«Η Αμερική επέστρεψε στην ηγεσία του κόσμου, μαζί με έθνη που μοιράζονται τις πιο βαθιά ριζωμένες αξίες μας», διακήρυξε χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν καθώς αναχωρούσε από την άρτι ολοκληρωθείσα σύνοδο κορυφής του G7 στην Κορνουάλη, με επόμενους σταθμούς της πρώτης περιοδείας του στο εξωτερικό τις Βρυξέλλες και τη Γενεύη.
«Πιστεύω ότι σημειώσαμε πρόοδο στην αποκατάσταση της αμερικανικής αξιοπιστίας στις τάξεις των στενότερων φίλων μας», πρόσθεσε, παραμονή των συνόδων κορυφής του ΝΑΤΟ και των Ε.Ε.-ΗΠΑ, καθώς και των κρίσιμων διμερών επαφών που θα έχει σήμερα με τον Τούρκο πρόεδρο Ερντογάν και μεθαύριο με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν.
Πέρα όμως από τη συνοχή στο «φαίνεσθαι», η σύνοδος κορυφής του G7 –που επί της ουσίας έγινε υπό τη «σκιά» της Κίνας– δεν φάνηκε να περνά τον πήχη των προσδοκιών της, ώστε να εμφανιστεί ως μία άρρηκτης συνοχής ηγετική ομάδα της δημοκρατικής Δύσης, με ολοκληρωμένες λύσεις απέναντι σε διεθνείς κρίσεις και προσκλήσεις.
Κατ’ αρχάς, η δέσμευση που ανέλαβαν με χαρακτηριστική καθυστέρηση οι συμμετέχοντες ηγέτες (ΗΠΑ, Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Καναδά και Ιαπωνίας) για τη διάθεση 1 δισεκατομμυρίου δόσεων εμβολίων κατά της Covid-19 σε φτωχές χώρες σχολιάστηκε από ανθρωπιστικές οργανώσεις, αλλά και τον ΠΟΥ ως «πολύ λίγο, πολύ αργά».
Αφενός γιατί, όπως προκύπτει από το τελικό ανακοινωθέν, πρόκειται στην πραγματικότητα για 870 εκατομμύρια δόσεις και τα υπόλοιπα σε χρηματική βοήθεια, που θα διανεμηθούν σε βάθος ενός έτους, την ώρα που τα παραλλαγμένα στελέχη του κορονοϊού «θερίζουν» χώρες οι οποίες δεν είχαν την ίδια πρόσβαση σε σκευάσματα, όπως τα πλούσια κράτη.
Αφετέρου γιατί, ενώ το G7 ζητά διεθνή έρευνα για την προέλευση της πανδημίας, με το βλέμμα στραμμένο δηκτικά προς την Κίνα, απέφυγε κάθε αναφορά στο θέμα της άρσης της πατέντας των εμβολίων. Επιλογή που, όπως τονίζουν δεκάδες κυβερνήσεις και ειδικοί, θα βοηθούσε στην παραγωγή των 11 δισεκατομμυρίων δόσεων, οι οποίες απαιτούνται για την επίτευξη συλλογικής ανοσίας στον πλανήτη.
Δίχασε η Κίνα
Κατά δεύτερον, οι διακηρύξεις της Ομάδας 7 για την κλιματική αλλαγή –με επανάληψη της δέσμευσης για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 και μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στο μισό μέχρι το 2030– χαρακτηρίζονται άτολμες μπροστά στον επείγοντα χαρακτήρα της περιβαλλοντικής κρίσης. Ακόμη και η εκ νέου δέσμευση για τη στήριξη «φτωχότερων χωρών να αναπτυχθούν με καθαρό, “πράσινο” και βιώσιμο τρόπο», μέσα από τη χρηματοδότηση υποδομών με 100 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο -αυτή τη φορά με χρονικό ορίζοντα έως το 2025-, εργαλειοποιείται πρακτικά ως γεωπολιτικό αντίβαρο στον νέο «Δρόμο του Μεταξιού» που χτίζει μεθοδικά εδώ και χρόνια η Κίνα.
Η αντιμετώπιση του εξ ανατολών ανταγωνιστή ήταν, πάντως, ένα από τα θέματα που δίχασε τους ηγέτες του G7, καθώς οι ΗΠΑ πίεζαν για σκληρή γλώσσα στο τελικό ανακοινωθέν τους. Μια μέση λύση βρέθηκε με εκκλήσεις προς την Κίνα «να σεβαστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες», ειδικά στην επαρχία των Ουιγούρων, τη Σιντζιάνγκ, και στο Χονγκ Κονγκ, καθώς και γενικόλογες προειδοποιήσεις κατά «οποιεσδήποτε μονομερείς προσπάθειες αλλαγής του στάτους κβο» στην Ανατολική και Νότια Σινική θάλασσα.
Κατά τα λοιπά, στη σύνοδο της Ομάδας 7 έγινε ακόμη πιο εμφανές το ρήγμα μεταξύ της Βρετανίας του Brexit και της Ε.Ε., με ευθείες αντιπαραθέσεις για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Βόρειας Ιρλανδίας. Παρά, δε, την κοινή στήριξη στον ελάχιστο παγκόσμιο φορολογικό συντελεστή 15% στις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις -για δικαιότερη κατανομή των οικονομικών βαρών- και στη συνέχιση των πακέτων οικονομικής τόνωσης για την άμβλυνση των συνεπειών της πανδημίας, η προειδοποίηση της επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, ήταν σαφής.
Οι «επικίνδυνες αποκλίσεις» στους ρυθμούς οικονομικής ανάκαμψης από την πανδημία της Covid-19 «εντείνονται», προειδοποίησε, λόγω και των ανισοτήτων μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών στην πρόσβαση σε εμβόλια. Αν και τόνισε ότι η άνοδος του πληθωρισμού αναμένεται να είναι παροδική, ωστόσο υπογράμμισε ότι αυτό δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο, «δείχνοντας» ως πιο ευάλωτες τις αναδυόμενες οικονομίες.
