Νίκη της Δημοκρατίας; Ναι μεν, αλλά…

«Μια νίκη δίχως λάμψη». «Ενας άθλος χωρίς πανηγυρισμούς». Δύο φράσεις-κλειδιά στην ανάλυση της Liberation που γειώνουν στη σκληρή πραγματικότητα όσους εκτός γαλλικών συνόρων γιόρταζαν την επανεκλογή του Εμανουέλ Μακρόν ως «μεγάλη νίκη της δημοκρατίας», από τον Μπάιντεν ώς τη Φον ντερ Λάιεν κι από τον Σολτς ώς τον Ζελένσκι και τον δικό μας Μητσοτάκη, παραβλέποντας τα προφανή αγκάθια. Ναι, ο Μακρόν νίκησε για δεύτερη φορά την ακροδεξιά Μαρίν Λεπέν και είναι ο πρώτος πρόεδρος της Γαλλίας μετά τον Ζακ Σιράκ που κερδίζει δεύτερη θητεία.

Αυτό όμως δεν το πέτυχε ως επιδοκιμασία της πενταετούς θητείας του κι επειδή ενέπνευσε με το πρόγραμμά του, αλλά απλούστατα επειδή για δεύτερη φορά οι Γάλλοι τον προτίμησαν, έστω και με τα χίλια ζόρια, ως το μικρότερο μεταξύ δύο κακών. «Πολλοί Γάλλοι με ψήφισαν όχι επειδή υποστηρίζουν τις ιδέες μου, αλλά για να βάλουν φραγμό σ’ αυτές της Ακρας Δεξιάς», παραδέχτηκε και ο ίδιος στην επινίκια ομιλία του το βράδυ της Κυριακής με φόντο τον Πύργο του Αϊφελ.

Αυτό το «ουφ!» της ανακούφισης, που γράφτηκε σε πολλά γαλλικά αλλά και ξένα μέσα, συνοδεύεται από δύο μεγάλα «αλλά» που θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο σοβαρού προβληματισμού κατά την επόμενη πενταετία, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών του Ιουνίου: τη μεγάλη άνοδο της Ακροδεξιάς και την υψηλή αποχή.

«Για τρίτη φορά μέσα σε 20 χρόνια ένας Λεπέν περνούσε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, γεγονός που από μόνο του μαρτυρά πόσο βαθιά είναι η κοινωνική και πολιτική κρίση που γνωρίζει η χώρα», έγραφε χθες η αριστερή εφημερίδα L’Humanite, επισημαίνοντας ότι «η Μαρίν Λεπέν με τη δεύτερη προσπάθειά της ανέβασε την Ακρα Δεξιά στο υψηλότερο ποσοστό της μεταπολεμικής περιόδου. Το 2002 ο πατέρας της είχε πάρει 17,19% και τότε μας φαινόταν πάρα πολύ. Το 2017 η Μαρίν Λεπέν έφτασε στο 33,9%, αφού είχε λάβει 21,3% στον πρώτο γύρο».

Οσο για το ποσοστό αποχής 28,3% ήταν κατά δύο μονάδες υψηλότερο σε σχέση με τον πρώτο γύρο, αλλά ταυτόχρονα το υψηλότερο σε δεύτερο γύρο μετά το σημαδιακό έτος 2002 με τη μονομαχία Σιράκ-Λεπέν. Πρακτικά, 14 εκατομμύρια Γάλλοι αρνήθηκαν να προσέλθουν στην κάλπη. Σύμφωνα με έρευνα του Ifop, το 49% όσων απείχαν δεν ήθελαν να διαλέξουν ανάμεσα στον Μακρόν και τη Λεπέν, το 55% γιατί κανένας από τους δύο υποψήφιους δεν εξέφραζε τις δικές τους ιδέες και το 40% επειδή πίστευε πως αυτές οι εκλογές δεν θα αλλάξουν τίποτα ούτε για τους ίδιους προσωπικά ούτε για τη Γαλλία.

