Η Τουρκία έζησε τη χειρότερη τραγωδία της μετά τον καταστρεπτικό σεισμό του 1939 στο Ερζιντζάν που άφησε πίσω του περίπου 33.000 νεκρούς, όπως δήλωσε χθες ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η Συρία, μια χώρα διαλυμένη από τον 12ετή εμφύλιο πόλεμο (και με τη συμβολή των τουρκικών και ρωσικών βομβαρδισμών), έζησε τον χειρότερο σεισμό των τελευταίων δεκαετιών. Δυο γειτονικές χώρες, ενωμένες στην ίδια σκληρή μοίρα.
Ο σεισμός των 7,8 Ρίχτερ, που σημειώθηκε χθες στις 4.17 τα ξημερώματα τοπική ώρα με επίκεντρο την επαρχία Καχραμανράς στη Νοτιοανατολική Τουρκία, περίπου 60 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Συρία (αρκετές ώρες αργότερα ακολούθησε και δεύτερος μεγέθους 7,5 Ρίχτερ και κάπου 145 μετασεισμοί), αυτός ο σεισμός που έγινε αισθητός μέχρι και στην Αίγυπτο και αρχικά προκάλεσε φόβους για τσουνάμι ακόμα και στην Ιταλία, είχε αφήσει ώς χθες το βράδυ που γραφόταν αυτό το κείμενο πάνω από 2.700 νεκρούς και στις δύο χώρες, δεκάδες χιλιάδες τραυματίες και τεράστιες υλικές ζημιές.
Οι αρχές και οι επιστήμονες φοβόντουσαν για πολύ χειρότερο τελικό απολογισμό, ίσως και για 10.000 νεκρούς, καθώς θεωρούσαν ότι χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονταν θαμμένοι κάτω από τα ερείπια και το πρώτο 24ωρο είναι κρίσιμο για τον εντοπισμό επιζώντων.
Στην Τουρκία, σύμφωνα με τον απολογισμό που έδωσε νωρίς το βράδυ ο αντιπρόεδρος της χώρας Φουάτ Οκτάι, οι νεκροί ξεπερνούσαν τους 1.700, οι τραυματίες τους 11.160 και περίπου 3.500 κτίρια είχαν καταστραφεί σε επτά επαρχίες, ανάμεσά τους ορισμένα δημόσια νοσοκομεία. Στη Συρία, ο απολογισμός σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας και τα σωστικά συνεργεία στις περιοχές των ανταρτών, έκανε λόγο για τουλάχιστον 1.000 νεκρούς και 2.280 τραυματίες.
Τα μνημεία
Σοβαρά έχουν πληγεί και αρχαιολογικοί χώροι, όπως η ακρόπολη του Χαλεπίου, ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα της μεσαιωνικής εποχής και η παλιά του πόλη, που το 2018 χαρακτηρίστηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO Σε Κίνδυνο εξαιτίας του εμφυλίου πολέμου. Στην Τουρκία, μεταξύ των άλλων μνημείων που επλήγησαν, μετατράπηκε σε συντρίμμια το ηλικίας 2.200 ετών κάστρο του Γκαζιαντέπ, το οποίο η UNESCO είχε χαρακτηρίσει Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Στην Τουρκία, η κυβέρνηση κήρυξε ολόκληρη την πληγείσα περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και επταήμερο εθνικό πένθος, με τις σημαίες να πνέουν μεσίστιες σε όλα τα δημόσια κτίρια και τις ξένες διπλωματικές αποστολές. Μένει να δούμε πόσο θα «σειστεί» και το πολιτικό κλίμα καθώς η χώρα οδεύει σε προεδρικές εκλογές στις 14 Μαΐου εν μέσω ακραίας πόλωσης και σοβαρής οικονομικής κρίσης. Στην εμπόλεμη Συρία όπου ο σεισμός έπληξε περιοχές που ελέγχονται τόσο από την κυβέρνηση Ασαντ όσο και από τους αντικαθεστωτικούς αντάρτες, η κατάσταση είναι πολύ πιο περίπλοκη κι επώδυνη.
«Αυτή η καταστροφή θα επιδεινώσει ακόμα περισσότερο το μαρτύριο των Σύρων οι οποίοι ήδη έρχονται αντιμέτωποι με μια σοβαρή ανθρωπιστική κρίση», σχολίασε στο BBC ο Κάρστεν Χάνσεν, διευθυντής του παραρτήματος Μέσης Ανατολής του Νορβηγικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (Norwegian Refugee Council). «Εκατομμύρια έχουν ήδη αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους στην ευρύτερη περιοχή εξαιτίας του πολέμου και τώρα πολλοί περισσότεροι θα εκτοπιστούν εξαιτίας του σεισμού».
Η οργάνωση Λευκά Κράνη, που δρα στις ελεγχόμενες από τους αντάρτες περιοχές, αλλά και ορισμένοι επιστήμονες, αποδίδουν την καταστροφή που υπέστησαν τα κτίρια όχι μόνο στη μεγάλη ένταση του σεισμού, αλλά στην προϋπάρχουσα καταπόνησή τους από τους πολυετείς βομβαρδισμούς.
Κρίσιμες ώρες
«Οι αντοχές των υποδομών είναι δυστυχώς διάτρητες στη Νότια Τουρκία και ακόμα περισσότερο στη Συρία», σημειώνει στο BBC η Κάρμεν Σολάνα, καθηγήτρια Ηφαιστειολογίας και διαχείρισης κινδύνου στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμουθ. «Επομένως», συνεχίζει, «το να σωθούν ζωές εξαρτάται κυρίως από την άμεση ανταπόκριση. Οι πρώτες 24 ώρες είναι κρίσιμες για την ανεύρεση επιζώντων. Μετά την πάροδο 48 ωρών ο αριθμός των επιζώντων μειώνεται δραστικά».
