Η εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων στη χρήση αμερικανικής κατασκευής μαχητικών αεροσκαφών F-16 δεν καθιστά το ΝΑΤΟ μέρος στη σύγκρουση Ουκρανίας-Ρωσίας, δήλωσε ο Γενς Στόλτενμπεργκ, λίγες ώρες αφότου ανακοινώθηκε ότι ξεκίνησε στην Πολωνία η εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων σε αεροσκάφη αυτά.
Η δήλωση έρχεται προφανώς για να προλάβει πιθανή αντίδραση της Μόσχας, η οποία καταγγέλλει τη Δύση ότι έχει εμπλακεί στον πόλεμο με την παροχή όπλων και πυρομαχικών στο Κίεβο και η στρατιωτική βοήθεια συνεχώς επεκτείνεται σε μέσα και οπλισμό.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, μιλώντας σε δημοσιογράφους, είπε ότι «η Ουκρανία έχει δικαίωμα στην αυτοάμυνα… Βοηθάμε τους Ουκρανούς να στηρίξουν αυτό το δικαίωμα. Αυτό δεν καθιστά το ΝΑΤΟ και εταίρους του ΝΑΤΟ μέρος στη σύγκρουση».
«Είναι ένα σημαντικό βήμα (σ.σ. η εκπαίδευση των πιλότων) το οποίο προφανώς θα μας δώσει τη δυνατότητα να παραδώσουμε στη συνέχεια σε κάποιο στάδιο μαχητικά αεροσκάφη», είπε επίσης ο Στόλτενμπεργκ, που χαρακτήρισε την κίνηση αυτή «πολύ σαφή ένδειξη ότι είμαστε εκεί μακροπρόθεσμα και πως η Ρωσία δεν μπορεί να περιμένει ότι θα μείνουμε άπραγοι».
Τι θα γίνει με τα F16
Είχε προηγηθεί δήλωση του επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ, στη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της Ε.Ε., ο οποίος δήλωσε «ευτυχής, που επιτέλους η εκπαίδευση πιλότων για τα F-16 έχει ξεκινήσει σε πολλές χώρες, στην Πολωνία για παράδειγμα. Θα πάρει χρόνο, αλλά το συντομότερο το καλύτερο».
Η σύνοδος των Βρυξελλών είναι αφιερωμένη στη στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία και η Ολλανδή υπουργός Άμυνας, Κάισα Ολόνγκρεν, είπε ότι «εξασφαλίσαμε το πράσινο φως της Ουάσιγκτον για την εκπαίδευση στα F-16 και εργαζόμαστε σε ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για να ξεκινήσουμε τις εκπαιδεύσεις. Είναι σημαντικό να το κάνουμε το ταχύτερο δυνατό». Και πρόσθεσε ότι «η παροχή αεροσκαφών θα είναι το επόμενο στάδιο».
Ο Δανός ομόλογός της, Τρολς Λουντ Πούλσεν, δήλωσε πως το θέμα των F-16 έχει συζητηθεί με τη Βαρσοβία, αλλά όλα δείχνουν ότι η παροχή αεροσκαφών δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Όπως παραδέχθηκε η υπουργός Άμυνας της Ολλανδίας, «η Βρετανία δεν διαθέτει F-16», ενώ τέτοιου είδους αεροσκάφη δεν διαθέτουν ούτε η Γαλλία ούτε η Γερμανία, ούτε φυσικά οι Σουηδία, Λετονία και Εσθονία.
«Δεν μπορούμε να συμβάλουμε με αυτό τον τρόπο, απλώς διότι δεν έχουμε F-16 και δεν μπορούμε να εκπαιδεύσουμε πιλότους», δήλωσε από την πλευρά του ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους.
Σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας της Σουηδίας, Παλ Τζόνσον, τα μαχητικά θα μπορούσαν να παρασχεθούν στο Κίεβο από άλλες χώρες της Ε.Ε., που δεν έχουν κάνει ακόμη σχετικές ανακοινώσεις, ή από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ώστε να «επιτρέψουν στην Ουκρανία να ενισχύσει την αντιαεροπορική άμυνά της».
Θέμα της συνόδου στις Βρυξέλλες είναι επίσης η προμήθεια πυρομαχικών και άλλων όπλων. «Πρέπει να παράσχουμε στην Ουκρανία όλα τα όπλα που χρειάζεται», είπε ο Εσθονός Χάνο Πέβκουρ, ενώ ο Ζοζέπ Μπορέλ διαβεβαίωσε ότι «θα παραδώσουμε» όπλα. Πρόσθεσε ότι «συγκεκριμένα στοιχεία» για τις προμήθειες πυρομαχικών θα ανακοινωθούν στο τέλος της συνόδου.
«Τα κράτη μέλη μας παρουσίασαν λογαριασμούς για ένα ποσό 10 δισ. ευρώ, ποσό πολύ μεγαλύτερο από ό,τι προβλεπόταν» για τα όπλα που έχουν παραδοθεί στην Ουκρανία, είπε ο Ζοζέπ Μπορέλ.
Το ποσό αυτό αφορά αποζημιώσεις της τάξης του 40% των ποσών θα δοθούν από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό για την Ειρήνη (FEP), που δημιουργήθηκε και χρηματοδοτήθηκε από τις συνεισφορές των κρατών μελών εκτός του προϋπολογισμού της ΕΕ τον οποίο διαχειρίζεται η Επιτροπή.
Ο Μηχανισμός με αρχικό ποσό 5,7 δισ. ευρώ για την περίοδο 2021-2027, έχει ήδη αποδεσμεύσει 3,6 δισ. ευρώ για τις προμήθειες όπλων στην Ουκρανία. Ωστόσο, όπως επιβεβαίωσε ο Ζοζέπ Μπορέλ, η Ουγγαρία αρνείται να ξεμπλοκάρει μια νέα δόση 500 εκατ. ευρώ. Παρ’ όλα αυτά είπε ότι είναι «βέβαιος» πως το ποσό αυτό θα αποδεσμευτεί.
Εκταμίευση 1,5 δισ. ευρώ
Στο μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι πραγματοποιήθηκε η τέταρτη πληρωμή 1,5 δισ. ευρώ από το πακέτο Μακροοικονομικής Χρηματοοικονομικής Βοήθειας για την Ουκρανία το 2023, συνολικού ύψους 18 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Σε δήλωσή της η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είπε ότι «η Ουκρανία αντεπιτίθεται γενναία ενάντια στον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας. Η Ευρώπη συνεχίζει να στέκεται στο πλευρό αυτής της χώρας. Από την αρχή του τρέχοντος έτους, έχουμε καταβάλει 7,5 δισ. ευρώ σε μακροοικονομική χρηματοδοτική βοήθεια. Αυτή η χρηματοδότηση συμβάλλει σημαντικά στην κάλυψη των άμεσων οικονομικών αναγκών της Ουκρανίας. Και θα ακολουθήσουν κι άλλες».
Τα χρήματα αυτά στόχο έχουν να βοηθήσουν την Ουκρανία να συνεχίσει να πληρώνει μισθούς και συντάξεις και να διατηρήσει τη λειτουργία των βασικών δημόσιων υπηρεσιών, όπως νοσοκομεία, σχολεία και στέγαση για άτομα που μετεγκαταστάθηκαν. Θα επιτρέψει επίσης στην Ουκρανία να διασφαλίσει τη μακροοικονομική σταθερότητα και να αποκαταστήσει κρίσιμες υποδομές που καταστράφηκαν από τη Ρωσία στον επιθετικό της πόλεμο, όπως ενεργειακές υποδομές, συστήματα ύδρευσης, δίκτυα μεταφορών, δρόμοι και γέφυρες.
