Επιφυλακτικότητα στις διαβουλεύσεις Ερντογάν στην Ε.Ε.

Συμμετοχή στη λήψη των ευρωπαϊκών αποφάσεων σε σχέση με το προσφυγικό φαίνεται πως θέλει να έχει η Τουρκία, καθώς μέσω του πρέσβη της στις Βρυξέλλες έγινε γνωστό πως το μήνυμα του Ταγίπ Ερντογάν στις Βρυξέλλες θα είναι «μην λαμβάνετε αποφάσεις χωρίς να μας συμβουλευθείτε».

Ο πρόεδρος της Τουρκίας επισκέπτεται σήμερα τις Βρυξέλλες, όπου υποστήριξε ότι η χώρα του έχει υποδεχθεί ρεκόρ αριθμό προσφύγων (περίπου 2 εκατομμύρια ανθρώπους) σε σχέση με αυτούς που φιλοξενεί η Ευρώπη στο σύνολό της. Μιλώντας σε συνάντηση με Βέλγους επιχειρηματίες, ο Τούρκος πρόεδρος είπε πως «την ώρα που εμείς φιλοξενούμε 2,2 εκατομμύρια πρόσφυγες, η Ευρώπη στο σύνολό της φιλοξενεί λιγότερους από 250.000 πρόσφυγες συνολικά». Νωρίτερα, σε δήλωσή του στην εφημερίδα Hurriyet είχε επικρίνει τους Ευρωπαίους ηγέτες διότι ζητούν από την Τουρκία να μην ανοίγει τις πόρτες της, ώστε να μη φτάνουν στην Ευρώπη.

Ο Ερντογάν γνωρίζει ότι οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θέλουν να ζητήσουν από την Τουρκία να φιλοξενήσει περισσότερους Σύρους πρόσφυγες με αντάλλαγμα ευρωπαϊκή βοήθεια. Ωστόσο, σε αυτή την προσπάθεια συναντούν την αντίδρασή της, διότι η Ε.Ε. φαίνεται αδύναμη να βοηθήσει περισσότερο στη διευθέτηση του εμφυλίου πολέμου της Συρίας, είτε παρεμβαίνοντας είτε φιλοξενώντας περισσότερους πρόσφυγες.

Τις ίδιες θέσεις, ίσως για να προετοιμάσει και τη συνάντηση Ερντογάν με τους Ευρωπαίους ηγέτες, εξέφρασε και ο πρέσβης της Τουρκίας, Σελίμ Γιενέλ, ο οποίος σε συνέντευξή του υποστήριξε ότι στην Τουρκία φιλοξενούνται πάνω από δύο εκατομμύρια πρόσφυγες, «ως επί το πλείστον Σύροι, αλλά έχουμε επίσης περίπου 300.000 Ιρακινούς. Έχουμε ακόμη 25 ή 26 καταυλισμούς, στους οποίους διαβιούν περίπου 260.000 πρόσφυγες. Οι υπόλοιποι έχουν κατανεμηθεί στη χώρα, λ.χ περίπου 300.000 βρίσκονται στην Κωνσταντινούπολη. Σχεδόν όλοι έχουν καταγραφεί».

Μια κοινή γραμμή για το προσφυγικό;

Η συνάντηση έχει στόχο να οδηγήσει σε μια κοινή γραμμή όσον αφορά το προσφυγικό, και ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Μαργαρίτης Σχοινάς είπε σε ενημέρωση ότι στόχος είναι να συνταχθεί ένα «συμβόλαιο αμοιβαίας εμπιστοσύνης, το οποίο είναι αναγκαίο, δεδομένου του κεντρικού ρόλου που έχει η Τουρκία στην προσφυγική κρίση». Ωστόσο φαίνεται ότι οι δύο πλευρές έρχονται επιφυλακτικές στη διαπραγμάτευση.

Ο Τούρκος πρέσβης όσον αφορά αυτήν τη μελλοντική συνεργασία της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση στο μεταναστευτικό, ήταν περισσότερο σαφής και εξέφρασε συγκεκριμένα αιτήματα. Υποστήριξε ότι οι προσφυγικές ροές από την Τουρκία προς άλλες χώρες «πρέπει να οργανωθούν επί μιας νομικής βάσης».

Δήλωσε πως η Τουρκία μπορεί να βοηθήσει την Ε.Ε. «να ταυτοποιήσει τους πραγματικούς πρόσφυγες από τη Συρία και να διακρίνει εκείνους που αποτελούν οικονομικούς μετανάστες», αλλά χρειάζεται βοήθεια όσον αφορά τις παρεχόμενες υπηρεσίες. «Παρέχουμε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης», ανέφερε και η Ε.Ε. θα μπορούσε να μας βοηθήσει, «αλλά όχι με χρήματα».

Εξήγησε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι έτοιμη να δώσει στην Τουρκία ένα δισ. ευρώ, αλλά τόνισε πως «πρόκειται για ένα μάλλον περίεργο τρόπο βοήθειας», καθώς αυτοί είναι πόροι «που εντάσσονται στην προενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας, εξυπηρετούν δηλαδή τον σκοπό της ένταξης».

«Δημιουργία ζώνης ασφαλείας»

Και έκλεισε τη συνέντευξή του με το σημαντικότερο για την Τουρκία, δηλαδή ότι «η Ε.Ε. πρέπει επίσης να βοηθήσει στην επίλυση της ίδιας της κρίσης».

Σύμφωνα με τον Σελίμ Γιενέλ, «το ζήτημα γίνεται όλο και πιο περίπλοκο, καθώς δεν υπάρχει ενότητα, ούτε στην Ε.Ε. ούτε και στο πλαίσιο της διεθνούς κοινότητας. Προτείναμε τη δημιουργία μιας ασφαλούς ζώνης στη βόρεια Συρία, αλλά για να δημιουργηθεί, πρέπει οι δυνάμεις της συμμαχίας να μας υποστηρίξουν».

Ζήτησε δε η ζώνη αυτή να αποτελέσει «μια προστατευόμενη περιοχή από το καθεστώς και την οργάνωση Ισλαμικό Κράτος, υπό την προστασία του ελεύθερου συριακού στρατού, όπου εμείς θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε στην κατασκευή υποδομών -όχι μόνο καταυλισμούς, αλλά πόλεις, στις οποίες οι Σύριοι θα αισθάνονται αρκετά ασφαλείς για να επιστρέψουν».

Και η Ρωσία λέει «όχι»

Η Ρωσία πάντως αντιτίθεται στη δημιουργία μιας ζώνης απαγόρευσης πτήσεων, δηλαδή αυτό που επί της ουσίας προτείνει η Τουρκία. Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών, Μιχαήλ Μπογκντάνοφ, δήλωσε ότι«ασφαλώς τασσόμαστε εναντίον (της δημιουργίας μιας ζώνης απαγόρευσης πτήσεων). Πρέπει να γίνεται σεβαστή η εθνική κυριαρχία των χωρών».

Η Τουρκία έχει επανειλημμένα διατυπώση αυτή την πρόταση για δημιουργία ζώνης αεροπορικού αποκλεισμού στη Συρία. Άλλωστε η ρωσική Πολεμική Αεροπορία επιχειρεί ήδη από την περασμένη εβδομάδα, πραγματοποιώντας αεροπορικά πλήγματα εναντίον του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ), αν και η Δύση την κατηγορεί ότι μεταξύ των στόχων της είναι και θέσεις της συριακής αντιπολίτευσης.