Η Ομάδα Κρατών του Συμβουλίου της Ευρώπης κατά της Διαφθοράς (GRECO) ζητεί σήμερα να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την πρόληψη της διαφθοράς στην Ελλάδα όσον αφορά τα πρόσωπα που κατέχουν υψηλές εκτελεστικές θέσεις, συμπεριλαμβανομένων των μελών της κυβέρνησης και των πολιτικών συμβούλων, καθώς και τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου (βλ. ελληνική έκδοση της έκθεσης αξιολόγησης).
Στην έκθεσή της αξιολόγησης, η GRECO αναγνωρίζει τα μέτρα που έλαβε η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια για την ενίσχυση της πολιτικής κατά της διαφθοράς και την παροχή μιας πιο συντονισμένης προσέγγισης, μεταξύ άλλων με τη σύσταση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Επιπλέον, τα βελτιωμένα συστήματα εσωτερικού ελέγχου και η οικονομική διαφάνεια αποτελούν βασικά εργαλεία για την πρόληψη της διαφθοράς μεταξύ των ανώτερων στελεχών σε κεντρικό επίπεδο. Η πρόσφατη θέσπιση κανόνων για το lobbying αποτελεί επίσης θετική εξέλιξη, αλλά η αποτελεσματικότητά του μένει να δοκιμαστεί. Η GRECO ζητεί περαιτέρω μέτρα για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των απαιτήσεων πρόσβασης στην πληροφόρηση και δημόσιας διαβούλευσης. Θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την προώθηση και την ευαισθητοποίηση των ανώτερων αξιωματούχων του εκτελεστικού κλάδου σε θέματα δεοντολογίας και ακεραιότητας, καθώς και για την υπαγωγή των πολιτικών συμβούλων σε ισοδύναμα πρότυπα, ανάλογα με τη φύση των καθηκόντων τους.
Η GRECO συνιστά την ανάπτυξη μιας στοχευμένης πολιτικής κατά της διαφθοράς για την αστυνομία. Οι τομείς προτεραιότητας για βελτίωση περιλαμβάνουν τις συνθήκες εργασίας των αστυνομικών (συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης των προγραμμάτων υπηρεσίας και της αποζημίωσης για υπερωρίες), την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου, τις διαδικασίες για τον αρχικό έλεγχο του ιστορικού και την περιοδική παρακολούθηση της ακεραιότητας της αστυνομίας, τους κανόνες για τις δευτερεύουσες δραστηριότητες και τις πειθαρχικές διαδικασίες. Τέλος, η Ελλάδα δεν έχει ακόμη θεσπίσει ένα αποτελεσματικό πλαίσιο για την προστασία των πληροφοριοδοτών.
Η εφαρμογή των συστάσεων που απευθύνονται στην Ελλάδα θα αξιολογηθεί από τον GRECO το 2023 στο πλαίσιο της διαδικασίας συμμόρφωσης.
Η GRECO δημοσιοποίησε επίσης σήμερα τη δεύτερη έκθεση παρακολούθησης της έκθεσης ad hoc για την Ελλάδα, η οποία αποτελεί μέρος της “διαδικασίας του άρθρου 34” της GRECO, η οποία μπορεί να ενεργοποιηθεί σε εξαιρετικές περιπτώσεις, για παράδειγμα όταν οι νομοθετικές μεταρρυθμίσεις στα κράτη μέλη είναι ασυμβίβαστες με τα πρότυπα του Συμβουλίου της Ευρώπης για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Αυτή η ad hoc διαδικασία προκλήθηκε από τροποποιήσεις της ελληνικής ποινικής νομοθεσίας που υποβάθμισαν το αδίκημα της δωροδοκίας δημοσίων λειτουργών από “έγκλημα” σε “πλημμέλημα” και ήπιες ποινές για τα αδικήματα αυτά, σε αντίθεση με τις απαιτήσεις της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για το Ποινικό Δίκαιο σχετικά με τη διαφθορά (βλ. ελληνική έκδοση της δεύτερης έκθεσης παρακολούθησης).
Η δεύτερη έκθεση παρακολούθησης (που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2021), η οποία έχει πλέον δημοσιοποιηθεί, θέτει τέλος σε αυτή τη διαδικασία ad hoc. Η GRECO χαιρετίζει το γεγονός ότι έχουν ληφθεί νομοθετικά μέτρα για την πλήρη συμμόρφωση με τρεις από τις τέσσερις συστάσεις και μία εν μέρει. Ειδικότερα, ενισχύθηκαν οι κυρώσεις κατά της δωροδοκίας δημόσιων λειτουργών: τα αδικήματα αυτά θα διώκονται και πάλι υποχρεωτικά και θα καλύπτουν ευρύτερο φάσμα αλλοδαπών δημόσιων λειτουργών.
