Φρένο στην ψηφιακή ασυδοσία

Μέτρα κατά της διάθεσης παράνομων προϊόντων, υπηρεσιών και περιεχομένου στο διαδίκτυο, περισσότερες επιλογές για προβολή διαφημίσεων χωρίς στόχευση, απαγόρευση της χρήσης δεδομένων ανηλίκων για στοχευμένες διαφημίσεις, δικαίωμα για τους καταναλωτές υπηρεσιών να ζητούν αποζημίωση για τυχόν ζημίες προβλέπει, μεταξύ άλλων, η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), το σχέδιο Οδηγίας που φιλοδοξεί να βάλει κανόνες στις μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες και να περιορίσει τις αθέμιτες πρακτικές τους. Η Πράξη πήρε χθες το πράσινο φως των ευρωβουλευτών, που υπερψήφισαν με 530 ψήφους υπέρ, 78 κατά και 80 αποχές αλλά και με πολλές τροπολογίες το κείμενο που θα αποτελέσει βάση διαπραγμάτευσης με το Συμβούλιο της Ε.Ε.

Η πιο σημαντική από τις τροποποιήσεις αφορά την απαγόρευση της στοχευμένης διαφήμισης και της «διαφημιστικής παρακολούθησης» των χρηστών του διαδικτύου από τις πλατφόρμες και ιδιαίτερα της Big Tech (Google, Facebook, Apple, Amazon κ.λπ.) που συλλέγοντας αθρόα στοιχεία και προσωπικά δεδομένα χρηστών διαμορφώνουν τα προφίλ τους για να τους βομβαρδίζουν στη συνέχεια με προσωποποιημένες διαφημίσεις. Κι αυτή είναι μάλλον η πιο… αθώα εφαρμογή αυτών των πρακτικών. Η σχετική διάταξη είχε αποδυναμωθεί δραστικά στο τελικό κείμενο της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ως αποτέλεσμα του καταιγιστικού λόμπινγκ που άσκησαν στους ευρωβουλευτές οι εκπρόσωποι των ψηφιακών κολοσσών, όπως αποκάλυψε το Corporate Europe Observatory (βλέπε «Εφ.Συν.» 19/1/2022, «Διαφημιστικό πραξικόπημα των Big Tech»).

Στο τελικό κείμενο η συγκεκριμένη διάταξη βελτιώθηκε σχετικά και, όπως επισήμανε στην «Εφ.Συν.» το Corporate Europe Observatory, «οι ευρωβουλευτές κατάφεραν να συμφωνήσουν σε μια συμβιβαστική τροπολογία που απαγορεύει τη στοχευμένη διαφήμιση με βάση ευαίσθητες προσωπικές πληροφορίες όπως η θρησκεία, ο σεξουαλικός προσανατολισμός και η υγεία». Οι ευρωβουλευτές ενέκριναν επίσης άλλη τροπολογία που θα αναγκάσει τις πλατφόρμες να παρέχουν υπηρεσίες χωρίς παρακολούθηση σε όσους χρήστες επιλέγουν να μην παρακολουθούνται. «Που σημαίνει ότι το Facebook δεν μπορεί πλέον να εκβιάζει λέγοντας είτε αποδέχεστε την παρακολούθηση είτε δεν χρησιμοποιείτε το Facebook», λένε τα στελέχη του Παρατηρητηρίου, που προβλέπουν ότι οι συγκεκριμένες διατάξεις θα αποτελέσουν αντικείμενο τριβής μεταξύ των θεσμικών οργάνων της Ε.Ε.

Παράνομο περιεχόμενο

Σύμφωνα με το σχέδιο Οδηγίας, οι πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες θα υπόκεινται σε ειδικές υποχρεώσεις λόγω των ιδιαίτερων κινδύνων που εγκυμονούν όσον αφορά τη διάδοση παράνομου και επιβλαβούς περιεχομένου. Η Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του επιβλαβούς περιεχομένου και της παραπληροφόρησης, συμπεριλαμβάνοντας διατάξεις σχετικά με την υποχρεωτική αξιολόγηση του κινδύνου, τα μέτρα ελάττωσης του κινδύνου, τους ανεξάρτητους ελέγχους και τη διαφάνεια των λεγόμενων «συστημάτων συστάσεων», δηλαδή των αλγόριθμων που καθορίζουν τι βλέπουν οι χρήστες.