Οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων της ΕΕ συναντώνται σήμερα για να καθορίσουν τις τελευταίες λεπτομέρειες της Ευρωπαϊκής Πράξης για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης – ενός ιστορικού νόμου που για πρώτη φορά θα κατοχυρώσει βασικές προστασίες που έχουν σχεδιαστεί για να διασφαλίσουν την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης και την ανεξαρτησία των ειδησεογραφικών γραφείων σε ολόκληρη την Ένωση.
Αλλά στο παρασκήνιο, η Γαλλία κάνει μια προσπάθεια της τελευταίας στιγμής να υπονομεύσει την πράξη, σύμφωνα με αρκετούς αξιωματούχους που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις και σύμφωνα με έγγραφα που είδε το Playbook. Η Γαλλία θέλει να εισαγάγει μια γενική εξαίρεση σε ολόκληρη την πράξη για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης για λόγους “εθνικής ασφάλειας”.
Το Παρίσι πιέζει επίσης για μεγαλύτερες εξαιρέσεις που θα επιτρέπουν στις μυστικές υπηρεσίες των κυβερνήσεων να εγκαθιστούν κατασκοπευτικό λογισμικό στα τηλέφωνα των δημοσιογράφων – λόγω της πίεσης του υπουργείου Εσωτερικών της χώρας και των υπηρεσιών πληροφοριών, σύμφωνα με διπλωμάτες και άτομα που βρίσκονται κοντά στις συνομιλίες. Η πίεση της Γαλλίας έρχεται μόλις η Γερουσία της χώρας ψήφισε νόμο που επιτρέπει στην κυβέρνηση να “ενεργοποιεί” εξ αποστάσεως τα μικρόφωνα και τις κάμερες των smartphones και των υπολογιστών για να κατασκοπεύει στόχους, όπως ανέφερε η Le Monde.
Η αρχική πρόταση της Επιτροπής επεδίωκε να διασφαλίσει ότι οι κυβερνήσεις δεν θα μπορούσαν να “κρατούν, να επιβάλλουν κυρώσεις, να υποκλέπτουν, να υποβάλλουν σε παρακολούθηση ή να κάνουν έρευνα και κατάσχεση” δημοσιογράφους προκειμένου να αποκαλύψουν τις πηγές τους, εκτός εάν “δικαιολογείται από επιτακτική απαίτηση του δημόσιου συμφέροντος”.
Οι εξαιρέσεις περιορίζονταν σε περιπτώσεις όπου η παρακολούθηση αυτή ήταν απαραίτητη για τη διερεύνηση “σοβαρών εγκλημάτων”, τα οποία η Επιτροπή απαρίθμησε ως τρομοκρατία, εμπορία ανθρώπων ή όπλων, εκμετάλλευση παιδιών, δολοφονίες ή βιασμούς, για παράδειγμα.
Ωστόσο, η Γαλλία πίεσε για μια πολύ μεγαλύτερη εξαίρεση. Σε έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή του POLITICO, το Παρίσι ζήτησε μια “ρητή και άνευ όρων” ρήτρα στο κείμενο για τη διασφάλιση των προνομίων των χωρών μελών σε θέματα ασφάλειας και άμυνας και για λιγότερη προστασία των δημοσιογράφων στο πλαίσιο των νέων κανόνων για τα μέσα ενημέρωσης σε επίπεδο ΕΕ.
Η Γερμανία, ή μάλλον οι περιφερειακές της κυβερνήσεις/Länder, έχουν ασκήσει από την πρώτη μέρα μεγάλη κριτική στην πρόταση της Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι θα παραβιάσει την πολιτιστική κυριαρχία των χωρών μελών. Το Βερολίνο θέλει να αλλάξει το κείμενο για να εγγυηθεί ότι τα ομόσπονδα κρατίδιά του μπορούν να διατηρήσουν τις εξουσίες θέσπισης κανόνων για τα μέσα ενημέρωσης. “Η Προεδρία θεωρεί ωστόσο ότι και οι δύο ανησυχίες αντιμετωπίζονται επαρκώς” από τις τροπολογίες που έχουν ήδη συμφωνηθεί, αναφέρεται στην τελευταία πρόταση της Σουηδίας.
Εάν οι εκπρόσωποι των κυβερνήσεων της ΕΕ οριστικοποιήσουν τη θέση τους σήμερα, το τελικό κείμενο του νόμου πρέπει ακόμη να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης με το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή προτού ψηφιστεί και τεθεί σε ισχύ.
