Η μπάλα είναι στο γήπεδο της Τουρκίας. Αυτό είναι το συμπέρασμα που προκύπτει από τη στρατηγική συζήτηση που πραγματοποιήθηκε για τις ευρωτουρκικές σχέσεις στο Συμβούλιο των Υπουργών Εξωτερικών στις Βρυξέλλες. Οι 27 κατέγραψαν με θετικό πρόσημο τη διαφαινόμενη στροφή της Αγκυρας προς τη Δύση, ωστόσο τόνισαν ότι είναι η ώρα η Τουρκία να δείξει αν το εννοεί: αν αυτή η στροφή είναι συγκυριακή ή βιώσιμη.
Οι Ευρωπαίοι εταίροι φαίνεται ότι γνωρίζουν πλέον αυτό που Ελλάδα και Κύπρος ξέρουν καλά σχετικά με το πόσο απρόβλεπτος μπορεί να είναι ο Τούρκος πρόεδρος Ρ. Τ. Ερντογάν και πόσο εύκολα μπορεί να… μετακινήσει τα γκόλποστ. Το επόμενο διάστημα, λοιπόν, θα αναζητήσουν να δουν κινήσεις από την πλευρά της Τουρκίας: τι θέλει και πώς εννοεί την επαναπροσέγγιση; Αφορά μόνο την τελωνειακή ένωση και την απελευθέρωση της βίζας για τους Τούρκους πολίτες; Ή επιθυμεί μια ευρύτερη συνεργασία σε θέματα κοινού συμφέροντος;
Χθες, πάντως, έγινε μια πρώτη συζήτηση, όπου όλοι οι ηγέτες έβαλαν τα ζητήματά τους στο τραπέζι, από το μεταναστευτικό, την παράκαμψη των κυρώσεων και τα θεμελιώδη δικαιώματα εντός Τουρκίας, μέχρι φυσικά την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και τις προκλητικές ενέργειες. Η φράση που ακούστηκε πιο πολύ στην αίθουσα ήταν το transactional approach, που σε ελεύθερη μετάφραση θα μπορούσε να μεταφραστεί ως δούναι και λαβείν. Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνει όλα όσα έχουν αποτυπωθεί στα συμπεράσματα των συνόδων κορυφής, όπως η αναλογικότητα και η αντιστρεψιμότητα, βασισμένα σε συγκεκριμένη πρόοδο.
Στη συζήτηση, ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε τους ομολόγους του για τη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο Ερντογάν στο Βίλνιους. Αναφορικά με τις σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας, ο υπουργός ανέφερε ότι «η Ελλάδα έχει διαχρονικά υποστηρίξει τη διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. – μια διαδικασία που, πάντως, εξαρτάται από την τήρηση των γνωστών κριτηρίων και προϋποθέσεων».
Ο Γ. Γεραπετρίτης αναγνώρισε ότι «υπάρχει ένα παράθυρο ευκαιρίας», αλλά προκειμένου να προχωρήσει η συνεργασία Ε.Ε. – Τουρκίας, η Τουρκία πρέπει να εκπληρώσει καθορισμένα κριτήρια στα πεδία που συνιστούν τη λεγόμενη «Θετική Ατζέντα», όπως συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2021.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στη χθεσινή θλιβερή 49η επέτειο της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο και τόνισε ότι «αυτό που βλέπουμε σήμερα στην Ουκρανία συνέβη στην Κύπρο πριν από μισό αιώνα. […] Οποιαδήποτε συζήτηση για λύση δύο κρατών αποκλείεται και εξυπακούεται ότι είναι καταδικαστέα κάθε προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων επί του εδάφους, όπως η χρήση του παράνομου αεροδρομίου στα κατεχόμενα», πρόσθεσε. Επί της ουσίας, πολλές χώρες στήριξαν τις θέσεις Ελλάδας και Κύπρου και αναγνώρισαν ότι η αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο είναι βασικό σημείο της επαναπροσέγγισης της Ε.Ε. με την Τουρκία, κάτι που δήλωσε και ο ύπατος εκπρόσωπος Ζοζέπ Μπορέλ.
