Σε μια χρονική περίοδο που η εκρηκτική κατάσταση σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας (συμπεριλαμβανομένης και της Μέσης Ανατολής) δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αθρόα έλευση προσφύγων προς τη γηραιά ήπειρο, οι κυβερνήσεις ορισμένων ευρωπαϊκών κρατών επιχειρούν να αυστηροποιήσουν τόσο το πλαίσιο των κανόνων μετακίνησης μεταναστών, όσο και των αιτημάτων ασύλου.
Πρόκειται για μια ενέργεια που στοχεύει να βάλλει εμπόδια στους πρόσφυγες, «χτυπώντας» ενδεχομένως τα (διεθνώς αναγνωρισμένα) δικαιώματά τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους ίδιους αλλά και για μια Ευρώπη που πρεσβεύει πως είναι υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στο πλαίσιο αυτό, δημοσιοποιήθηκε σήμερα η πεντασέλιδη κοινή δήλωση στην οποία κατέληξαν αξιωματούχοι της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Τσεχίας, της Δανίας, της Γαλλίας και της Πολωνίας, οι οποίοι συναντήθηκαν έπειτα από πρωτοβουλία του υπουργού Εσωτερικών της Γερμανίας, Αλεξάντερ Ντόμπριντ. Το κείμενο συνυπογράφει ο Ευρωπαίος επίτροπος Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων, Μάγκνους Μπρούνερ, ο οποίος έδωσε το «παρών» στη συνάντηση.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο, μεγάλος αριθμός μεταναστών που εισέρχονται στην Ε.Ε. «δημιουργεί σημαντική πίεση στα εθνικά μας συστήματα ασύλου, υποδοχής και ένταξης, συμπεριλαμβανομένων προκλήσεων για την εσωτερική ασφάλεια, και συμβάλλει σε μια αυξανόμενη πόλωση στις κοινωνίες μας». Επίσης, γίνεται λόγος για «ενίσχυση της ασφάλειας» των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. και για δημιουργία «πιο αποτελεσματικών» διαδικασιών ασύλου.
Οι χώρες που υπογράφουν την κοινή δήλωση τονίζουν επίσης ότι η Ευρώπη «πρέπει να ενεργήσει με αποφασιστικότητα και ενότητα για να μειώσει αποτελεσματικά την παράνομη μετανάστευση», ενώ δεσμεύονται ότι θα φέρουν τις σχετικές προτάσεις τους στα αρμόδια θεσμικά όργανα της Ε.Ε., με στόχο «την ενσωμάτωσή τους σε επερχόμενες ευρωπαϊκές αποφάσεις και πρωτοβουλίες».
Ακολουθούν χαρακτηριστικά αποσπάσματα της κοινής δήλωσης:
⇒ Η παράτυπη μετανάστευση συχνά αφορά άτομα που στην πραγματικότητα δεν χρήζουν προστασίας και καθοδηγείται από δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος διακινητών μεταναστών.
⇒ Μαζί, θα αναπτύξουμε περαιτέρω συγκεκριμένες έννοιες και θα τις παρουσιάσουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μια αρχική πρόταση θα μπορούσε να είναι η κατάργηση του ανασταλτικού αποτελέσματος των προσφυγών, για παράδειγμα όταν μια αίτηση ασύλου έχει απορριφθεί ως απαράδεκτη επειδή στον αιτούντα έχει ήδη χορηγηθεί διεθνής προστασία από άλλο κράτος μέλος, καθώς και σε άλλες περιπτώσεις.
⇒ Οι αποτελεσματικές επιστροφές είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης σε μια ισορροπημένη ευρωπαϊκή πολιτική μετανάστευσης. Υποστηρίζουμε έναν νέο Κανονισμό Επιστροφών της ΕΕ που θα διασφαλίζει αποτελεσματικές επιστροφές, ενισχύοντας τα μέσα δράσης των κρατών μελών σε ολόκληρη την ΕΕ. Απαιτείται ένα πιο εναρμονισμένο νομικό πλαίσιο που δεν δημιουργεί περιττά γραφειοκρατικά εμπόδια. Αυτό περιλαμβάνει την δημιουργία κόμβων επιστροφών σε τρίτες χώρες.
⇒ Θα αναλύσουμε προσεκτικά τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σχετικά με ζητήματα ασύλου και μετανάστευσης και θα αξιοποιήσουμε τις επιλογές μας για δράση ώστε να λάβουμε υπόψη τα συμφέροντα των κρατών μελών, σεβόμενοι παράλληλα την δικαστική ανεξαρτησία και τις εγγυήσεις που παρέχει η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
⇒ Τονίζουμε τη σημασία των αποτελεσματικών μέτρων για την προστασία των εξωτερικών συνόρων και των συστημάτων ασύλου μας, συμπεριλαμβανομένων πιθανών νομικών εξελίξεων, με πλήρη σεβασμό του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου.
⇒ Προκειμένου να μειωθούν οι ροές παράτυπης μετανάστευσης, πρέπει να ξεκινήσουμε πέρα από τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ και να συνεργαστούμε εποικοδομητικά με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, χρησιμοποιώντας μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που καλύπτει πολλαπλούς τομείς πολιτικής.
⇒ Θα βοηθήσουμε ενεργά τις χώρες εταίρους στην οικοδόμηση των απαραίτητων θεσμικών και τεχνικών ικανοτήτων για την αποτελεσματική διαχείριση των διαδικασιών μετανάστευσης και ασύλου και την αύξηση των προσπαθειών επιβολής του νόμου.
