Η πρόταση 20 σημείων του Ζελένσκι για τον τερματισμό του ουκρανικού

Νέες εξελίξεις έρχονται από το διπλωματικό «μέτωπο» του ουκρανικού, καθώς ο Ζελένσκι φέρεται να παρουσίασε σε δημοσιογράφους ένα ειρηνευτικό σχέδιο 20 σημείων (αναθεωρημένη εκδοχή του σχεδίου 28 σημείων Τραμπ), μεταδίδουν τα ουκρανικά μέσα ενημέρωσης. 

Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, ο Ζελένσκι ανέφερε πως το αναθεωρημένο σχέδιο βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό συζήτηση με τις ΗΠΑ.

Το αναθεωρημένο προσχέδιο περιλαμβάνει ορισμένες εκδοχές των αρχικών 28 σημείων – όπως ο περιορισμός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων σε καιρό ειρήνης – ενώ καταργεί διατάξεις όπως η παραίτηση από κάθε νομική προσφυγή για εγκλήματα πολέμου.

Ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι το σχέδιο των 20 σημείων είναι ένα από τα τέσσερα έγγραφα που βρίσκονται υπό επεξεργασία, μαζί με:

• μια τριμερή συμφωνία εγγυήσεων ασφαλείας (Ουκρανία, ΗΠΑ και Ευρώπη),
• μια διμερή συμφωνία εγγυήσεων ασφαλείας με τις ΗΠΑ, και
• έναν «Οδικό Χάρτη Ευημερίας», που αναπτύσσεται σε συνεργασία με την Ουάσιγκτον και θα καθοδηγεί την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη της χώρας έως το 2040.

Αναλυτικά το αναθεωρημένο σχέδιο 20 σημείων

• Επιβεβαίωση της κυριαρχίας της Ουκρανίας

• Συμφωνία μη επίθεσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας· παρακολούθηση στη γραμμή επαφής

• Εγγυήσεις ασφαλείας

• Περιορισμός των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων σε καιρό ειρήνης στους 800.000 στρατιώτες

• Οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και η Ευρώπη θα παρέχουν εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία, βασισμένες στη ρήτρα συλλογικής άμυνας του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ· νέα ρωσική εισβολή θα αντιμετωπίζεται με στρατιωτική απάντηση και ανανεωμένες κυρώσεις

• Η Ρωσία θα κατοχυρώσει πολιτική μη επίθεσης προς την Ευρώπη και την Ουκρανία.

• Η Ουκρανία θα γίνει μέλος της ΕΕ σε μεταγενέστερο στάδιο, με σχέδια για τον καθορισμό ημερομηνίας ένταξης

• Παγκόσμιο πακέτο ανάπτυξης, που θα καθοριστεί σε ξεχωριστή επενδυτική συμφωνία

• Δημιουργία αρκετών ταμείων για την αντιμετώπιση ζητημάτων ανοικοδόμησης (στόχος: 800 δισ. δολάρια)

• Επιτάχυνση της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ

• Καθεστώς μη πυρηνικής χώρας για την Ουκρανία

• (Αμφισβητούμενοι όροι) Πυρηνικός Σταθμός Ζαπορίζια: οι ΗΠΑ προτείνουν τριμερή ρύθμιση με τις ίδιες ως κύριο διαχειριστή· το Κίεβο προτείνει κατανομή 50/50 μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας

• Εκπαιδευτικά προγράμματα στα σχολεία για την προώθηση της κατανόησης και της ανεκτικότητας απέναντι σε διαφορετικούς πολιτισμούς και για την εξάλειψη του ρατσισμού και των προκαταλήψεων

• (Αμφισβητούμενοι όροι) Εδάφη: μία επιλογή προβλέπει την αποχώρηση της Ρωσίας από τις περιοχές Ντνιπροπετρόφσκ, Μικολάιβ, Σούμι και Χάρκοβο, ενώ η Ουκρανία διατηρεί τις θέσεις της σε Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα. Η Ρωσία απαιτεί την αποχώρηση της Ουκρανίας από το Ντονέτσκ, ενώ οι ΗΠΑ προτείνουν συμβιβασμό με τη δημιουργία ελεύθερης οικονομικής ζώνης. Αν αποτύχει η συμφωνία «διατήρησης θέσεων», η ελεύθερη οικονομική ζώνη θα απαιτήσει δημοψήφισμα και τότε ολόκληρο το έγγραφο θα τεθεί σε ψηφοφορία

• Η Ρωσία και η Ουκρανία δεσμεύονται να μην αλλάξουν τις συμφωνίες με τη χρήση βίας

• Η Ρωσία δεν θα εμποδίζει την Ουκρανία να χρησιμοποιεί τον ποταμό Δνείπερο και τη Μαύρη Θάλασσα για εμπορικούς σκοπούς· η Χερσόνησος Κινμπούρν θα αποστρατιωτικοποιηθεί

• Ανταλλαγή κρατουμένων «όλοι με όλους», επιστροφή αμάχων, παιδιών και πολιτικών κρατουμένων

