• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    18°C 12.0°C / 18.0°C
    1 BF
    42%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.5°C / 18.8°C
    2 BF
    53%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.8°C / 16.5°C
    2 BF
    50%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    2 BF
    56%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.9°C / 14.8°C
    1 BF
    57%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    8°C 8.1°C / 11.2°C
    1 BF
    47%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    2 BF
    48%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.8°C / 16.1°C
    2 BF
    70%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    4 BF
    71%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    2 BF
    64%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    63%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    53%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.7°C / 17.7°C
    1 BF
    40%
  • Ρόδος
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    1 BF
    75%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.2°C / 16.7°C
    2 BF
    65%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.1°C / 17.1°C
    1 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.6°C / 16.7°C
    2 BF
    73%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.1°C / 9.1°C
    1 BF
    58%
Photo 41219114 © Romolo Tavani | Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

2022: ο ετεροπροσδιορισμός της Ευρώπης

  • A-
  • A+

Θα αρκούσε ίσως η αλλαγή στην ευρωπαϊκή ηγεσία με την αποχώρηση, έπειτα από 16 χρόνια, της εμβληματικής καγκελαρίου της Γερμανίας για να προσλάβει η αρχή της νέας χρονιάς ξεχωριστή σημασία. Θα αρκούσε ίσως και μόνο η ανάληψη, ύστερα από 14 χρόνια, της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη Γαλλία –χώρα με φιλοδοξίες να συνδυάσει αυτό τον ρόλο με μια νέα εποχή στον διεθνή ρόλο της Ευρώπης– καθώς, μάλιστα, το πρόγραμμά της δίνει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση προβλημάτων που συνδέονται με τη διεθνή υπόσταση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος όπως η ενδυνάμωση της Κοινής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας της ίδιας της Ε.Ε. και το απροσπέλαστο των εξωτερικών συνόρων και της μετάβασης σε μια Ευρώπη «ισχυρή στον κόσμο, ελεύθερη στις επιλογές της και κυρίαρχη της μοίρας της». Tο κλίμα αισιοδοξίας δεν δείχνει να επηρεάζεται από το γεγονός ότι σε περίπου δύο μήνες η γαλλική προεδρία της Ε.Ε. και ο πρόεδρος Μακρόν θα υποστούν τη «βάσανο» των προεδρικών εκλογών.

Πέρα όμως από τα σχέδια της γαλλικής προεδρίας, η πορεία της Ε.Ε. θα επηρεαστεί καταλυτικά από την έκβαση της ουκρανικής κρίσης, διακύβευμα της οποίας δεν είναι μόνο η ένταξη ή μη αυτής της χώρας στην Ατλαντική Συμμαχία, όσο το ευρωπαϊκό ή ευρασιατικό μέλλον της ίδιας της Ρωσίας. Οι αμερικανο-ρωσικές συνομιλίες που ξεκίνησαν στη Γενεύη και οι ΝΑΤΟ - Ρωσίας δύο ημέρες αργότερα θα διαπραγματευτούν το ρωσικό αίτημα της μη ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ ή/και της φιλοξενίας στο έδαφός της βάσεων ή οπλικών συστημάτων κρατών-μελών της Ατλαντικής Συμμαχίας. Ο ενήμερος αναγνώστης θα παρατηρήσει ότι με δεδομένες τις θέσεις της Ατλαντικής Συμμαχίας για επέκτασή της στον χώρο του πρώην ανατολικού συνασπισμού, οι προσδοκίες θετικής έκβασης από τις συνομιλίες αυτές είναι πενιχρές.

