«Ακανθώδες» για τους Ευρωπαίους το θέμα στήριξης της Ουκρανίας

Χωρίς αναφορά στα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία έκλεισαν τελικά τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής. Το θέμα της στήριξης της Ουκρανίας αποδείχθηκε το πιο «ακανθώδες» για τους ηγέτες.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», το Βέλγιο εξέφρασε αρκετές απαιτήσεις και ανησυχίες που –όπως φαίνεται– δεν απαντήθηκαν επαρκώς. Τη χαριστική βολή στο σχέδιο ωστόσο έδωσε η Γερμανία.

Στο τελικό κείμενο αναφέρεται γενικά στο ότι «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να υποβάλει, το συντομότερο δυνατό, επιλογές για οικονομική στήριξη βάσει αξιολόγησης των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας και την καλεί να προχωρήσει τις εργασίες, προκειμένου η EUCO να επανεξετάσει το ζήτημα αυτό στην επόμενη συνεδρίασή της.»

Και αντί για το δάνειο των 140 δισ. ευρώ με βάση τα ρωσικά παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, αναφέρεται το εξής: «Με την επιφύλαξη του δικαίου της ΕΕ, τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν ακινητοποιημένα έως ότου η Ρωσία σταματήσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και την αποζημιώσει για τις ζημίες που προκλήθηκαν από τον πόλεμό της».

Για να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ανήρτησε στην πλατφόρμα Χ: «Σήμερα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έστειλε ένα σημαντικό μήνυμα: Η ΕΕ έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει τις πιεστικές οικονομικές ανάγκες της Ουκρανίας για τα επόμενα δύο χρόνια, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης των στρατιωτικών και αμυντικών προσπαθειών της. Η Ρωσία πρέπει να σταματήσει αμέσως τον πόλεμο».

Νωρίτερα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι από τη Σύνοδο Κορυφής είχε δηλώσει ότι ελπίζει να ληφθεί μια πολιτική απόφαση, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, για να βοηθήσουν την Ουκρανία με αυτούς τους πόρους. 

Τα κείμενα συμπερασμάτων για την Ουκρανία

► Στο κείμενο των «27» αναφέρονται τα εξής:

1. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πραγματοποίησε ανταλλαγή απόψεων με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Πρόεδρο της Ουκρανίας.

2. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συζήτησε τις τελευταίες εξελίξεις όσον αφορά την Ουκρανία. Το κείμενο που περιλαμβάνεται στο έγγραφο EUCO 19/25 υποστηρίχθηκε σθεναρά από 26 αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων.

3. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανέλθει στο θέμα αυτό στην επόμενη σύνοδό του.

► Στο κείμενο των «26» (χωρίς την Ουγγαρία) αναφέρονται τα εξής:

1. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πραγματοποίησε ανταλλαγή απόψεων με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, Πρόεδρο της Ουκρανίας.

2. Υπενθυμίζοντας τα προηγούμενα συμπεράσματά του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει τη συνεχή και ακλόνητη υποστήριξή του στην ανεξαρτησία, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να παρέχει, σε συντονισμό με ομοϊδεάτες εταίρους και συμμάχους, ολοκληρωμένη πολιτική, χρηματοοικονομική, οικονομική, ανθρωπιστική, στρατιωτική και διπλωματική υποστήριξη στην Ουκρανία και τον λαό της.

3. Παρά τις συνεχείς διπλωματικές προσπάθειες των ΗΠΑ και της Ευρώπης για την ειρήνη και την ετοιμότητα της Ουκρανίας να την επιδιώξει, η Ρωσία έχει αυξήσει την ένταση των επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Ουκρανία, στοχεύοντας ιδίως αμάχους και πολιτικές υποδομές, καταδεικνύοντας έτσι την έλλειψη πραγματικής πολιτικής βούλησης της Ρωσίας να τερματίσει τον επιθετικό της πόλεμο και να συμμετάσχει σε ουσιαστικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί εκ νέου τη Ρωσία να συμφωνήσει σε πλήρη, άνευ όρων και άμεση κατάπαυση του πυρός, στην οποία συμφώνησε η Ουκρανία τον Μάρτιο του 2025, και επαναλαμβάνει την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μια ολοκληρωμένη, δίκαιη και διαρκή ειρήνη στην Ουκρανία, βασισμένη στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει τις αρχές που καθορίστηκαν στις 6 Μαρτίου 2025 και οι οποίες θα πρέπει να καθοδηγούν τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

4. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της θα συνεχίσουν να συμβάλλουν στις ειρηνευτικές προσπάθειες, ιδίως μέσω του Συνασπισμού των Προθύμων και σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, και εντείνοντας την παγκόσμια εμβέλειά τους, σύμφωνα με τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προώθηση της ειρήνης, όπως κατοχυρώνεται στις Συνθήκες.

