Νέο υποκεφάλαιο στη χαίνουσα πολιτική κρίση στη Βόρεια Μακεδονία και στην πολυεπίπεδη γεωπολιτική αντιπαλότητα στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων ανοίγει με την εκλογή νέου ηγέτη στο κυβερνών Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDSM) και προαλειφόμενου νέου πρωθυπουργού της χώρας, στο «πόδι» του Ζόραν Ζάεφ, η πολιτική καριέρα του οποίου –κατά τα λοιπά– κάθε άλλο παρά δείχνει να τελειώνει.
Αυτό υποδηλώνει άλλωστε η άνετη επικράτηση στις εσωκομματικές εκλογές της Κυριακής του άγνωστου στο ευρύ κοινό, νυν υφυπουργού Οικονομικών, Ντιμίταρ Κοβάτσεφσκι. Ηταν χάρη στις «ευλογίες» του Ζάεφ –και όχι μόνο, καταπώς φαίνεται– που o 47χρονος απόφοιτος του Χάρβαρντ, κάτοχος διδακτορικού στα οικονομικά, αναπληρωτής καθηγητής στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο των Σκοπίων και πρώην στέλεχος στον εγχώριο κλάδο των τηλεπικοινωνιών (συνεργαζόμενος και με την Deutsche Telecom), εξασφάλισε περίπου το 85% των ψήφων, αφήνοντας πίσω με μεγάλη διαφορά τους δυο εσωκομματικούς αντιπάλους του, Φροσίνα Ρεμένσκι και Γιόβαν Ντεσποτόφσκι.
Ως εκ τούτου, ο Κοβάτσεφσκι διαδέχεται άμεσα στην ηγεσία του SDSM και –εκτός απροόπτου– οσονούπω και στην πρωθυπουργία τον Ζόραν Ζάεφ, μετά και την προαναγγελθείσα παραίτηση του τελευταίου και από τα δυο αξιώματα, υπό το βάρος της πικρής ήττας στις δημοτικές εκλογές του Οκτωβρίου.
Η διαδοχή στην πρωθυπουργία φαίνεται πάντως ότι θα πρέπει να περιμένει. Σύμφωνα με στελέχη του SDSM, ο Ζάεφ θα παραμείνει στο τιμόνι της κυβέρνησης τουλάχιστον έως και τον Ιανουάριο. Στο μεσοδιάστημα «ποντάρει» σε επίλυση των διαφορών με τη νέα κυβέρνηση της Βουλγαρίας (στην οποία δεν συμμετέχει, πρώτη φορά εδώ και χρόνια, η εθνικιστική Δεξιά του Μπόικο Μπορίσοφ) και σε άρση του βέτο της Σόφιας στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων των Σκοπίων με την Ε.Ε. (θεωρητικά, δε, και των Τιράνων).
Σημείο – κλειδί
Η παρούσα συγκυρία θεωρείται κρίσιμη και κομβική, με φόντο τις έντονες πολιτικές αναταράξεις και εξωγενείς παρεμβάσεις στα Βαλκάνια (από την πολιτική κρίση στα Σκόπια, με φερόμενο ρωσικό «δάκτυλο», έως τα βήματα απόσχισης των Σερβοβόσνιων από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη), αλλά και την επικίνδυνη γεωπολιτική ρευστότητα στην ευρύτερη περιφέρεια (βλέπε Ουκρανία).
Εξ ου και κατά το προσεχές διάστημα αναμένεται να ενταθούν οι πιέσεις τόσο από την Ουάσινγκτον όσο και από τις Βρυξέλλες προς τη νέα κυβέρνηση συνασπισμού στη Σόφια, τα ηνία της οποίας πλέον περνούν –μετά και τη χθεσινή ψήφο εμπιστοσύνης– στους «νεοφώτιστους» στην κεντρική πολιτική σκηνή «40ρηδες του Χάρβαρντ», υπό τον νέο πρωθυπουργό και επιχειρηματία Κίριλ Πέτκοφ.
Παραμένει ωστόσο εξαιρετικά αμφίβολο εάν είναι βάσιμες οι προσδοκίες για άμεση άρση του αδιεξόδου στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, μόλις την επαύριο της επίσημης ανάληψης καθηκόντων από τις νέες κυβερνήσεις στη Σόφια, αλλά και στη Γερμανία, κι ενώ κοντοζυγώνουν οι αμφίρροπες προεδρικές εκλογές της άνοιξης στη Γαλλία: προεδρεύουσα από την 1η Ιανουαρίου και για ένα εξάμηνο των «27» και εκ των βασικών συνυπευθύνων για το έως τώρα «πάγωμα» της ενταξιακής προοπτικής των Δυτικών Βαλκανίων.
Σε μια νέα πίστωση πολιτικού χρόνου πάντως –μετά και την πρόσφατη αποτυχημένη προσπάθεια της δεξιάς αντιπολίτευσης του VMRO-DPMNE να ρίξει την κυβέρνηση Ζάεφ, με πρόταση δυσπιστίας που εξελίχθηκε σε θρίλερ–, το SDSM εξασφάλισε από την περασμένη εβδομάδα τη συμμετοχή του μικρού αλβανικού κόμματος «Εναλλακτική» στον κυβερνητικό συνασπισμό, εξασφαλίζοντας έτσι άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία (64 βουλευτές, επί συνόλου 120) και, θεωρητικά, εχέγγυα για διεξαγωγή των επόμενων εκλογών, βάσει των προβλεπόμενων, το 2024.
«Ο,τι συμβεί το προσεχές διάστημα στο κόμμα και στη χώρα θα είναι δική μας ευθύνη», διακήρυξε μετά την εκλογή του στην ηγεσία τού SDSM ο 47χρονος Κοβάτσεφσκι, απευθύνοντας έκκληση για ενότητα. Για προδοσία των εθνικών συμφερόντων τον κατηγόρησε το VMRO DPMNE, το οποίο επίσης διεξήγαγε εσωκομματικές εκλογές την Κυριακή για την ανάδειξη ηγεσίας. Οπως ήταν αναμενόμενο, επανεξελέγη ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι. Ηταν, άλλωστε, ο μοναδικός υποψήφιος.
