Το διήμερο 17-18 Νοεμβρίου 2024 υπό άγνωστες συνθήκες κόπηκαν δύο πανάκριβα υποβρύχια τηλεπικοινωνιακά καλώδια στη Βαλτική. Το ένα ένωνε με οπτική ίνα τη Γερμανία με τη Φινλανδία, το άλλο, αντίστοιχα, τη Σουηδία με τη Λιθουανία. Και τα τέσσερα κράτη ανήκουν στο ΝΑΤΟ, στηρίζουν την εμπόλεμη Ουκρανία και «δείχνουν» την Κίνα και τη Ρωσία –χωρίς να τις κατονομάζουν– ως πιθανές χώρες-σαμποτέρ.
Ενας υβριδικός Ψυχρός Πόλεμος μαίνεται στα βάθη των ωκεανών. Το πλοίο που ίσως να έκανε τη ζημιά σέρνοντας επίτηδες την άγκυρά του στον πυθμένα, διανύοντας απόσταση 100 ναυτικών μιλίων στα σουηδικά χωρικά ύδατα, εντοπίστηκε από την επίσης σύμμαχο στο ΝΑΤΟ Δανία. Ηταν το κινεζικό φορτηγό «Γι Πενγκ 3» που είχε σαλπάρει από ρωσικό λιμάνι και πήγαινε στο Πορτ Σάιντ, στην Αίγυπτο.
Την περασμένη Πέμπτη Σουηδοί, Γερμανοί και Φινλανδοί αστυνομικοί έλαβαν άδεια και ανέβηκαν για λίγη ώρα στο πλοίο ως παρατηρητές. Το Πεκίνο αρνήθηκε σε Σουηδούς ανακριτές και εμπειρογνώμονες να εξετάσουν τους Κινέζους ναυτικούς και έδωσε το ΟΚ στο σκάφος να συνεχίσει το ταξίδι του «για να διασφαλιστεί η καλή ψυχοσωματική κατάσταση (sic) των μελών του πληρώματος».
Δεν είναι η πρώτη φορά που καταστρέφονται ποντισμένα καλώδια σε σκηνικό γεωπολιτικής έντασης. Η κυβέρνηση της Κίνας έχει καταγγελθεί και στο παρελθόν για την τακτική αυτή. Από το 2016 έχουν καταστραφεί 36 φορές υποβρύχιες συνδέσεις της Ταϊβάν με μικρότερα νησιά, προκαλώντας διακοπές στις επικοινωνίες, πτώση της ταχύτητας του ίντερνετ κ.λπ. Ξένοι διπλωμάτες και αναλυτές μιλάνε για «αόρατο αποκλεισμό» της Ταϊβάν.
«Η Ρωσία, θέλοντας ενδεχομένως να πλήξει τη Δύση για την υποστήριξη στην Ουκρανία, παρακολουθεί στενά το υποβρύχιο δίκτυο καλωδίων, με στόχο πιθανές δολιοφθορές», αναφέρει πρόσφατη έκθεση της αμερικανικής εταιρείας κυβερνοασφάλειας «Recorded Future».
Το διεθνές υποθαλάσσιο δίκτυο είναι τεράστιο, με 530 κυκλώματα και συνολικό μήκος καλωδίων σχεδόν 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα. Μεταφέρει το 99% του παγκόσμιου τηλεπικοινωνιακού φορτίου για προσωπική, εμπορική και κρατική χρήση. Καθημερινά εξυπηρετεί online χρηματοπιστωτικές συναλλαγές αξίας τρισεκατομμυρίων ευρώ, αμέτρητες ηχητικές κλήσεις και βιντεοκλήσεις, πλατφόρμες livestreaming κ.λπ.
«Η αχρήστευση αυτών των συστημάτων είναι αδύνατη λόγω του μεγέθους τους και της πολεμικής δράσης που κάτι τέτοιο θα απαιτούσε. Αλλά τα μικρά σαμποτάζ έχουν νόημα, γιατί στέλνουν ισχυρό διπλωματικό μήνυμα και οι δράστες δύσκολα ανιχνεύονται», εξηγεί ο Σιντχάρθ Κοσάλ, στέλεχος της βρετανικής δεξαμενής σκέψης Royal United Services Institute.
Οι επισκευές των ζημιών είναι κοστοβόρες και χρονοβόρες, απαιτούν δε εξειδικευμένες τεχνικές δυνατότητες. Ενα καλώδιο που ενώνει την Ευρώπη με τις ΗΠΑ κοστίζει έως 240 εκατομμύρια ευρώ και το βάθος πόντισης στον Ατλαντικό μπορεί να φτάσει τα 4.000 μέτρα.
