Μεταξύ αμερικανικής «σφύρας» και ρωσικού «άκμονος» δείχνει να βρίσκεται -με φόντο και την ουκρανική κρίση- η Τουρκία στο θέμα της Συρίας, με την κυβέρνηση Ερντογάν να αναζητεί εναγωνίως μια προεκλογική διέξοδο διαφυγής.
Η Ουάσινγκτον ζητεί από «όλες τις πλευρές να τηρήσουν τις γραμμές της εκεχειρίας» κατά μήκος της τουρκο-συριακής μεθόριου, διεμήνυσε αργά το βράδυ της Δευτέρας το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στον απόηχο ενός νέου μπαράζ βομβαρδισμών των τελευταίων ημερών σε περιοχές Κούρδων και αντικαθεστωτικών, με συνολικό απολογισμό περισσότερους από 21 νεκρούς αμάχους, ανάμεσά τους και παιδιά.
«Οι ΗΠΑ ανησυχούν βαθιά για τις πρόσφατες επιθέσεις», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Νεντ Πράις, την ώρα που η εφημερίδα Wall Street Journal αποκάλυπτε προειδοποίηση της κυβέρνησης Μπάιντεν προς τις τουρκικές τράπεζες και επιχειρήσεις να μη συνεργάζονται με ρωσικές οντότητες και άτομα που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Εξίσου ηχηρά είναι πάντως τα μηνύματα και από τη Μόσχα. Τυχόν κλιμάκωση της στρατιωτικής δράσης της Τουρκίας στη Συρία θα είναι «απαράδεκτη», επανέλαβε χθες εμφατικά ο Ρώσος ΥΠΕΞ, Σεργκέι Λαβρόφ, έπειτα από συνάντηση που είχε στη ρωσική πρωτεύουσα με τον Σύρο ομόλογο του, Φαϊζάλ Μεκντάτ. Μόσχα και Δαμασκός, προσέθεσε με νόημα, επιδιώκουν να διαπραγματευτούν με την Τουρκία.
Προς αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να κινείται τώρα η Αγκυρα, μετά και τα μηνύματα που έλαβε ο… «ειρηνοποιός» στο ουκρανικό Ταγίπ Ερντογάν κατά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, στο Σότσι.
«Πρέπει να κάνουμε περαιτέρω βήματα με τη Συρία», είχε δηλώσει κατά την επιστροφή του ο Τούρκος πρόεδρος, βάζοντας αναγκαστικά στο «συρτάρι» τα σχέδια για μια νέα -τέταρτη κατά σειρά- στρατιωτική επέμβαση κατά των Κούρδων της βόρειας Συρίας. Ζητούμενο μεταξύ άλλων για τον Ερντογάν είναι και η δημογραφική αλλοίωση της περιοχής με την εκεί μετεγκατάσταση Σύρων (κυρίως Αράβων) προσφύγων, η παρουσία των οποίων στην Τουρκία έχει εξελιχθεί σε μείζον προεκλογικό ζήτημα στη γείτονα, εν μέσω πληθωριστικής και νομισματικής κρίσης.
«Δεν μπορεί να υπάρξει προϋπόθεση για διάλογο, εκτός των στόχων αυτών των επαφών. Η χώρα χρειάζεται θα εκκαθαριστεί από τους τρομοκράτες […] οι άνθρωποι πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να επιστρέψουν», τόνισε χθες ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Δήλωση που ερμηνεύτηκε ως σημαντικό βήμα άμβλυνσης της στάσης της Αγκυρας απέναντι στο καθεστώς της Δαμασκού, με το οποίο έχει διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις από τα πρώτα κιόλας στάδια του 11ετούς πολέμου της Συρίας.
Αν και ο διάλογος δεν αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα, «αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένων των μυστικών υπηρεσιών», γράφει ο Guardian, «αναμένουν επανάληψη της συνεργασίας». «Αυτό θα γίνει σταδιακά», είπε στη βρετανική εφημερίδα ανώτερος αξιωματούχος με έδρα τη Βηρυτό. «Τα μηνύματα από τους Τούρκους είναι πολύ ξεκάθαρα. Θέλουν να αντιμετωπίσουν το PKK και ο Ασαντ έχει τώρα κάποια επιρροή για πρώτη φορά», ανέφερε. «Ωστόσο, όλα γίνονται μέσω του Πούτιν»…
Ο Ρώσος πρόεδρος έχει προβάλει από το 2019 ως φόρμουλα τη Συμφωνία των Αδάνων, που συνήψαν η Τουρκία και η Συρία το 1998 και η οποία προβλέπει διμερή συνεργασία «κατά της τρομοκρατίας». Εν μέσω και πολέμου στην Ουκρανία, γράφει ο («αδελφός» της Deutsche Welle) ιστότοπος qantara.de, ο Πούτιν «δείχνει επίσης πρόθυμος να καταλήξει σε μια διευθέτηση μεταξύ της Δαμασκού και των αντιπάλων της. Κίνηση που υποστηρίζει η Τουρκία».
Ωστόσο «οι Σύροι σε όλο το φάσμα της αντιπολίτευσης και στον κουρδικό βορρά της χώρας αντέδρασαν με ανησυχία στις τουρκικές κινήσεις», γράφει ο ανταποκριτής του Guardian στη Μέση Ανατολή, Μάρτιν Τσούλοφ. Στα δε βορειοδυτικά οι ρωσικές επιδρομές εντάθηκαν τη Δευτέρα, με πλήγματα σε 13 διαφορετικές τοποθεσίες στην επαρχία Ιντλίμπ, όπου βρίσκεται μεγάλο μέρος της συριακής αντιπολίτευσης και των τζιχαντιστών.
Ηταν οι πιο εντατικές από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, αναφέρεται, με άγνωστο αριθμό θυμάτων. Ομως πιο εκκωφαντική ήταν η σιωπή της Αγκυρας, που διατηρεί στην περιοχή ισχυρή επιρροή.
