Σε αντίθεση με τον θεωρούμενο λαϊκιστή προεδρεύοντα της Ευρωπαϊκής Ενωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2024, τον δεξιοεθνικιστή πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπαν που προκάλεσε αρκετές φορές εκνευρισμό στην Ενωση ιδιαίτερα με τις αυτονομημένες διπλωματικές κινήσεις του, ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, του οποίου η χώρα ανέλαβε την 1η Ιανουαρίου την εκ περιτροπής κοινοτική προεδρία για το πρώτο εξάμηνο του 2025, αξιολογείται ως μετριοπαθής και ένθερμος Ευρωπαίος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι πάντα σύμφωνος με τις Βρυξέλλες.
Πριν από ένα εξάμηνο και εν μέσω θεμελιωδών μεταξύ τους διαφορών, αντιπαραθέσεων, όπως επίσης κριτικής και επιβολής κυρώσεων από μέρους των Βρυξελλών εναντίον της, η Ουγγαρία ξεκινούσε την προεδρία της έχοντας ως σύνθημα «Να κάνουμε ξανά μεγάλη την Ευρώπη», μιμούμενη προφανώς το αντίστοιχο «Make America Great Again» του τότε υποψήφιου και στο μεταξύ εκλεγέντα νέου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο ο Ορμπαν επισκέφτηκε τον Ιούλιο στο κτήμα του στη Φλόριντα μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουάσινγκτον.
Αυτός, ο θεωρούμενος ως ο μεγαλύτερος ευρωσκεπτικιστής και ως ο πλέον αυταρχικός μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών πρωθυπουργός, έχει επανειλημμένα συγκρουστεί την τελευταία δεκαετία με αξιωματούχους της Ε.Ε., με τους θεσμούς της και με επί μέρους χώρες-μέλη της εξαιτίας της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης στη χώρα του, του μεταναστευτικού, αλλά και λόγω της στρατιωτικής υποστήριξης της Ε.Ε. προς την Ουκρανία.
Σε πολλές σημαντικές ψηφοφορίες η Βουδαπέστη προβάλλοντας βέτο είχε κωλυσιεργήσει και καθυστερήσει την εφαρμογή των πολιτικών που είχαν ήδη συμφωνήσει όλα τα άλλα μέλη της Ενωσης, η οποία εξαιτίας συνταγματικών και δημοκρατικών ανησυχιών της αρχικά παρακράτησε δισεκατομμύρια ευρώ σε κεφάλαια προς την Ουγγαρία, απελευθερώνοντας ωστόσο στα μέσα της χρονιάς ορισμένα από αυτά.
Τους τελευταίους έξι μήνες ο Βίκτορ Ορμπαν βρισκόταν πολλές φορές σε τροχιά σύγκρουσης με την πλειονότητα των χωρών εταίρων και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκινώντας ήδη λίγες ημέρες μετά την ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου την 1η Ιουλίου, χωρίς καμία συνεννόηση με τις Βρυξέλλες, μια «ειρηνευτική αποστολή» πρώτα στο Κίεβο, μετά στη Μόσχα και στη συνέχεια στο Πεκίνο σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ιδιαίτερα ενοχλημένοι ήταν οι εταίροι της Ε.Ε. από τη -χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους υπόλοιπους «26»- συνάντηση του προεδρεύοντα της Ενωσης με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Ο τότε επικεφαλής της κοινοτικής Εξωτερικής Πολιτικής, Ζοζέπ Μπορέλ, διαμήνυε πριν από το ταξίδι του αρχηγού της ουγγρικής κυβέρνησης ότι η επίσκεψή του στη Μόσχα θα πραγματοποιηθεί «αποκλειστικά στο πλαίσιο των διμερών σχέσεων μεταξύ Ουγγαρίας και Ρωσίας», ότι ο Ορμπαν δεν έλαβε «καμία εντολή] από την Ε.Ε. για το ταξίδι και ότι η θέση της Ε.Ε. έναντι της Ρωσίας ήταν σαφής –«καμία επίσημη επαφή με τον Πούτιν».
Χωρίς ο Ορμπαν να ενοχληθεί κατά τι, διατεινόταν ότι η ειρήνη δεν μπορεί να επιτευχθεί «από μια άνετη πολυθρόνα στις Βρυξέλλες» και λίγες μέρες αργότερα ταξίδευε στο Πεκίνο για την «Αποστολή Ειρήνης 3.0» συναντώντας εκεί τον Κινέζο πρόεδρο, ενώ στη συνέχεια συμμετείχε επίσης σε μια σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Τουρκόφωνων Κρατών (OTS) «σνομπάροντας» έτσι την Κύπρο, χώρα-μέλος της Ε.Ε., της οποίας το 40% του εδάφους κατέχεται από την Τουρκία.
