Χιλιάδες Αφγανοί πολίτες μετανάστευσαν στο Ηνωμένο Βασίλειο στο πλαίσιο ενός μυστικού προγράμματος που σχεδιάστηκε μετά από μη ηθελημένη διαρροή δεδομένων που αφορούσαν περίπου 19.000 Αφγανούς. Σύμφωνα με σχετικές πληροφορίες που δημοσίευσε το βρετανικό BBC, η απώλεια των δεδομένων έγινε τον Φεβρουάριο του 2022 (υπό τη πρωθυπουργία του Μπόρις Τζόνσον – Συντηρητικοί), και αφορούσε 19.000 αιτήσεις που έγιναν από πολίτες του Αφγανιστάν οι οποίοι ήθελαν να εγκαταλείψουν τη χώρα μετά από την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν.
Η τελευταία συντηρητική κυβέρνηση υπό τον Ρίσι Σούνακ – πριν τις βουλευτικές εκλογές του 2024- έμαθε για την απώλεια των δεδομένων τον Αύγουστο του 2023 και 9 μήνες μετά, σχεδίασε ένα νέο πρόγραμμα μετεγκατάστασης. Για τρία χρόνια, η υπόθεση των διαρροών αλλά και το πρόγραμμα μετεγκατάστασης παρέμειναν μυστικά, σύμφωνα επίσης με το BBC.
Τα δεδομένα που αφορούν τον αριθμό των αδειών που χορηγήθηκαν στους Αφγανούς πρόσφυγες, δημοσιοποιήθηκαν μόλις σήμερα μετά από σχετική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου. Στα δεδομένα περιλαμβάνονται τα ονοματεπώνυμα, τα στοιχεία επικοινωνίας αλλά και ορισμένα κρίσιμα στοιχεία για τις οικογένειες των αιτούντων.
Επίσης, η κυβέρνηση των Εργατικών αποκάλυψε, μεταξύ άλλων, ότι το μυστικό πρόγραμμα -που επισήμως ονομάζεται Αφγανική Διαδρομή Μετεγκατάστασης- έχει κοστίσει 400 εκατομμύρια λίρες μέχρι στιγμής και αναμένεται να κοστίσει επιπλέον 400 έως 450 εκατομμύρια λίρες, φτάνοντας συνολικά το πόσο των 800-850 εκατ. λιρών (κατ’ εκτίμηση).
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, το πρόγραμμα κλείνει, αλλά οι προσφορές μετεγκατάστασης που έχουν ήδη γίνει θα πραγματοποιηθούν. Η παραβίαση διαπράχθηκε κατά λάθος από ανώνυμο υπάλληλο του Υπουργείου Άμυνας (ΥΠΑΜ). Οι άνθρωποι των οποίων τα στοιχεία διέρρευσαν ενημερώθηκαν μόλις σήμερα Τρίτη.
Μιλώντας στη βουλή των κοινοτήτων, ο υπουργός Άμυνας Τζον Χείλεϊ ζήτησε συγγνώμη από τους Αφγανούς πρόσφυγες που είδαν τα δεδομένα τους να διαρρέουν, με ορισμένα εξ αυτών να κοινοποιούνται στο Facebook. Ισχυρίστηκε ότι η διαρροή έγινε καθώς ένα έγγραφο διέρρευσε σε μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα και υπηρεσίες. Πάντως, η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου έκρινε ότι το ζήτημα δεν χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.
Σε απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου που εκδόθηκε σήμερα Τρίτη, ο κ. Τζάστις Τσάμπερλεν δήλωσε ότι ήταν «αρκετά πιθανό» ορισμένοι από εκείνους που είδαν την ανάρτηση στο Facebook που περιείχε τα προσωπικά δεδομένα που διέρρευσαν «ήταν εργάζονταν μυστικά για τη Βρετανιά εντός των δυνάμεων Ταλιμπάν ή μίλησαν γι’ αυτό σε άτομα που πρόσκεινται στους Ταλιμπάν»
Ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου εστάλη από πλευράς των βρετανικών Αρχών σε όσους επηρεάστηκαν από την παραβίαση. Το μήνυμα τους προτρέπει να «επιδείξουν προσοχή» και να λάβουν μέτρα όπως η προστασία των διαδικτυακών δραστηριοτήτων τους και η μη απάντηση σε μηνύματα από άγνωστες επαφές.
Ο Χείλεϊ δήλωσε ότι όσοι έχουν μετεγκατασταθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν ήδη υπολογιστεί στα στοιχεία της μετανάστευσης.
Οι σημερινές αποκαλύψεις κυβέρνησης και ανώτατου δικαστηρίου αφορούσαν τα απόνερα της ανακατάληψης της εξουσίας στο Αφγανιστάν από τους Ταλιμπάν τον Αύγουστο του 2021, μετά από 20 χρόνια δυτικής επιρροής στην χώρα της κεντρικής Ασίας.
Οι εκκενώσεις που πραγματοποίησαν οι βρετανικές δυνάμεις, κρίθηκαν από μια έρευνα του 2022 ως “καταστροφή” και “προδοσία”. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την τότε επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων της βρετανικής κάτω βουλής.
Όταν η κυβέρνηση Τζόνσον ετοίμασε το πρόγραμμα Afghan Relocations and Assistance Policy (Arap), ο Τύπος έμαθε γρήγορα τα σχέδια. Για να μην επαναληφθούν προβλήματα επιλεκτικών διαρροών, η τότε κυβέρνηση ζήτησε από δικαστή να επιβάλλει απαγόρευση στα μέσα ενημέρωσης να λάβουν περαιτέρω πληροφορίες για το συγκεκριμένο πρόγραμμα.
Για να είναι καλυμμένη νομικά η κυβέρνηση, πέρασε έναν σχετικό νόμο, τον οποίο ο Χείλεϊ ως σκιώδης Υπουργός Άμυνας χαρακτήρισε «πρωτοφανή». Αυτός είναι ο λόγος που εκείνο το χρονικό διάστημα, ο σημερινός υπουργός Άμυνας, δε μπορούσε να μιλήσει στους άμεσα εμπλεκόμενους για το σχέδιο.
Ο σημερινός σκιώδης υπουργός Άμυνας, Τζέϊμς Κάρτλιτζ, ο οποίος συμμετείχε στην κυβέρνηση Τζόνσον όταν έγινε η επίμαχη διαρροή, δήλωσε ότι «αυτή η διαρροή δεδομένων δεν θα έπρεπε ποτέ να είχε συμβεί και ήταν μια απαράδεκτη παραβίαση όλων των σχετικών πρωτοκόλλων δεδομένων».
Η Έριν Άλκοκ, δικηγόρος της εταιρείας Leigh Day, η οποία έχει βοηθήσει εκατοντάδες αιτούντες του Arap και μέλη των οικογενειών τους, χαρακτήρισε την παραβίαση «καταστροφική αποτυχία».
