Εβδομος θάνατος μετανάστη στα σύνορα της Πολωνίας

«Σε δάση στα σύνορα Πολωνίας-Λευκορωσίας πρόσφυγες και μετανάστες δίνουν μάχη επιβίωσης» ήταν ο τίτλος πρόσφατου ρεπορτάζ του Reuters. «Η Πολωνία επικρίνεται για τους καθηλωμένους πρόσφυγες και μετανάστες μετά τον έβδομο θάνατο στα σύνορα» τιτλοφορούνταν αντίστοιχο ρεπορτάζ της Guardian.

«Πεθαίνοντας από το κρύο και την εξάντληση στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε.» θα ήταν ο δικός μας τίτλος για το συνεχιζόμενο όνειδος στην -αποκλεισμένη λόγω κατάστασης έκτακτης ανάγκης- μεθοριακή ζώνη μεταξύ Πολωνίας και Λευκορωσίας, που έχει βαφτεί πια με το αίμα τουλάχιστον εφτά αιτούντων άσυλο. Κι ακόμα δεν έχει μπει ο χειμώνας…

Μέσα στα πολλαπλά μέτωπα που έχει ανοίξει η εθνικιστική κυβέρνηση της Πολωνίας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, το προσφυγικό/μεταναστευτικό δεν έχει λάβει τις δέουσες διαστάσεις, παρότι και εκεί οι κακές εξελίξεις τρέχουν. Με άλλοθι την εργαλειοποίηση προσφύγων και μεταναστών από το αυταρχικό καθεστώς της Λευκορωσίας -που τους στέλνει να περάσουν τα σύνορα με την Πολωνία και με χώρες της Βαλτικής, στο πλαίσιο αντιποίνων για τις κυρώσεις της Ε.Ε. σε βάρος του- η πολωνική κυβέρνηση άλλαξε… πίστα.

Από εκεί που στηλιτευόταν από ανθρωπιστικές οργανώσεις ότι παραβιάζει το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο, επαναπροωθώντας -συχνά βίαια- αιτούντες άσυλο πίσω στη Λευκορωσία, με έναν πονηρό ελιγμό νομιμοποίησε τις επαναπροωθήσεις και την απόρριψη αιτήσεων ασύλου στη μεθόριο, εγκρίνοντας τις προάλλες σχετική τροπολογία στη Βουλή που εντάχθηκε στη νεόκοπη εθνική νομοθεσία για την ανέγερση μασίφ αντιπροσφυγικού τείχους, κόστους 353 εκατομμυρίων ευρώ.

Ο… ακροβατικός νόμος προβλέπει ότι κάθε αλλοδαπός που πιάνεται να έχει διασχίσει «παράνομα» τα σύνορα, υποχρεούται να εγκαταλείψει την Πολωνία και απαγορεύεται να ξαναμπεί για διάστημα «έξι μηνών έως τριών χρόνων». Παράλληλα, οι πολωνικές αρχές μπορούν «να αφήνουν ανεξέταστη» την αίτηση ασύλου οποιουδήποτε αλλοδαπού τον οποίο σταμάτησαν μετά την «παράνομη» είσοδο, εκτός αν έχει φτάσει από χώρα όπου «η ζωή και η ελευθερία απειλούνται».

Πέραν όλων των άλλων, γεννιέται κίνδυνος να ανοίξει η… όρεξη και να υπάρξουν μιμήσεις σε άλλα πρόθυμα κράτη της Ε.Ε., σαν την Ελλάδα των Μητσοτάκη-Μηταράκη που έχει αναγάγει τις παράνομες επαναπροωθήσεις σε κανονικότητα, βάσει τεκμηριωμένων δημοσιογραφικών ερευνών.

Θα δείξει άραγε την ίδια αυστηρότητα ενάντια στις νομιμοποιημένες επαναπροωθήσεις προσφύγων και μεταναστών στην Πολωνία -όπως σωστά πράττει για Ελλάδα και Κροατία- η αρμόδια Ευρωπαία επίτροπος Ιλβα Γιόχανσον, που αξιώνει από τα κράτη-μέλη να προστατεύουν μεν τα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε., να σέβονται όμως το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα του ανθρώπου; Πόσο μάλλον που αιτούντες άσυλο χάνουν τραγικά τη ζωή τους, παραμένοντας επί μέρες ή και βδομάδες εγκλωβισμένοι χωρίς τροφή και στέγη στη δασώδη μεθόριο Πολωνίας-Λευκορωσίας που αποτελεί εξωτερικό σύνορο της Ε.Ε.;

Προς το παρόν, βαθιά ανησυχία έχει εκφράσει η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, επισημαίνοντας ότι ο νέος πολωνικός νόμος «υπονομεύει το θεμελιώδες δικαίωμα αίτησης ασύλου» και «αντιβαίνει στη Συνθήκη του 1951 για τους πρόσφυγες, που διατυπώνει ξεκάθαρα ότι οι αιτούντες άσυλο δεν θα πρέπει να τιμωρούνται για παράτυπη διέλευση συνόρων». Η πολωνική κυβέρνηση βέβαια κωφεύει συστηματικά (και) στις εκκλήσεις να αποδεχτεί αποστολή δυνάμεων της Frontex, επιλέγοντας να διπλασιάσει από χθες σε σχεδόν 6.000 τους στρατιώτες που έχει αναπτύξει στη μεθοριακή ζώνη.