Με την ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου από την Πολωνία η Ε.Ε. φέρεται να ελπίζει τώρα σε μια επιστροφή στην «κανονικότητα», ένα «ταραγμένο εξάμηνο να έχει φτάσει στο τέλος του» και η πολωνική προεδρία να είναι «αντίστιξη σε ό,τι συνέβη τους τελευταίους έξι μήνες», όπως τονίζει ο ειδικός σε θέματα Ανατολικής Ευρώπης Κάι-Ολαφ Λανγκ από το Γερμανικό Ιδρυμα Επιστήμης και Πολιτικής (SWP), και αυτό να ισχύει ιδιαίτερα για την πολιτική ασφάλειας και τη σχέση με την Ουκρανία και τη Ρωσία.
Ο Γκούντραμ Βολφ από την οικονομική δεξαμενή σκέψης των Βρυξελλών «Brussels European and Global Economic Laboratory» (BRUEGEL) αναμένει ότι η Πολωνία θα κάνει τη «μεγάλη διαφορά», επισημαίνοντας ότι η Ουγγαρία είχε «ενοχλήσει έντονα» την πλειονότητα των κρατών-μελών, ενώ υπήρξαν εκκλήσεις για μποϊκοτάζ από τις Βρυξέλλες και ορισμένοι υπουργοί από πολλές χώρες έμειναν μακριά από συναντήσεις στην Ουγγαρία.
Σε αντίθεση με τη Βουδαπέστη, η Βαρσοβία θέλει να δείξει σαφείς θέσεις κατά του Πούτιν κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Συμβουλίου το πρώτο εξάμηνο του 2025, με την Πολωνή πρέσβειρα στην Ε.Ε., Ανιέσκα Μπάρτολ, να έχει ανακοινώσει το 16ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, το οποίο, σύμφωνα με διπλωμάτες, θα πρέπει να αποφασιστεί λίγο πριν από την τρίτη επέτειο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου.
Η ίδια τόνιζε συγχρόνως ότι η Πολωνία θέλει επίσης να βοηθήσει στην αποφυγή νέας τελωνειακής διαμάχης με τον Ντόναλντ Τραμπ, επισημαίνοντας ότι στόχος δεν είναι «ένας εμπορικός πόλεμος, αλλά καλές εμπορικές σχέσεις» με τις ΗΠΑ.
Στον ιστότοπο του πολωνικού υπουργείου Εξωτερικών η Βαρσοβία απαριθμεί τις προτεραιότητες για την προεδρία ως εξής: «Μεγιστοποίηση» της υποστήριξης προς την Ουκρανία, λήψη σαφούς πορείας προς τη Ρωσία και τη Λευκορωσία στη σύγκρουση και ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας».
Ωστόσο, σύμφωνα με παρατηρητές στη Βιέννη, είναι απίθανο να σημειωθεί πρόοδος σε δύο βασικά ζητήματα υπό την πολωνική προεδρία, καθώς, όπως η Ουγγαρία, έτσι και η Πολωνία επίσης απορρίπτει το σύμφωνο της Ε.Ε. για το άσυλο, το οποίο τα κράτη-μέλη υποτίθεται ότι θα ενσωματώσουν στην εθνική τους νομοθεσία έως το 2026.
Η Βαρσοβία, η οποία έχει πλέον δεχτεί σχεδόν ένα εκατομμύριο πρόσφυγες πολέμου από την Ουκρανία και βρίσκεται «υπερβεβαρυμένη», επικρίνει μεταξύ άλλων τον μηχανισμό αλληλεγγύης για την ανακατανομή των προσφύγων και μεταναστών από την Ιταλία και την Ελλάδα.
Επικρίνει επίσης τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών της Ε.Ε. με τα κράτη «Mercosur» στη Νότια Αμερική, καθώς, ως αγροτική χώρα η Πολωνία, όπως και η Γαλλία, φοβάται απώλειες για τη γεωργία της για παράδειγμα λόγω των φτηνότερων εισαγωγών βοείου κρέατος και πουλερικών από την Αργεντινή και τη Βραζιλία και για να υπογραμμίσει τη σημασία της γεωργίας η Βαρσοβία όρισε ένα «επίσημο φρούτο»-σήμα για την προεδρία της: το «πολωνικό μήλο» που θεωρείται το εξαγωγικό «hit» της χώρας.
