την Τρίτη – συμπεριλαμβανομένων νέων απειλών για δασμολογικούς περιορισμούς στο γαλλικό κρασί – έχει ήδη αλλάξει το κλίμα στο Νταβός. Ο τρόπος λειτουργίας φαίνεται να είναι ο εξής: «προκαλείς και μετά βλέπεις πώς θα αντιδράσει η ΕΕ».

Σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο το βράδυ της Τρίτης, που σηματοδότησε έναν χρόνο επιστροφής στην εξουσία, ο Τραμπ ρωτήθηκε πόσο μακριά θα έφτανε για να αποκτήσει τη Γριλανδία. «Θα το μάθετε», είπε. Σχετικά με το αν η στρατιωτική βία ήταν μια επιλογή, αναφέρθηκε αντ’ αυτού στους δασμούς, αποκαλώντας τους «το ισχυρότερο» και «λιγότερο περίπλοκο» διαθέσιμο εργαλείο.

Ο πρωθυπουργός της Γριλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, δήλωσε την Τρίτη ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί η πιθανότητα οι ΗΠΑ να καταλάβουν τη χώρα του με τη βία. «Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Αυτό είναι το υπεύθυνο πράγμα που πρέπει να κάνουμε – ακόμα κι αν δεν το περιμένουμε».

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είπε ότι περίμενε να «αναμενόταν με μεγάλη χαρά» στην Ελβετία. Ισχυρίστηκε επίσης ότι έχει προγραμματίσει «πολλές συναντήσεις» για τη Γριλανδία. Αλλά συναντήσεις με ποιον ακριβώς; Τα χείλη παραμένουν σφραγισμένα.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έφυγε από το Νταβός και βρίσκεται στο Στρασβούργο από το απόγευμα της Τρίτης ενώ σήμερα το πρωί μίλησε στο Ευρωκοινοβούλιο. Παρόλα αυτά, θα μπορούσε να επιστρέψει στο Νταβός. Αλλά τι σημαίνει μια μεγάλη διαδρομή με το αυτοκίνητο για χάρη της Γριλανδίας και της ασφάλειας της ΕΕ, διερωτάται το Politico.

Ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος βρίσκεται επίσης στο Νταβός, δήλωσε ότι ελπίζει να συναντήσει τον Τραμπ την Τετάρτη. Ο Εμανουέλ Μακρόν, εν τω μεταξύ, έφυγε από το Νταβός την Τρίτη χωρίς να εξασφαλίσει μια κατ’ ιδίαν συνάντηση — παρά το γεγονός ότι προσκάλεσε τον Τραμπ στο Παρίσι αργότερα αυτή την εβδομάδα σε ένα μήνυμα που διέρρευσε ο Αμερικανός πρόεδρος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Όπως το έθεσε ο πρωθυπουργός της Κροατίας Αντρέι Πλένκοβιτς, το παιχνίδι της Γριλανδίας έχει επισκιάσει σχεδόν τα πάντα – συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων για την Ουκρανία. Αυτή είναι μια αξιοσημείωτη μετατόπιση, δεδομένου ότι το Νταβός είχε σκοπό να βοηθήσει στην εξασφάλιση της προσωπικής υποστήριξης του Τραμπ για εγγυήσεις ασφάλειας σε μια μεταπολεμική Ουκρανία.

Οι FT αναφέρουν σήμερα ότι ένα σχέδιο ευημερίας 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων που πρόκειται να συμφωνηθεί μεταξύ Ουκρανίας, Ευρώπης και ΗΠΑ στη σύνοδο κορυφής έχει ανασταλεί λόγω της διαμάχης για τη Γριλανδία και το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ για τη Γάζα.

Αύριο η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε στην ομιλία της στο Νταβός την Τρίτη ότι η αντίδραση της ΕΕ θα είναι «ακλόνητη, ενωμένη και αναλογική». Ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ προχώρησε παραπέρα, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη πρέπει να γίνει ισχυρότερη ή κινδυνεύει να γίνει «σκλάβος» των ΗΠΑ.

Το πραγματικό ερώτημα: η ομιλία του Τραμπ θα καθορίσει εάν οι ηγέτες της ΕΕ θα ζητήσουν από την Επιτροπή να προετοιμάσει το πιο ισχυρό εμπορικό της όπλο – το Μέσο κατά του Καταναγκασμού – για πιθανή χρήση σε μια έκτακτη σύνοδο κορυφής αργότερα αυτή την εβδομάδα.

Η Γερμανία, που ήταν επίμονα επιφυλακτική για την ανοιχτή αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον, υποστηρίζει τώρα τις εκκλήσεις για τουλάχιστον διερεύνηση της ανάπτυξης του αμφιλεγόμενου μέσου, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες της ΕΕ που γνωρίζουν τις συζητήσεις.

Η Γαλλία και η Γερμανία φαίνεται να συμφωνούν να θέσουν το μέσο στο τραπέζι, αν και όχι απαραίτητα να το ενεργοποιήσουν, δήλωσε ένας διπλωμάτης στο Politico. Ένας άλλος διπλωμάτης είπε ότι το Βερολίνο βρίσκεται παγιδευμένο ανάμεσα στην αλληλεγγύη με το Παρίσι και τη συνεχιζόμενη επιθυμία να διατηρηθεί ζωντανός ο διάλογος με την Ουάσιγκτον.

Η Ιταλία παραμένει αβέβαιη. Δύο διπλωμάτες λένε ότι η χώρα υποστηρίζει ότι ο διάλογος πρέπει να προηγείται, χωρίς να σηματοδοτεί κλιμάκωση (κάτι που μπορεί να μοιάζει με τη γαλλο-γερμανική ώθηση).

Ο συντηρητικός ευρωβουλευτής Nicola Procaccini, εξέχον μέλος του κόμματος της Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε στο Politico ότι η ενεργοποίηση του μέσου θα ήταν «λάθος», υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ δεν έχει την αποτρεπτική δύναμη των ΗΠΑ. «Η αμερικανική αγορά είναι η καλύτερη στον κόσμο», είπε. «Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση».

Όπως το έθεσε ένας διπλωμάτης, «το ένστικτο είναι να διαπραγματευτούμε – αλλά ακόμη και με πολλή καλή θέληση, αν στο Νταβός…» Κυριαρχεί η υπόνοια ότι μόλις ο Τραμπ προσγειωθεί, θα επιτεθεί και η ΕΕ δεν θα έχει επιλογή για αντεπίθεση. Για άλλη μια φορά, όλα εξαρτώνται από το τι θα συμβεί σήμερα.