Διάσταση απόψεων στη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε.

Πολλή… Ουκρανία, αλλά και ευρωπαϊκή άμυνα θα συμπεριλαμβάνει η σύνοδος κορυφής της Ε.Ε. που πραγματοποιείται σήμερα και αύριο στις Βρυξέλλες. Οι 27 ηγέτες θα επιχειρήσουν να συμφωνήσουν επίσης σε μια σειρά από ζητήματα όπως η Μέση Ανατολή, αλλά και η διεύρυνση, ωστόσο οι διαφωνίες είναι πολλές και δεν αναμένονται καθοριστικές αποφάσεις. Η Ε.Ε. αναζητά τρόπους ενίσχυσης της αμυντικής ικανότητας της Ουκρανίας, αλλά και των ίδιων των κρατών-μελών. Ηδη κουβέντες όπως «οικονομία πολέμου» και «ενίσχυση αμυντικών δυνατοτήτων της Ε.Ε.» αρχίζουν να πραγματοποιούνται πίσω από τις κλειστές πόρτες.

Σχετικά με την Ουκρανία, οι ηγέτες θα κληθούν να συμφωνήσουν στη χρήση των «απροσδόκητων κερδών» από τα «παγωμένα» περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας. Λίγο μετά την έναρξη του πολέμου, η Ε.Ε. είχε μπλοκάρει περίπου 210 δισ. ευρώ που ανήκαν στη Ρωσική Κεντρική Τράπεζα. Η Κομισιόν πρότεινε χθες να δίνονται 3 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως από τα έσοδα αυτών των στοιχείων όχι για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, όπως αρχικά είχε ειπωθεί, αλλά για αγορά όπλων και πυρομαχικών.

Η νομική βάση της πρότασης είναι που προκαλεί ανησυχία στα κράτη-μέλη, που ζητούν σταθερές βάσεις ότι η χρήση των κερδών (επιτοκίων) είναι νόμιμη. Σε σχέση με την αμυντική ενίσχυση της Ε.Ε., η πλειοψηφία των κρατών-μελών συμφωνούν με την ιδέα της αναβάθμισης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και των δυνατοτήτων της μέσω κοινής αγοράς οπλικών συστημάτων και πυρομαχικών. Ωστόσο, το καυτό θέμα της χρηματοδότησής τους προκαλεί διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αγορά οπλικών συστημάτων. Ωστόσο ο αρμόδιος επίτροπος Γιοχάνες Χαν επιμένει ότι κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται βάσει των ευρωπαϊκών συνθηκών. Κάποια κράτη-μέλη ζητούν ευρωπαϊκά ομόλογα για την άμυνα της Ε.Ε., ενώ κάποια δεν θέλουν ούτε να το ακούσουν. Στο παιχνίδι πάντως αναμένεται να μπει και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), που όμως θα πρέπει να αλλάξει τους κανόνες της για να επιτρέψει τη χρηματοδότηση της άμυνας.

Οι 27 εξακολουθούν να διαφωνούν στο κομμάτι των συμπερασμάτων για τη Μέση Ανατολή. Η μεγαλύτερη διαφωνία αφορά τις θετικές αναφορές για την UNRWA, κάτι που δεν βλέπουν με καλό μάτι πολλές φιλοϊσραηλινές χώρες. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, που θα βρεθεί στις Βρυξέλλες, θα επιχειρήσει να πείσει τους δύσπιστους. Στο μεταξύ, παρασκηνιακές διαβουλεύσεις πραγματοποιούνταν μέχρι αργά χθες το βράδυ για προσθήκη στην ατζέντα της συνόδου του θέματος της Τουρκίας. Κατόπιν αιτήματος της Γερμανίας, εξετάζεται το ενδεχόμενο να προστεθούν στο κείμενο των συμπερασμάτων δύο παράγραφοι, κάτι όμως που προκαλεί εντάσεις μεταξύ των κρατών-μελών.

Αυστηρό κείμενο

Από τη μία η Γερμανία και οι χώρες που είναι πιο κοντά στην Τουρκία θέλουν μια στρατηγική κουβέντα για τη συγκεκριμένη χώρα, μετά την έκθεση της Κομισιόν και του ύπατου εκπροσώπου, προκειμένου να σταλεί ένα θετικό μήνυμα στην Αγκυρα. Ωστόσο, το αίτημα «μπλοκάρει» η αντίδραση της Κύπρου και της Ελλάδας, που ζητούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις προκειμένου να γίνει αυτή η συζήτηση, αλλά και το κείμενο στα συμπεράσματα της Συνόδου.

Οι δύο χώρες απαιτούν πιο αυστηρό κείμενο, με ειδικές αναφορές σε προηγούμενες αποφάσεις για αναλογική, σταδιακή και αντιστρέψιμη υλοποίηση της θετικής ατζέντας, αλλά και ειδική αναφορά στο Κυπριακό. Επίσης, επιμένουν ότι την τελική επιλογή θα πρέπει να την έχει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (και όχι η Κομισιόν).