Οι «27» αναζητούν ρόλο στην κρίση

Η Ευρωπαϊκή Ενωση προσπαθεί απεγνωσμένα να αποφύγει να εμπλακεί σε αυτό που απειλεί να εξελιχθεί σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο στη Μέση Ανατολή, εν μέσω εικασιών ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να εγκρίνει στρατιωτική δράση κατά του Ιράν τις προσεχείς μέρες.

Τι σκέφτεται ο Τραμπ; Ή μάλλον πώς λειτουργεί ο εγκέφαλός του; Αυτή είναι η ερώτηση που έθεσε ο Γερμανός στρατιωτικός συντάκτης, Κρις Λάντεϊ, στον πρώην σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας του προέδρου, Τζον Μπόλτον, ο οποίος είπε ότι η διαδικασία λήψης αποφάσεων του Τραμπ καθοδηγείται περισσότερο από «εκλάμψεις των νευρώνων» παρά από συμβουλές ειδικών. «Η ρητορική του φαίνεται να κινείται προς μια πιο άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ», εκτιμά ο Μπόλτον.

Τι σκέφτεται η Ευρώπη; Σε κοινή δήλωση η ομάδα E3 (Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο) μαζί με την Ε.Ε. ζήτησαν «αυτοσυγκράτηση» και προειδοποίησαν κατά της «κλιμάκωσης», αλλά χρησιμοποίησαν επίσης σκληρή γλώσσα καταδικάζοντας τις προσπάθειες του Ιράν να αναπτύξει ατομικά όπλα.

Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ανουάρ Ελ Ανούνι, δήλωσε ότι «ενεργοποιούνται όλα τα απαραίτητα κανάλια» για να συγκρατήσουν τους Αμερικανούς και να αποτρέψουν έναν ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο, ενώ επέμενε ότι οι Βρυξέλλες δεν υποστηρίζουν την «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν.

Στο μεταξύ, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου Αμυνας την Τετάρτη, ζήτησε από τον υπουργό Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό να συνεργαστεί με τους Ευρωπαίους εταίρους για να διατυπώσει μια πρόταση για διαπραγματευμένη διευθέτηση της σύρραξης. Επίσης έγινε γνωστό ότι η κορυφαία διπλωμάτις της Ε.Ε., Κάγια Κάλας, θα συμμετάσχει σε συνομιλίες της ομάδας E3 με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών στη Γενεύη την Παρασκευή.

«Οι πραγματικοί παίκτες είναι οι Αμερικανοί»

«Οι Βρετανοί και οι Γάλλοι δεν συμμετέχουν», δήλωσε ο Ζόχαρ Πάλτι, πρώην επικεφαλής της Διεύθυνσης Πληροφοριών της Μοσάντ.

«Οι πραγματικοί παίκτες είναι οι Αμερικανοί». Ωστόσο, πρόσθεσε ο πρώην αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών, οι διπλωματικές προσπάθειες της Ευρώπης είναι σημαντικές και «κάθε συμφωνία με τους Ιρανούς θα είναι των Αμερικανών συν την E3. Χρειαζόμαστε την E3 να είναι πολύ αποφασιστική για να διατηρήσει το Ισραήλ ασφαλές».

Η αβεβαιότητα έρχεται καθώς οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν πιέσεις να αναλάβουν συγκεκριμένα μέτρα κατά του Ισραήλ ως αποτέλεσμα της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα. Το θέμα θα συζητηθεί τη Δευτέρα, στο Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών των 27, στο οποίο η Κάλας θα παρουσιάσει μια αναθεώρηση της Συμφωνίας Σύνδεσης Ε.Ε.-Ισραήλ.

Σύμφωνα με διπλωμάτες που μίλησαν στην «Εφ.Συν.», θεωρείται απίθανο να εγκρίνουν οι υπουργοί την αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης. Ωστόσο, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, άφησε να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι παραβιάζει τις υποχρεώσεις της για προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, λόγω της σφαγής των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας και στα κατεχόμενα. Θεωρητικά μπορεί να αντιμετωπίσει στοχευμένες κυρώσεις από την Ε.Ε., για παράδειγμα στο εμπόριο.

Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου παρουσίασαν στο Στρασβούργο μια νέα έκθεση, η οποία ανατέθηκε από τις ομάδες Renew, Σοσιαλιστές και Δημοκράτες και Πράσινοι, η οποία υποστηρίζει ότι η Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να θεωρηθούν νομικά υπεύθυνα για φερόμενα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν στη Γάζα και τη Δυτική Οχθη.

Η νομική γνωμοδότηση, που συντάχθηκε από δύο Βέλγους καθηγητές Νομικής, αναφέρει ότι η Ε.Ε. «πρέπει να επιδείξει ιδιαίτερη προσοχή και να επανεκτιμήσει τυχόν άδειες εξαγωγής όπλων στο Ισραήλ, λόγω του κινδύνου να χρησιμοποιηθούν αυτά τα όπλα για την τέλεση σοβαρών παραβιάσεων του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου».