“Στον τομέα της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, η Τουρκία πρέπει να αντιστρέψει την αρνητική τάση κατά προτεραιότητα με την αντιμετώπιση της αποδυνάμωσης των αποτελεσματικών ελέγχων και ισορροπιών στο πολιτικό σύστημα. Ο διάλογος για το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα παραμένει αναπόσπαστο μέρος της σχέσης ΕΕ-Τουρκίας. Τα θεμελιώδη γεγονότα που οδήγησαν στην εκτίμηση ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας έχουν ουσιαστικά σταματήσει, εξακολουθούν να ισχύουν”, τονίζει η έκθεση.
“Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει επανειλημμένα επαναβεβαιώσει το στρατηγικό του ενδιαφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και για την ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης με την Τουρκία. Ωστόσο, η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο έχει γίνει και πάλι πιο τεταμένη. Η Τουρκική Δημοκρατία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών μελών της ΕΕ”, υπενθυμίζει.
Ειδική μνεία γίνεται για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. “Η συνεχιζόμενη πολιτική της Τουρκίας να μην ευθυγραμμίζεται με τα περιοριστικά μέτρα κατά της Ρωσίας προκαλεί ανησυχία λόγω της ελεύθερης κυκλοφορίας προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των αγαθών διπλής χρήσης, εντός της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκική Δημοκρατία πρέπει επίσης να λάβει αποφασιστικά μέτρα για να βελτιώσει την ευθυγράμμιση με την ΚΕΠΠΑ της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των περιοριστικών μέτρων της ΕΕ, και να αποφύγει ενέργειες που είναι αντίθετες με τον διακηρυγμένο στόχο των δύο χωρών να ενταχθούν στην ΕΕ”, αναφέρεται.
Προστίθεται ωστόσο ότι “η Τουρκία παραμένει βασικός εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε βασικούς τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η μετανάστευση, η καταπολέμηση της τρομοκρατίας, η οικονομία, το εμπόριο, η ενέργεια, η ασφάλεια των τροφίμων και οι μεταφορές. Συνεχίστηκαν οι διάλογοι υψηλού επιπέδου και η εντατικοποιημένη δέσμευση σε αυτούς τους τομείς. Η Τουρκική Δημοκρατία διευκόλυνε τον διάλογο μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη συμφωνία για την εξαγωγή σιτηρών, αν και αποφάσισε επίσης να αυξήσει τις εμπορικές και οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσία”.
Επίτροπος για τη διεύρυνση
Η Τουρκία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και τα την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών μελών της ΕΕ τόνισε ο Επίτροπος για τη Διεύρυνση και τη Γειτονία, Όλιβερ Βαρέλι, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την έκθεση της Κομισιόν για την διεύρυνση.
«Παρά την προσφορά της ΕΕ για εποικοδομητική δέσμευση με την Τουρκία, οι εντάσεις με μερικά κράτη-μέλη αυξήθηκαν ξανά το 2022. Τον Ιούνιο του 2022 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τις πρόσφατα επαναλαμβανόμενες ενέργειες και δηλώσεις από την Τουρκία. Επανέλαβε ότι η Τουρκία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα όλων των κρατών μελών και έδωσε έμφαση στο ότι το ευρωπαϊκό συμβούλιο αναμένει από την Τουρκία να σέβεται πλήρως το διεθνές δίκαιο, να αποκλιμακώσει τις εντάσεις προς το συμφέρον της περιφερειακής σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, να προωθεί τις σχέσεις καλής γειτονίας με βιώσιμο τρόπο» τόνισε ο κ. Βαρέλι.
Παράλληλα, προσέθεσε ότι «η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας εξακολούθησε να είναι σε αντίθεση με τις προτεραιότητες της ΕΕ κυρίως λόγω των παρεμβάσεών της και της στήριξής στρατιωτικών δράσεων σε περιφερειακές συγκρούσεις και τη μη ευθυγράμμισή της με τα περιοριστικά μέτρα κατά της Ρωσίας και την ενίσχυση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων με την Ρωσία».
Ο αρμόδιος Επίτροπος σημείωσε ότι «από την άλλη πλευρά η αξιολόγηση της Επιτροπής επιβεβαίωσε επίσης ότι η Τουρκία παραμένει εταίρος κλειδί για την ΕΕ και μία υποψήφια προς ένταξη χώρα. Η ΕΕ συνεχίζει να έχει στρατηγικό συμφέρον για μία σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ανάπτυξη μία σχέσης συνεργασίας και αμοιβαίας επωφελούς σχέσης με την Τουρκία».
Ο Όλιβερ Βαρέλι υπογράμμισε ότι σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Τουρκία παραμένουν με τέλμα και ότι η Άγκυρα δεν έχει αντιστρέψει το αρνητικό κλίμα αναφορικά με τις σχέσεις της με την ΕΕ, ενώ συνεχίσει την οπισθοδρόμηση σε καίριους τομείς, των θεμελιωδών δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου, της ανεξαρτησίας του δικαστικού συστήματος. Τέλος, ανέφερε ότι συνολικά οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας παραμένουν «πολύπλοκες».
