Γιατί όλοι δείχνουν τον Βέλγο για την αποτυχία της Συνόδου για την Ουκρανία

Όλοι δείχνουν τον Βέλγο Πρωθυπουργό Μπαρτ Ντε Βέμπερ για την αποτυχία της ΕΕ να έρθει σε συμφωνία για το δάνειο προς την Ουκρανία, όπως ανέφερε χθες η «Εφ.Συν.», με βάση τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια.

Ο Φλαμανδός εθνικιστής πρωθυπουργός, ο οποίος έχει επανειλημμένα εκφράσει τις αντιρρήσεις του για το δάνειο, αρνήθηκε να υποστηρίξει δήλωση ηγετών που θα έδινε ένα προκαταρκτικό, πολιτικό πράσινο φως στην ιδέα της χρήσης 140 δισεκατομμυρίων ευρώ σε παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως βάση για ένα «δάνειο αποκατάστασης» για την Ουκρανία.

Αντ’ αυτού, ο Ντε Βέμπερ απαίτησε αποδυναμωμένη διατύπωση στα συμπεράσματα του Συμβουλίου που θα απάλειφε κάθε αναφορά στο δάνειο αποκατάστασης. Η τελική έκδοση αναφέρει απλώς ότι οι ηγέτες δεσμεύονται να αντιμετωπίσουν τις «πιεστικές ανάγκες» της Ουκρανίας και «καλούν την Επιτροπή να παρουσιάσει, το συντομότερο δυνατό, επιλογές για οικονομική υποστήριξη» για την Ουκρανία.

Σύμφωνα όμως με τις πληροφορίες της «Εφ.Συν.», το Βέλγιο δεν ήταν η μόνη χώρα που εξέφρασε τις ανησυχίες της. Οι περισσότερες χώρες τάχθηκαν κατά, αφού οι νομικές εγγυήσεις που έδινε η Κομισιόν, αλλά και οι εξηγήσεις για το κόστος που θα μπορούσε να έχει κάθε χώρα δεν ήταν ξεκάθαρο. Τους κίνδυνους ανέφερε ακόμα και η Πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ που ρωτήθηκε από τους ηγέτες.

Οι Βρυξέλλες πάντως το ρίχνουν στον Ντε Βέμπερ. Με τον συνασπισμό του να βρίσκεται σε αδιέξοδο για τα οικονομικά «φανταστείτε απλώς να πρέπει να πληρώσετε 180 δισεκατομμύρια ευρώ συν αποζημιώσεις τον επόμενο χρόνο ή σε δύο χρόνια. Αυτό είναι εντελώς τρελό», είπε ο Ντε Βέμπερ.

Γιατί έχει σημασία

Το δάνειο αποκατάστασης είναι το καλύτερο στοίχημα της Ουκρανίας για να διατηρηθεί οικονομικά στην επιφάνεια τον επόμενο χρόνο εν μέσω μιας κλιμακούμενης ρωσικής εκστρατείας εναντίον πολιτικών στόχων.

Παρά την ανακοίνωση κυρώσεων, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν δεσμεύονται για καμία νέα οικονομική υποστήριξη. Και ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος απευθύνθηκε σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής, δήλωσε ότι χωρίς μια νέα ένεση μετρητών, το Κίεβο πιθανότατα θα αντιμετωπίσει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες τον επόμενο χρόνο.

Μιλώντας στο POLITICO, ένας διπλωμάτης της ΕΕ αναγνώρισε το αδιέξοδο: «Κανείς δεν θέλει να θεωρηθεί υπεύθυνος για το γεγονός ότι η Ουκρανία ξεμένει από χρήματα – αλλά δεν υπάρχει ακόμη τίποτα [συμφωνημένο] για να τους στείλουμε πραγματικά χρήματα». Η Επιτροπή δεν έχει άλλη επιλογή από το να συνεχίσει να διαβουλεύεται με τις εθνικές πρωτεύουσες, δηλαδή τις Βρυξέλλες, για να προσπαθήσει να καταλήξει σε συμφωνία στην επόμενη σύνοδο κορυφής στις 19 Δεκεμβρίου.

Ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος είναι η εξεύρεση επαρκών κεφαλαίων για την εγγύηση του δανείου. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρωθυπουργός της Δανίας Mette Frederiksen πρότεινε ότι η πλούσια σε πετρέλαιο Νορβηγία, αν και δεν είναι μέλος της ΕΕ, θα μπορούσε να παράσχει την απαραίτητη υποστήριξη. «Αυτό θα ήταν υπέροχο», είπε όταν ρωτήθηκε για την πιθανή υποστήριξη του Όσλο. Αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει τέτοια βοήθεια.

Οι οικονομικές ανάγκες της Ουκρανίας είναι πιθανό να καλυφθούν πριν γίνουν πολύ ακραίες. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου που έκλεισε την συζήτηση ότι η ιδέα «δεν έχει θαφτεί». Αλλά σε αυτή τη σύνοδο κορυφής, ο Ντε Βέβερ ήταν αποφασισμένος να μην παραβιαστεί από μεγαλύτερες δυνάμεις. Ίσως να ξαναδιάβαζε τον Ιούλιο Καίσαρα, ο οποίος έγραψε: «Από όλους τους Γαλάτες, οι ισχυρότεροι είναι οι Βέλγοι».

Παραβιάσεις στον εναέριο χώρο της Λιθουανίας

Μέσα σε αυτό το κλίμα κι ενώ σήμερα συνεδριάζει στο Λονδίνο και η Συμμαχία των Προθύμων, ο πρόεδρος της Λιθουανίας, ενισχύοντας την αίσθηση του επείγοντος,  κατήγγειλε την παραβίαση του εναέριου χώρου της χώρας του από ρωσικά αεροσκάφη λίγο πριν οι ηγέτες ετοιμαστούν να φάνε καραβίδα και φιλέτο μοσχαριού κατά τη διάρκεια ενός δείπνου εργασίας. «Πρέπει να αντιδράσουμε σε αυτό», δήλωσε ο Γκιτάνας Ναουσέντα σε ένα σύντομο βίντεο που δημοσιεύτηκε στο X.

Σύμφωνα με το POLITICO, η άλλη μεγάλη ιστορία της Συνόδου αφορούσε στο κλίμα, με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να λέει πριν από τη σύνοδο κορυφής ότι η ΕΕ πρέπει να εξισορροπήσει την προσπάθειά της για απαλλαγή από τον άνθρακα με την ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.

«Ήμουν πολύ, πολύ σαφής – η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός», δήλωσε ο Μητσοτάκης στην αποκλειστική συνέντευξη. «Δεν μου αρέσει να δίνω αριθμό, αλλά το τελευταίο 10, 15 ή 20 τοις εκατό της πράσινης μετάβασης είναι, αυτή τη στιγμή, τρομακτικά ακριβό και δεν έχουμε καν τις τεχνολογίες για να υλοποιήσουμε αυτό το ποσό».

Καθώς οι συνομιλίες για την κλιματική ατζέντα της ΕΕ ολοκληρώνονταν, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ βγήκε από την αίθουσα συνεδριάσεων των ηγετών για να πει ότι ήταν «περισσότερο χαρούμενος παρά κουρασμένος». Διατυμπανίζει μια «ρήτρα αναθεώρησης» στο σχέδιο της ΕΕ να επεκτείνει το σύστημα εμπορίας άνθρακα στη θέρμανση και τις μεταφορές. «Έχουμε εξουδετερώσει μια απειλή για τις πολωνικές οικογένειες και τους οδηγούς», είπε.

Η τελική διατύπωση που αποδέχτηκαν οι ηγέτες δεν απαιτούσε συγκεκριμένες αλλαγές στη νομοθεσία για το κλίμα.

Η συζήτηση της Πέμπτης επικεντρώθηκε στο πώς να ευθυγραμμιστούν οι κλιματικοί στόχοι της ΕΕ με τις οικονομικές προτεραιότητες και είχε ως στόχο να επιλύσει ένα αδιέξοδο σχετικά με τον νέο στόχο μείωσης των εκπομπών του μπλοκ για το 2040. Ωστόσο, το κείμενο στο οποίο συμφώνησαν οι ηγέτες είναι ασαφές και δεν εγκρίνει τον στόχο του 2040. Μπορεί απλώς να «καθυστέρησαν την κρίση» σε μια νέα συνάντηση Υπουργών στις 4 Νοεμβρίου, δήλωσε ένας διπλωμάτης.