Μια ζοφερή και διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ε.Ε. από τότε που ξέσπασε η πανδημία περιγράφει το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εγκρίθηκε την περασμένη Πέμπτη στην ολομέλειά του, με ψήφους 410 υπέρ έναντι 131 κατά και 42 αποχών.
Στο κείμενο του ψηφίσματος γίνονται σαφείς ονομαστικές αναφορές σε χώρες-συνήθεις υπόπτους, όπως η Πολωνία και η Ουγγαρία, που υιοθέτησαν κραυγαλέες ρατσιστικές πρακτικές εις βάρος ομάδων όπως οι ΛΟΑΤΚΙ+. Αλλά ενώ έχει επιμελώς αποφευχθεί ονομαστική αναφορά στην Ελλάδα, υπάρχουν ολόκληρες παράγραφοι που φωτογραφίζουν ευκρινέστατα τη χώρα μας, ιδιαίτερα στα κεφάλαια των ΜΜΕ και το μεταναστευτικό, ως υποψήφια να βγει στη «σέντρα» της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Το γενικό πλαίσιο του άκρως ενδιαφέροντος ψηφίσματος τονίζει ότι σειρά μέτρων που ελήφθησαν το 2020 και το 2021 από τα κράτη-μέλη στο όνομα της αντιμετώπισης της πανδημίας είχαν αρνητικό αντίκτυπο στη δημοκρατία, τις βασικές ελευθερίες και τα δικαιώματα μεγάλων ομάδων πολιτών.
Μάλιστα, υπογραμμίζοντας τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του κράτους δικαίου σε ορισμένα κράτη-μέλη, οι ευρωβουλευτές καλούν την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει τον μηχανισμό αιρεσιμότητας του προϋπολογισμού της Ε.Ε., δηλαδή το πάγωμα της διάθεσης ευρωπαϊκών πόρων στους συστηματικούς παραβάτες, πράγμα που ήδη ξεκίνησε με την Ουγγαρία.
Πέραν αυτής και της Πολωνίας, οι ευρωβουλευτές βγάζουν στη «σέντρα» κι άλλες χώρες όπως Βουλγαρία, Τσεχία, Λετονία, Λιθουανία, Σλοβακία και Κροατία είτε για την άρνησή τους να κυρώσουν τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την καταπολέμηση της βίας κατά γυναικών, είτε για πρωτοβουλίες κατά του δικαιώματος στην άμβλωση, είτε για την άρνησή τους να διασφαλίσουν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+.
Οι ευρωβουλευτές ζητούν επίσης την πλήρη εφαρμογή της απόφασης της Ε.Ε. για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας και χαιρετίζουν την πρόταση της Κομισιόν να συμπεριληφθούν ο ρατσισμός και η ρητορική μίσους στον κατάλογο των εγκλημάτων της Ε.Ε.
Μέχρι εδώ περιλαμβάνονται τα προφανή. Υπάρχουν όμως αναφορές σε άλλα πεδία που σαφέστατα βάζουν στο κάδρο της επιδείνωσης των θεμελιωδών δικαιωμάτων την τελευταία διετία την Ελλάδα. Για παράδειγμα, μεταξύ άλλων, το Ευρωκοινοβούλιο:
● Εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για γενικές απαγορεύσεις διαμαρτυριών, για υπερβολικούς περιορισμούς στις διαδηλώσεις που επιβλήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας και για τη χρήση αστυνομικής βίας σε αυτές.
● Υπογραμμίζει ότι η θέση αρκετών κρατών-μελών στις διεθνείς κατατάξεις για την ελευθερία του Τύπου έχει σημειώσει πτώση (προφανής αναφορά στην πτώση της Ελλάδας από την 70ή στην 108η θέση στη λίστα των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα).
● Εκφράζει την ανησυχία του για τη δημιουργία κυβερνητικά ελεγχόμενων φορέων που διαχειρίζονται μεγάλα τμήματα των ΜΜΕ, καθώς και για τον σφετερισμό δημόσιων μέσων ενημέρωσης για εξυπηρέτηση κομματικών συμφερόντων.
Εκφράζει επίσης την ανησυχία του για την έλλειψη διαφανούς και σαφούς συνόλου αρχών για τη διανομή της διαφήμισης στα ΜΜΕ από τις κυβερνήσεις σε ορισμένα κράτη-μέλη.