• Η Ουκρανία πρέπει να διεξαγάγει εκλογές σύντομα μετά την υπογραφή της συμφωνίας

• Η συμφωνία θα είναι νομικά δεσμευτική· η εφαρμογή της θα παρακολουθείται από Συμβούλιο Ειρήνης υπό την προεδρία του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ

• Μόλις όλα τα μέρη συμφωνήσουν στη συμφωνία, θα τεθεί άμεσα σε ισχύ πλήρης κατάπαυση του πυρός

Παρότι το Κίεβο και η Ουάσιγκτον δηλώνουν ότι το προσχέδιο είναι σε μεγάλο βαθμό έτοιμο, αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές αναγνωρίζουν ότι αρκετές διατάξεις παραμένουν απαράδεκτες και ότι μια βιώσιμη εκεχειρία απέχει ακόμη.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, απέρριψε επίσης τους ισχυρισμούς περί «σημαντικής προόδου» στις ειρηνευτικές συνομιλίες από τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς.

Εκλογές μετά τον πόλεμο

Ο ουκρανός πρόεδρος διαβεβαίωσε σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους ότι θα οργανώσει προεδρικές εκλογές μετά την υπογραφή συμφωνίας, η οποία θα βάλει τέλος στον πόλεμο με τη Ρωσία.

Ο ουκρανός πρόεδρος γνωστοποίησε ότι η νέα εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου δεν απαιτεί να εγκαταλείψει επισήμως η Ουκρανία την προοπτική να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, κάτι που αποτελούσε μείζονα απαίτηση της Μόσχας.

«Στο ΝΑΤΟ επαφίεται να αποφασίσει αν επιθυμεί ή όχι να δεχθεί την Ουκρανία μεταξύ των μελών του. Και η επιλογή μας έχει γίνει. Αρνηθήκαμε να αναθεωρήσουμε το ουκρανικό Σύνταγμα ώστε να εγγράψουμε σ’ αυτό ότι η χώρα δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Ζελένσκι, αναφερόμενος σε μια προηγούμενη εκδοχή που είχε συνταχθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες και απαιτούσε από το Κίεβο να δεσμευθεί νομικά ότι δεν θα ενταχθεί στη Συμμαχία.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε επίσης ότι η τελευταία εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου προβλέπει πάγωμα του μετώπου στις σημερινές γραμμές και έναρξη συνομιλιών για τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένων ζωνών.

«Η γραμμή ανάπτυξης των στρατευμάτων κατά την ημερομηνία αυτής της συμφωνίας είναι η αναγνωριζόμενη ντε φάκτο γραμμή επαφής», δήλωσε ο Ζελέσνκι. «Μια ομάδα εργασίας θα συνεδριάσει για να καθορίσει την ανάπτυξη των απαραίτητων δυνάμεων για να μπει τέλος στη σύγκρουση, καθώς και για να ορίσει τις παραμέτρους ενδεχόμενων μελλοντικών ειδικών οικονομικών ζωνών», πρόσθεσε.

Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ακόμα ότι οι ουκρανοί και αμερικανοί διαπραγματευτές απέτυχαν να καταλήξουν σε μια μακροπρόθεσμη συναίνεση για τα εδαφικά ζητήματα και ζήτησε το θέμα αυτό να θιγεί στη διάρκεια συνάντησης των ηγετών.

«Δεν καταλήξαμε σε κάποια συναίνεση με την αμερικανική πλευρά για το έδαφος του Ντονέτσκ και για τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια», διευκρίνισε ο Ζελένσκι. Δήλωσε «έτοιμος να συναντήσει τις ΗΠΑ σε επίπεδο ηγετών» για να ασχοληθούν με «τα ευαίσθητα ζητήματα», αφού είχε ήδη και στο παρελθόν ζητήσει μια τριμερή συνάντηση με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο Ζελένσκι διαβεβαίωσε ότι η Ουάσινγκτον προτείνει η εκμετάλλευση του πυρηνικού σταθμου της Ζαπορίζια στη νότια Ουκρανία, ο οποίος έχει καταληφθεί από τη Ρωσία, να γίνεται από κοινού από τη Μόσχα, το Κίεβο και την Ουάσινγκτον, τονίζοντας πάντως ότι ο ίδιος είναι αντίθετος σ’ αυτό το ενδεχόμενο.

«Η εκμετάλλευση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια προτείνεται να γίνεται από κοινού από τρεις χώρες: την Ουκρανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία (…) Για την Ουκρανία, αυτό μοιάζει πολύ ανάρμοστο και καθόλου ρεαλιστικό», τόνισε ο Ζελένσκι μιλώντας σε δημοσιογράφους.

Ο Ουκρανός πρόεδρος διευκρίνισε ότι περιμένει σήμερα απάντηση από τη Ρωσία σχετικά μ’ αυτή την τελευταία εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου.

«Θα έχουμε την αντίδραση των Ρώσων αφού θα τους μιλήσουν οι Αμερικανοί», δήλωσε ο Ζελένσκι.