5. Μια Ουκρανία ικανή να αμυνθεί αποτελεσματικά αποτελεί αναπόσπαστο μέρος οποιωνδήποτε μελλοντικών εγγυήσεων ασφαλείας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη είναι έτοιμα να συμβάλουν σε ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, ιδίως υποστηρίζοντας την ικανότητα της Ουκρανίας να αποτρέπει την επιθετικότητα και να αμύνεται αποτελεσματικά, με βάση τις αντίστοιχες αρμοδιότητες και δυνατότητές τους και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει τις συνεχιζόμενες εργασίες για την αναθεώρηση των εντολών της Συμβουλευτικής Αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ουκρανία (EUAM Ukraine) και της Αποστολής Στρατιωτικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υποστήριξη της Ουκρανίας (EUMAM Ukraine). Τα κράτη μέλη έχουν δεσμευτεί να συμβάλουν στην εκπαίδευση και τον εξοπλισμό των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης της υποστήριξης προς την Ουκρανία σύμφωνα με τις κοινές δεσμεύσεις ασφαλείας ΕΕ-Ουκρανίας.

6. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει την κρίσιμη ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η Ουκρανία θα παραμείνει ανθεκτική και θα διαθέτει τα δημοσιονομικά και στρατιωτικά μέσα για να συνεχίσει να ασκεί το εγγενές δικαίωμα αυτοάμυνας και να αντιμετωπίζει την επιθετικότητα της Ρωσίας.

7. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να παρέχει στην Ουκρανία τακτική και προβλέψιμη οικονομική υποστήριξη μακροπρόθεσμα, από κοινού με ομοϊδεάτες εταίρους και συμμάχους. Το 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διαθέσει στον προϋπολογισμό της Ουκρανίας 20,5 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ έχουν εκταμιευτεί στο πλαίσιο της Διευκόλυνσης για την Ουκρανία, και 14 δισεκατομμύρια ευρώ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας ERA της G7, τα οποία αποπληρώνονται από τα απροσδόκητα κέρδη που προέρχονται από ακινητοποιημένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία. Από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν διαθέσει 177,5 δισεκατομμύρια ευρώ για την υποστήριξη της Ουκρανίας και του λαού της.

8. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεσμεύεται να αντιμετωπίσει τις πιεστικές οικονομικές ανάγκες της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2027, συμπεριλαμβανομένων των στρατιωτικών και αμυντικών προσπαθειών της. Ως εκ τούτου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει, το συντομότερο δυνατό, επιλογές για οικονομική στήριξη βάσει αξιολόγησης των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας και καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να προχωρήσουν τις εργασίες, προκειμένου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να επανέλθει στο θέμα αυτό στην επόμενη σύνοδό του.
Με την επιφύλαξη του δικαίου της ΕΕ, τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας θα πρέπει να παραμείνουν ακινητοποιημένα έως ότου η Ρωσία σταματήσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας και την αποζημιώσει για τις ζημίες που προκλήθηκαν από τον πόλεμό της.

9. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να εντείνουν τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση των πιεστικών στρατιωτικών και αμυντικών αναγκών της Ουκρανίας, ιδίως σε συστήματα αεράμυνας και αντι-drone και πυρομαχικά μεγάλου διαμετρήματος. Είναι ζωτικής σημασίας να επιταχυνθούν οι εργασίες για την περαιτέρω υποστήριξη, ανάπτυξη και επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας ουκρανικής αμυντικής παραγωγής στα κράτη μέλη, και να εμβαθύνουν τη συνεργασία και την ενσωμάτωσή της με την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, αξιοποιώντας τη μοναδική εμπειρία και τεχνογνωσία της Ουκρανίας.

10. Κάθε στρατιωτική υποστήριξη καθώς και οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία θα παρέχονται με πλήρη σεβασμό της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών και λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα ασφάλειας και άμυνας όλων των κρατών μελών.

11. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει τις εντεινόμενες επιθέσεις της Ρωσίας στον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας, ιδίως στην παραγωγή φυσικού αερίου, και την απειλή της ασφάλειας και προστασίας του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια. Ζητά την κινητοποίηση όλων των προσπαθειών για την επείγουσα αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών μετά τις επιθέσεις και την ενίσχυση της ετοιμότητας της Ουκρανίας για τον χειμώνα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της, σε συνεργασία με τους εταίρους τους, θα εντείνουν την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και βοήθειας πολιτικής προστασίας στην Ουκρανία.

12. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι αποφασισμένη να διατηρήσει και να αυξήσει την πίεση που ασκεί στη Ρωσία για να σταματήσει τον βάναυσο επιθετικό της πόλεμο, μεταξύ άλλων μέσω περαιτέρω κυρώσεων. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την έγκριση της 19ης δέσμης κυρώσεων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογραμμίζει επίσης τη σημασία του περαιτέρω συντονισμού με τους εταίρους της G7 σχετικά με τις κυρώσεις και της ενίσχυσης των μέτρων κατά της καταστρατήγησης.

13. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά περαιτέρω μέτρα για τη διακοπή της λειτουργίας του σκιώδους στόλου της Ρωσίας. Ζητά ιδίως την αποτελεσματική αντιμετώπιση των σημαντικών περιβαλλοντικών κινδύνων και των κινδύνων ασφαλείας που θέτει ο σκιώδης στόλος, ιδίως με την ενίσχυση της επιβολής των περιβαλλοντικών και ναυτικών προτύπων ασφάλειας και με την ενίσχυση της συνεργασίας με τα κράτη σημαίας. Προς τούτο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να συντονίσουν τις ενέργειές τους.

14. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει έντονα την υποστήριξη από τρίτες χώρες, καθώς και από φορείς και οντότητες σε αυτές, η οποία επιτρέπει στη Ρωσία να συνεχίσει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδικάζει τη συνεχιζόμενη στρατιωτική υποστήριξη που παρέχουν το Ιράν, η Λευκορωσία και η ΛΔΚ. Καλεί όλες τις χώρες να διακόψουν αμέσως κάθε άμεση ή έμμεση βοήθεια προς τη Ρωσία στον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

15. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί επειγόντως τη Ρωσία και τη Λευκορωσία να διασφαλίσουν αμέσως την ασφαλή επιστροφή στην Ουκρανία όλων των παιδιών της Ουκρανίας και άλλων πολιτών που έχουν απελαθεί και μεταφερθεί παράνομα στη Ρωσία και τη Λευκορωσία.

16. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την ισχυρή δέσμευση της ΕΕ να διασφαλίσει την πλήρη λογοδοσία για τα εγκλήματα πολέμου και τα πιο σοβαρά εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε σχέση με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.

17. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την ακλόνητη υποστήριξη της ΕΕ στην πορεία της Ουκρανίας προς την ένταξη στην ΕΕ και χαιρετίζει τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει μέχρι στιγμής η Ουκρανία υπό τις πιο δύσκολες συνθήκες. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενθαρρύνει την Ουκρανία, το Συμβούλιο και την Επιτροπή να προωθήσουν τις εργασίες για τη διαδικασία προσχώρησης, σύμφωνα με την αξιοκρατική προσέγγιση. Η ομάδα βασικών αρχών θα ανοίξει πρώτη και θα κλείσει τελευταία, ενώ οι ομάδες θα ανοίξουν όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις, σύμφωνα με τη μεθοδολογία διεύρυνσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λαμβάνει σοβαρά υπόψη την αξιολόγηση της Επιτροπής ότι οι ομάδες βασικών αρχών, εσωτερικής αγοράς και εξωτερικών σχέσεων είναι έτοιμες να ανοίξουν.
18. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανεξετάσει το θέμα αυτό στην επόμενη σύνοδό του.