Με φόντο τις αιματηρές στρατιωτικές επιχειρήσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας διεξάγεται στις 13:00 (ώρα Ελλάδας) ο δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων για τον ουκρανικό πόλεμο στην Κωνσταντινούπολη, με την παρουσία Ρώσων, Ουκρανών και Τούρκων αξιωματούχων.
Κατά τη διάρκεια της νύχτας η Ρωσία εξαπέλυσε μπαράζ αεροπορικών βομβαρδισμών σε μια σειρά διαφορετικών περιφερειών της Ουκρανίας, με αποτέλεσμα τον θάνατο 8 τουλάχιστον ανθρώπων και τον τραυματισμό δεκάδων άλλων.
Οι διαπραγματεύσεις ακολουθούν τον πρώτο γύρο των συνομιλιών της Κωνσταντινούπολης, ο οποίος ολοκληρώθηκε στις 16 Μαΐου με συμφωνία για τη μεγαλύτερη ανταλλαγή αιχμαλώτων του πολέμου, αλλά χωρίς απτή πρόοδο προς την κατεύθυνση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Η Ρωσία αναμένεται να παρουσιάσει σε λίγη ώρα το μνημόνιο ειρήνης της, όπως αποκαλεί τους όρους που θέτει για μια ενδεχόμενη κατάπαυση του πυρός, αρνούμενη ωστόσο να το δημοσιεύσει πριν την έναρξη των συνομιλιών, όπως ζητούσε η Ουκρανία.
Από την πλευρά της η Ουκρανία έχει διαρρεύσει τα αιτήματά της καθώς και τον οδικό χάρτη για τη λήξη του πολέμου.
Σύμφωνα με την ουκρανική πρόταση, η διαδικασία θα ξεκινήσει με μια εκεχειρία τουλάχιστον 30 ημερών, ακολουθούμενη από πλήρη ανταλλαγή αιχμαλώτων και την επιστροφή των παιδιών της Ουκρανίας που έχουν μεταφερθεί σε περιοχές που ελέγχονται από τη Ρωσία, οδηγώντας τελικά σε μια πιθανή συνάντηση μεταξύ του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
Το σχέδιο δημοσιεύτηκε την 1η Ιουνίου από το Reuters, το οποίο εξέτασε αντίγραφο του εγγράφου.
Σύμφωνα με το Reuters ο οδικός χάρτης για διαρκή ειρηνευτική συμφωνία προβλέπει:
- Άμεση και πλήρη κατάπαυση του πυρός για 30 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης.
- Ανταλλαγή όλων των αιχμαλώτων πολέμου και επιστροφή των παιδιών από την Ουκρανία που μεταφέρθηκαν σε ρωσικά εδάφη.
- Σύνοδο κορυφής μεταξύ των Προέδρων Ζελένσκι και Πούτιν για την επίτευξη τελικής συμφωνίας.
- Διατήρηση της στρατιωτικής ισχύος της Ουκρανίας και διασφάλιση του δικαιώματός της να ενταχθεί σε ΕΕ και ΝΑΤΟ.
- Μη αναγνώριση της ρωσικής κυριαρχίας σε κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη και απαίτηση για αποζημιώσεις.
- Χρήση των υφιστάμενων γραμμών του μετώπου ως βάση για μελλοντικές διαπραγματεύσεις εδαφικής διευθέτησης .
Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στον ΟΗΕ Βασίλι Νεμπένζια επανέλαβε στις 30 Μαΐου ότι η Μόσχα θα εξετάσει το ενδεχόμενο κατάπαυσης του πυρός μόνο εάν η Ουκρανία σταματήσει την επιστράτευση και σταματήσει να λαμβάνει ξένη στρατιωτική βοήθεια.
Μιλώντας ενόψει των συνομιλιών της 2ας Ιουνίου, ο Ζελένσκι τόνισε και πάλι ότι η Ρωσία δεν έχει υποβάλει το λεγόμενο ειρηνευτικό της μνημόνιο στην Ουκρανία, την Τουρκία ή τις ΗΠΑ. «Παρά το γεγονός αυτό, θα προσπαθήσουμε να επιτύχουμε τουλάχιστον κάποια πρόοδο στην πορεία προς την ειρήνη», πρόσθεσε.
Ο υπουργός Άμυνας Ρουστέμ Ουμέροφ ηγείται της 14μελούς αντιπροσωπείας της Ουκρανίας, η οποία περιλαμβάνει αρκετές προσωπικότητες από τον στρατιωτικό, τον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον νομικό τομέα της Ουκρανίας που δεν συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις της 16ης Μαΐου.
Των Ρώσων αντιπροσώπων θα ηγηθεί ο προεδρικός σύμβουλος Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, ο οποίος εκπροσώπησε τη Μόσχα τόσο κατά τη διάρκεια των πρώτων ανεπιτυχών ειρηνευτικών συνομιλιών στην Κωνσταντινούπολη το 2022 όσο και στη συνέχεια και πάλι τον Μάιο του τρέχοντος έτους.
Σύμβουλοι ασφαλείας από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τη Γερμανία σχεδιάζουν επίσης να συμμετάσχουν, σύμφωνα με τον ειδικό απεσταλμένο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την Ουκρανία, Κιθ Κέλογκ.
Μιλώντας στα ρωσικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Μεντίνσκι επιβεβαίωσε ότι η ρωσική πλευρά έχει λάβει τις ουκρανικές ειρηνευτικές προτάσεις. Η Ρωσία σχεδιάζει να παρουσιάσει το σχέδιό της μόνο κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, μετέδωσε το ρωσικό φιλοκρατικό πρακτορείο ειδήσεων Interfax, επικαλούμενο πηγές του.
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ συνομίλησε τηλεφωνικά σήμερα με τον Αμερικανό ομόλογό του Μάρκο Ρούμπιο κυρίως για τον νέο γύρο συνομιλιών με την Ουκρανία στην Κωνσταντινούπολη, ανακοίνωσε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών. «Συζήτησαν για την κατάσταση που συνδέεται με την ουκρανική κρίση», αναφέρει το υπουργείο στην ανακοίνωσή του.
Οι δύο αξιωματούχοι «αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με διάφορες πρωτοβουλίες που αποσκοπούν σε μια πολιτική διευθέτηση της ουκρανικής κρίσης, ειδικότερα για τα σχέδια επανέναρξης των απευθείας διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας στην Κωνσταντινούπολη στις 2 Ιουνίου», προσθέτει.