Θα ήταν όμως χρήσιμο να ληφθεί υπόψη ότι το ευρωπαϊκό ή μη μέλλον της Ρωσίας αποτελεί πλέον διακύβευμα του ευρύτερου αμερικανο-κινεζικού ανταγωνισμού και υπό αυτήν την έννοια έχει αποκτήσει νέες διαστάσεις. H διάλυση στη δεκαετία του 1990 της Σοβιετικής Ένωσης και των περιφερειακών οργανισμών με τους οποίους κατοχύρωνε την κυριαρχία της στην Ανατολική Ευρώπη (Σύμφωνο της Βαρσοβίας και COMECON) δημιούργησε προϋποθέσεις ενσωμάτωσης και της ίδιας της Ρωσίας στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Δηλαδή, την υλοποίηση του οράματος του στρατηγού Ντε Γκολ για μια Ευρώπη «από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια». Ωστόσο, η ευδαιμονία του «μονοπολισμού» στις ΗΠΑ, στη δεκαετία του 1990 και λιγότερο στο πρώτο ήμισυ της δεκαετίας του 2000 οδήγησε στην εκτίμηση ότι «η Ρωσία ήταν ένας ασθενής διεθνής δρων που είχε χάσει την ισχύ του ακόμη και για το απώτερο μέλλον» (A. Lukin & D. Novikov, «Sino-Russian Rapprochement and Greater Eurasia: From geopolitical pole to international society?», «Journal of Eurasian Studies», April 2021). Ο αποκλεισμός της Ρωσίας από τις διαδικασίες οικονομικής και πολιτικής ολοκλήρωσης της Ευρώπης έθεσε προς αναθεώρηση, πρώτη φορά έπειτα από δυόμισι αιώνες, δηλαδή από την εποχή της Μεγάλης Αικατερίνης, η οποία είχε κατοχυρώσει με ειδικό νόμο την ευρωπαϊκή ταυτότητα της Ρωσίας.

H αποξένωση της Ρωσίας από τις διαδικασίες ευρωπαϊκής και ευρω-ατλαντικής ολοκλήρωσης επιτάχυνε τη σινο-ρωσική προσέγγιση και την οικοδόμηση της ευρύτερης Ευρασίας. Απτά δείγματα αυτής της προσέγγισης είναι η δημιουργία, με πρωτοβουλία της Ρωσίας, της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης και η Οικονομική Ζώνη του Δρόμου του Μεταξιού με πρωτοβουλία της Κίνας. Μόσχα και Πεκίνο διαμόρφωσαν από κοινού την πλατφόρμα «από το Καλίνινγκραντ στη Σανγκάη» ως το θεσμικό υπόβαθρο της συνεργασίας στην Ευρασία που προχωρά τώρα με γοργούς ρυθμούς.

Πολιτικό τους υπόβαθρο είναι η ανάγκη απάντησης στη μετα-ψυχροπολεμική κυριαρχία της Δύσης αλλά και οι πραγματικές ανάγκες ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού του πλανήτη. Εύγλωττος είναι ο τίτλος της πρώτης τους κοινής διακήρυξης το 1997: «Εγκαθίδρυση ενός Πολυπολικού Συστήματος και μιας Νέας Διεθνούς Τάξης». Χρειάστηκε να μεσολαβήσουν οι ακρότητες της προεδρίας Τραμπ για να γίνει ευρύτερα αντιληπτή η αναβάθμιση της Κίνας σε παγκόσμια οικονομική υπερδύναμη προκειμένου να αποφασίσουν οι ΗΠΑ τη διαχείριση της σινο-ρωσικής πρόκλησης.