Κακά μαντάτα

Υπάρχουν όμως και κάποια άλλα δημοσκοπικά ευρήματα, καθόλου ευχάριστα για τον επανεκλεγέντα πρόεδρο. Σύμφωνα με το Ipsos, το 56% των ερωτηθέντων επιθυμεί να χάσει ο Μακρόν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία τον Ιούνιο και το 57% θέλει συμμαχία μεταξύ των κομμάτων της Αριστεράς για τις βουλευτικές εκλογές. Ηδη ο Ζαν-Λικ Μελανσόν της Ανυπότακτης Γαλλίας κήρυξε την έναρξη του τρίτου γύρου από το βράδυ της Κυριακής, ενώ «ανυπότακτοι» και συνδικάτα υπόσχονται στον πρόεδρο έναν θερμό Μάιο που θα ξεκινήσει με δυναμικές κινητοποιήσεις στους δρόμους την Πρωτομαγιά.

Προς το παρόν ο Μακρόν, ο οποίος στην ομιλία του είπε πως θα επιδιώξει να δώσει «απάντηση» σε όσους ψήφισαν από «οργή» ή ως «διαμαρτυρία» τη Μαρίν Λεπέν, έχει αποσυρθεί στην κρατική βίλα των προέδρων της Γαλλικής Δημοκρατίας στις Βερσαλλίες όπου «ξεκουράζεται και σκέφτεται», όπως αναφέρουν οι συνεργάτες του. Στο μεταξύ, οι υπουργοί του βάζουν αυτογκόλ. Ενώ ο Γάλλος πρόεδρος προεκλογικά είχε κάπως κατεβάσει τους τόνους σχετικά με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού η οποία έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων κυρίως λόγω της αύξησης του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 62 στα 65 χρόνια, ο υπουργός Οικονομίας Μπρινό Λε Μερ τα έκανε ολίγον… σαλάτα. Μιλώντας χθες, την επομένη του δεύτερου γύρου, στο Franceinfo ανέφερε πως δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η κυβέρνηση δεν θα προσφύγει στο άρθρο 49 του γαλλικού Συντάγματος προκειμένου να περάσει την επίμαχη μεταρρύθμιση. Το οποίο άρθρο 49 προβλέπει πως η κυβέρνηση μπορεί να εγκρίνει ένα νομοσχέδιο χωρίς να το υποβάλει σε ψηφοφορία στη Βουλή, κατόπιν όμως υποχρεούται να υποβληθεί σε πρόταση μομφής. Βούτυρο στο ψωμί των αντιπάλων του Μακρόν εξ ακροδεξιών κι εξ αριστερών εν όψει του Ιουνίου κι ενώ ο ίδιος έχει υποσχεθεί την άμεση λήψη μέτρων για την ανακούφιση των πολιτών από τις οικονομικές συνέπειες του πολέμου στην Ουκρανία.

«Η Γαλλία θα παραμείνει μια βαθιά διχασμένη χώρα. Ο Μακρόν μπορεί να αναμένει τη στήριξη λιγότερων από έναν στους τρεις Γάλλους, δηλαδή το 27% με 28% που τον ψήφισαν στον πρώτο γύρο», σχολιάζει στο Euronews o Ντάγκλας Γουέμπερ, ομότιμος καθηγητής στη Σχολή Οικονομικών Επιστημών INSEAD στη Γαλλία. «Ακόμα κι αν κερδίσει την πλειοψηφία στη Βουλή», εκτιμά ο καθηγητής, «σε ό,τι αφορά μείζονα νομοσχέδια όπως αυτό του συνταξιοδοτικού, είναι πιθανό ότι θα συναντήσει πολύ ισχυρή αντίσταση εκτός Βουλής με τη μορφή κινημάτων διαμαρτυρίας, όπως αυτά που είδαμε τα τελευταία πέντε χρόνια. Θα μπορούσε λοιπόν να δει κανείς ειδικότερα μια αναβίωση του κινήματος των “κίτρινων γιλέκων”, καθώς επιταχύνεται η αύξηση του κόστους ζωής».