● Ζητεί την προστασία των δημοσιογράφων από τη χρήση του δικαστικού συστήματος για τη φίμωσή τους («SLAPPs») αλλά και από απειλές, επιθέσεις και βία. Ανησυχεί για τον αυξανόμενο αριθμό κρατικών αρχών που χρησιμοποιούν κατασκοπευτικό λογισμικό όπως το Pegasus, κατά παράβαση των αξιών της Ε.Ε.
● Καταδικάζει τις ποινικές διαδικασίες που έχουν κινηθεί από κράτη-μέλη κατά οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και ατόμων για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε μετανάστες. Καταδικάζει απερίφραστα τις περιπτώσεις επαναπροωθήσεων και τη βία στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. εναντίον μεταναστών, προσφύγων και αιτούντων άσυλο. Ζητεί μάλιστα από την Επιτροπή να κινεί διαδικασίες επί παραβάσει όταν υπάρχουν ενδείξεις επαναπροωθήσεων και βίας.
● Εκφράζει βαθιά ανησυχία για τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευτεί σχετικά με τη Frontex και τη συμμετοχή της σε επαναπροωθήσεις και τον καλεί να αναστείλει όλες τις επιχειρήσεις στα κράτη-μέλη όπου λαμβάνουν χώρα τέτοιου περιστατικά.
● Εκφράζει την ανησυχία του για την αυξημένη χρήση τεχνολογίας στα σύνορα (π.χ. drones που περήφανα διαφημίζει η ΕΛ.ΑΣ. για τον Εβρο), η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι εξαιρετικά παρεμβατική.
Οπως γίνεται προφανές, η Ελλάδα έχει συγκεντρώσει πολλές υποψηφιότητες για νέες διαδικασίες εις βάρος της επί παραβάσει.
SOS για κλίμα, τρόφιμα και νερό
Ψήφισμα σχετικά με την αύξηση των προσπαθειών της Ε.Ε. για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής ενέκρινε το Ε.Κ. με 469 ψήφους υπέρ, 34 κατά και 44 αποχές. Μετά ένα καλοκαίρι καταστροφικών ξηρασιών, δασικών πυρκαγιών και άλλων ακραίων καιρικών φαινομένων σε ολόκληρη την Ευρώπη, οι ευρωβουλευτές τονίζουν την ανάγκη «προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων» για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή σε βασικές υποδομές, ζητούν ενίσχυση της πολιτικής προστασίας της Ε.Ε. και της αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Ζητούν επίσης από τα κράτη-μέλη να δημιουργήσουν στρατηγικά αποθέματα ζωοτροφών και τροφίμων και να θεσπίσουν συστήματα άρδευσης που δεν χρησιμοποιούν επιφανειακά ή υπόγεια ύδατα, σε συνδυασμό με προσπάθειες για τη μείωση της συνολικής χρήσης νερού.
ΑΤΖΕΝΤΑ
Ευρωπαϊκή Επιτροπή
● Συμμετοχή στη 77η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη, 19-25 Σεπτεμβρίου. Θα συμμετάσχουν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος Φρανς Τίμερμανς, ο ύπατος εκπρόσωπος/αντιπρόεδρος Ζοσέπ Μπορέλ και οι επίτροποι Γιάνες Λέναρτσιτς και Γιούτα Ουρπιλάινεν.
Συμβούλιο Ε.Ε.
● Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου, με θέματα ημερήσιας διάταξης την προετοιμασία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου, το κράτος δικαίου (δικαστικά συστήματα, πλαίσιο κατά της διαφθοράς, πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης) και τον νομοθετικό προγραμματισμό, με βάση την ομιλία της προέδρου για την κατάσταση της Ενωσης.
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
● Ομιλία της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, Τρίτη 20/9 το βράδυ, στη Φρανκφούρτη.
● Συνεδρίαση του Γενικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, την Πέμπτη, 22/9.
Κάθε Δευτέρα η «Eφ.Συν.» ενημερώνει τους αναγνώστες της σταθερά μέσα από αυτήν τη σελίδα για ειδήσεις που «γεννιούνται» στα όργανα της θεσμικής Ευρώπης και δεν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας
