Είκοσι τρία χρόνια μετά τη ΝΑΤΟϊκή επέμβαση στην πρώην Γιουγκοσλαβία -χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όπου αντιτίθεντο η Ρωσία και η Κίνα- και τώρα με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία στο φόντο, η Σερβία εκσυγχρονίζει με εντατικούς ρυθμούς τον σοβιετικής τεχνολογίας οπλισμό της.
Αν και σύμμαχος της Μόσχας (από την οποία εισάγει περίπου το 70% του πετρελαίου που καταναλώνει, μέσω Κροατίας), το Βελιγράδι έχει στραφεί κυρίως προς το Πεκίνο, το Παρίσι και την Αγκυρα.
Σε μια σχεδόν μυστική επιχείρηση μεταφοράς με έξι μεταγωγικά από την Κίνα, η Σερβία παρέλαβε, αυτό το Σαββατοκύριακο, το εξελιγμένο κινεζικό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς HQ-22 και έγινε η μοναδική χώρα που το αποκτά στα εδάφη της Ευρώπης.
Η προμήθειά του είχε συμφωνηθεί το 2019, ανέφερε ο άρτι επανεκλεγείς πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς. Προανήγγειλε μάλιστα ότι θα παρουσιάσει «το νέο καμάρι» του σερβικού στρατού εντός της εβδομάδας.
Στο μεσοδιάστημα, το Βελιγράδι είχε προμηθευτεί από το 2020 κινεζικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Chengdu Pterodactyl-1. Τώρα, ανέφερε ο Βούτσιτς, η χώρα του διαπραγματεύεται την αγορά των φονικών Bayraktar από την Τουρκία, καθώς και μαχητικών αεροσκαφών Rafale από τη Γαλλία (από την οποία είχε προμηθευτεί το 2019 πυραύλους εδάφους-αέρος Mistral).
Οι κινήσεις του Βελιγραδίου έχουν προκαλέσει εκνευρισμό και σύγχυση στη Δύση.
Αφενός για τις προθέσεις του στα ασταθή Βαλκάνια. Και δη εν μέσω συνεχιζόμενων εντάσεων με το Κόσοβο, το οποίο τώρα ζητά τη στήριξη των ΗΠΑ για άμεση ένταξη στο ΝΑΤΟ (παρά το γεγονός ότι δεν αναγνωρίζεται από τέσσερις χώρες-μέλη της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας). Αφετέρου για το εάν αποτελούν ενδείξεις αποστασιοποίησης της Σερβίας -υποψήφιας εδώ και χρόνια για ένταξη στην Ε.Ε.- από τη Ρωσία.
Οι πιέσεις προς αυτήν την κατεύθυνση στο Βελιγράδι φέρονται να είναι ασφυκτικές, κυρίως από την Ουάσινγκτον, αλλά και από τις Βρυξέλλες.
Το δήλωσε δημόσια ο Σέρβος πρόεδρος, δικαιολογώντας τη θετική ψήφο της χώρας του και στα τρία καταδικαστικά ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ειδικά δε σε αυτό της περασμένης εβδομάδας, με το οποίο ανεστάλη η συμμετοχή της Ρωσίας -ως παραβάτη- στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ.
«Ο κόσμος ρωτά γιατί δεν το καταψηφίσαμε ή γιατί δεν απείχαμε», δήλωσε στη δημόσια σερβική τηλεόραση ο Βούτσιτς. «Η αρχική μας απόφαση ήταν η αποχή», τόνισε, «όμως ακολούθησαν αμέτρητες σκληρές πιέσεις».
«Είπαν “ξέρετε ότι λαμβάνεται απόφαση για τη Σερβία;”» ανέφερε, χωρίς να κατονομάσει. Εγινε ωστόσο μάλλον σαφής, όταν πρόσθεσε ότι αυτή αφορούσε το «εάν θα εξαιρεθούμε από το πακέτο των κυρώσεων για το [ρωσικό] πετρέλαιο… και αν θα μπορούμε να το εισάγουμε μετά τις 15 Μαΐου». Αυτά, ενώ στην προ ημερών τηλεφωνική επικοινωνία τους οι πρόεδροι Σερβίας και Ρωσίας συμφώνησαν να αρχίσουν άμεσα διμερείς διαπραγματεύσεις για την υπογραφή νέου συμβολαίου προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου από το Βελιγράδι, δεδομένου ότι το ισχύον λήγει στις 31 Μαΐου.
