Η επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα της Ε.Ε. θα πρέπει να είναι η έσχατη λύση, λέει η Κομισιόν στις νέες προτάσεις της για τη Ζώνη Σένγκεν που παρουσιάστηκαν χθες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε αλλαγές που θα επιφέρουν μεγαλύτερο συντονισμό της Ε.Ε. και θα εξοπλίσουν καλύτερα τα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στη διαχείριση τόσο των κοινών εξωτερικών συνόρων όσο και των εσωτερικών συνόρων της Ε.Ε., καθώς και εντός του χώρου Σένγκεν.
Ωστόσο, είναι αμφίβολο αν οι προτάσεις της θα «περάσουν» από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωκοινοβούλιο.
Η νέα πρόταση εισάγει για πρώτη φορά έναν συγκεκριμένο νομικό ορισμό, όπως και πιθανά μέτρα και ενέργειες για τα κράτη-μέλη σε περίπτωση που τρίτο κράτος εργαλειοποιήσει ξανά το μεταναστευτικό. Κάτι που σημαίνει ότι μετά τα γεγονότα στα σύνορα Ε.Ε.-Λευκορωσίας ανοίγει ένα παράθυρο για αντίστοιχα περιστατικά στην Ευρώπη.
Τις προτάσεις παρουσίασαν την Τρίτη από το Στρασβούργο ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Μαργαρίτης Σχοινάς, και η επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Ιλβα Γιοχάνσον, μετά τη συνάντηση του Κολεγίου των Επιτρόπων στο περιθώριο των εργασιών της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Στο πακέτο των προτάσεων συμπεριλαμβάνεται η αναφορά που σχετίζεται με τις δευτερογενείς μεταναστευτικές ροές εντός της Ε.Ε., αφού Βέλγιο, Ολλανδία και Αυστρία αντιμετωπίζουν ήδη πρόβλημα με τις αυξημένες αφίξεις από κράτη πρώτης υποδοχής όπως η Ελλάδα και η Ιταλία. Η Κομισιόν προτείνει τη συνεργασία στην αστυνόμευση και διμερείς συμφωνίες για επιστροφή των ατόμων αυτών στα κράτη πρώτης υποδοχής.
Ως εργαλειοποίηση μεταναστών ορίζεται «μια κατάσταση κατά την οποία μια τρίτη χώρα παρακινεί παράτυπες μεταναστευτικές ροές στην Ενωση μέσω της ενεργού ενθάρρυνσης ή διευκόλυνσης της μετακίνησης πολιτών τρίτων χωρών προς τα εξωτερικά σύνορα, προς ή από το εσωτερικό των εδαφών της και στη συνέχεια προς τα εν λόγω εξωτερικά σύνορα».
Τέτοιες ενέργειες αποτελούν εργαλειοποίηση όταν «είναι ενδεικτικές πρόθεσης μιας τρίτης χώρας να αποσταθεροποιήσει την Ενωση ή ένα κράτος-μέλος, όπου η φύση τέτοιων πράξεων δύναται να θέσει σε κίνδυνο ουσιαστικές λειτουργίες του κράτους, συμπεριλαμβανομένης της εδαφικής του ακεραιότητας, τη διατήρηση του νόμου και της τάξης και τη διασφάλιση της εθνικής του ασφάλειας», αναφέρει η Κομισιόν.
Τα μέτρα που προβλέπονται από την πρόταση σε περίπτωση εργαλειοποίησης μεταναστών περιλαμβάνουν τον περιορισμό του αριθμού των σημείων διέλευσης των συνόρων και την εντατικοποίηση της επιτήρησής τους.
Επίσης προτείνονται πρόσθετα μέτρα, όπως η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας καταγραφής των αιτήσεων ασύλου έως και 4 εβδομάδες και η εξέταση όλων των αιτήσεων ασύλου στα σύνορα, εκτός από τις ιατρικές περιπτώσεις.