Οι συναντήσεις και διαπραγματεύσεις των επόμενων ημερών θα είναι ενδεικτικές του πολιτικού κόστους που είναι διατεθειμένη να αναλάβει η προεδρία Μπάιντεν προκειμένου να αποτρέψει την παγίωση ενός σινο-ρωσικού μετώπου. Η κρίση στο Καζακστάν δημιούργησε ένα νέο πρόβλημα στο μαλακό υπογάστριο της Ρωσίας και ενίσχυσε τη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ πρέπει να εκτιμήσουν εάν ή στιγμή είναι κατάλληλη για έναν συμβιβασμό με τη Ρωσία που θα αναγνωρίζει ως θεμιτές τις ανησυχίες της για παραπέρα επέκταση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς με αντάλλαγμα την αποδυνάμωση της συνεργασίας της με την Κίνα στην Ευρασία. Τα ανταλλάγματα που μπορεί να προσφέρει ο Πούτιν στη συγκεκριμένη συγκυρία είναι εκ των πραγμάτων λιγότερο σαφή και πειστικά. Όμως το κίνητρο για την Ουάσινγκτον παραμένει: μια Ρωσία εγγύτερα στην Ευρώπη και μακρύτερα από την Κίνα. Παραμένει επίσης για τους Ευρωπαίους το ερώτημα των ορίων της ηπείρου τους.

* fellow, Dalhousie University, Halifax, πρώην μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στο Συμβούλιο της Ευρώπης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΥΡΩΠΗ
Οράματα και... παροράματα για την Ευρώπη
Η φιλοδοξία του Βερολίνου για μια ισχυρότερη Ευρώπη είναι δεδομένη - την έχει άλλωστε διατυμπανίσει πολλάκις η Ανγκελα Μέρκελ. Το ζήτημα είναι με ποιο τρόπο θα επιτευχθεί αυτό και, κυρίως, αν η καγκελάριος θα...
Οράματα και... παροράματα για την Ευρώπη
ΕΥΡΩΠΗ
Σκληρά παζάρια για το πυρηνικό πρόγραμμα
Παράταση στην παράταση του ειρηνευτικού διαλόγου μεταξύ της διεθνούς ομάδας «P5+1» και του Ιράν δόθηκε χθες στον νέο γύρο διαβουλεύσεων στη Βιέννη, στο «παρά ένα» της λήξης της προσωρινής συμφωνίας για το...
Σκληρά παζάρια για το πυρηνικό πρόγραμμα
ΕΥΡΩΠΗ
Ψυχρός Πόλεμος σε… βρασμό
ΗΠΑ και Ρωσία ανταλλάσσουν προειδοποιήσεις για πυρηνικά, χημικά και βιολογικά όπλα και το Πεκίνο απειλεί με αντίμετρα την Ουάσινγκτον μετά τις νέες αμερικανικές κυρώσεις κατά Κινέζων αξιωματούχων.
Ψυχρός Πόλεμος σε… βρασμό
LIVE
ΕΥΡΩΠΗ
Αντεγκλήσεις Πούτιν-Δύσης, η Μαριούπολη στο επίκεντρο της τραγωδίας
23η ημέρα πολέμου: Διπλωματικές επαφές ενώ συνεχίζονται οι βομβαρδισμοί σε πολλές πόλεις • Σε πλήρη εξέλιξη το προσφυγικό δράμα • Διαρκής Ενημέρωση
Αντεγκλήσεις Πούτιν-Δύσης, η Μαριούπολη στο επίκεντρο της τραγωδίας
ΕΥΡΩΠΗ
Αγγίζουν τα έξι εκατ. οι νεκροί από την αρχή της πανδημίας
Σοκάρουν τα τελευταία δεδομένα του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Τζονς Χόπκινγκς σχετικά με τον συνολικό αριθμό των νεκρών από τότε που ξεκίνησε ο «εφιάλτης» του κορονοϊού. Που βρίσκεται ο κόσμος σήμερα στη μάχη...
Αγγίζουν τα έξι εκατ. οι νεκροί από την αρχή της πανδημίας
ΕΥΡΩΠΗ
Ηχηρό αντιπολεμικό «όχι» σε όλες τις γωνιές του κόσμου
Οι πόλεμοι φέρνουν θάνατο, δυστυχία και προσφυγιά και χιλιάδες άνθρωποι φρόντισαν σήμερα να προτάξουν την αλληλεγγύη σε μία μαύρη στιγμή για την σύγχρονη ιστορία.
Ηχηρό αντιπολεμικό «όχι» σε όλες τις γωνιές του κόσμου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας