103 απόστρατοι κατά Ερντογάν

Βαθαίνει η περιδίνηση του καθεστώτος Ερντογάν στη γείτονα Τουρκία ή βρίσκει ξαφνικά «σωσίβιο», όπως υπαινίσσεται η κεμαλική αξιωματική αντιπολίτευση, σε μία δύσκολη συγκυρία; Εν μέσω νομισματικής κρίσης, σεναρίων ανασχηματισμού και αλλαγής του Συντάγματος, περιφερειακών αναταράξεων και εν αναμονή ακόμη του πρώτου τηλεφωνήματος από τον Αμερικανό πρόεδρο Μπάιντεν, ήλθε χθες στο φως της δημοσιότητας διακήρυξη-βόμβα 103 απόστρατων ναυάρχων.

Μέσα στη μαύρη νύχτα, κατά τα μεσάνυχτα της Κυριακής, οι 103 κατήγγειλαν την κυβέρνηση της Αγκυρας για προσπάθεια εξισλαμισμού των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και της απηύθυναν αυστηρή προειδοποίηση να απέχει από κάθε προσπάθεια αλλαγής ή κατάργησης της Συνθήκης του Μοντρέ, η οποία διέπει το καθεστώς των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων από το 1936.

«Προκαλεί ανησυχία το ότι η Συνθήκη του Μοντρέ γίνεται αντικείμενο συζήτησης, στο πλαίσιο τόσο του Καναλιού της Κωνσταντινούπολης, όσο και του ποιος έχει την εξουσία να ακυρώνει διεθνείς συνθήκες», τονίζουν οι 103 στην κοινή δήλωσή τους.

Την αντίδρασή τους πυροδότησαν το αμφιλεγόμενο σχέδιο της κυβέρνησης Ερντογάν για κατασκευή παράλληλης με τον Βόσπορο διώρυγας και οι αμφίσημες δηλώσεις του προέδρου της τουρκικής εθνοσυνέλευσης, Μουσταφά Σεντόπ, ότι ο Τούρκος πρόεδρος «τεχνικά, μπορεί» να αποσύρει τη χώρα από διεθνείς συνθήκες, όπως έκανε με τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης προσφάτως.

Η Συνθήκη του Μοντρέ «είναι η μεγαλύτερη διπλωματική νίκη, που συμπλήρωσε τη Συνθήκη της Λωζάννης» και «σημαντική για την επιβίωση της Τουρκίας», τονίζουν οι απόστρατοι ναύαρχοι, καλώντας τις Ενοπλες Δυνάμεις «να τηρούν σχολαστικά τις αμετάβλητες θεμελιώδεις αξίες του Συντάγματος». Και τάχθηκαν αναφανδόν κατά της «απομάκρυνσης από τη σύγχρονη διαδρομή που σχεδίασε ο Κεμάλ Ατατούρκ».

«Σε αντίθετη περίπτωση, η Δημοκρατία της Τουρκίας μπορεί να αντιμετωπίσει κίνδυνο και απειλή να βιώσει», προειδοποιούν σιβυλλικά, «τα πιο επικίνδυνα γεγονότα για την επιβίωσή της, για τα οποία υπάρχουν παραδείγματα στην ιστορία»…

Οξείες αντιδράσεις

Η Εισαγγελία της Αγκυρας άνοιξε αμέσως έρευνα για παρέμβαση στους δημοκρατικούς θεσμούς της χώρας. Ο Ερντογάν αναμένεται να τοποθετηθεί σήμερα επί του θέματος με διάγγελμα, κατόπιν έκτακτης σύγκλησης της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής του κυβερνώντος κόμματος AKP. Ηδη, υπουργοί και στελέχη της κυβέρνησής του έσπευσαν να καταδικάσουν την ανακοίνωση των 103 απόστρατων, χαρακτηρίζοντάς την σιωπηρό κάλεσμα σε πραξικόπημα.

«Τα άχρηστα πιόνια ξένων δυνάμεων δεν θα ανακόψουν την αναπτυσσόμενη, ενδυναμωμένη Τουρκία!» διακήρυξε ο διευθυντής επικοινωνίας του Ερντογάν, Φαχρετίν Αλτούν, τονίζοντας με νόημα ότι η ανακοίνωση των 103 έγινε 103 ημέρες πριν από την επέτειο της απόπειρας πραξικοπήματος του 2016. «Βλαπτική για τη δημοκρατία, που χαροποιεί τους εχθρούς» χαρακτήρισε την κίνηση των απόστρατων ναυάρχων το τουρκικό υπουργείο Αμυνας.

Να «ξηλωθούν τα γαλόνια» των 103 και «να κοπεί η σύνταξή τους» αξίωσε ο ακροδεξιός εταίρος του Ερντογάν, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, αποσιωπώντας βολικά τον ρόλο του ιδρυτή του εθνικιστικού κόμματός του, του MHP, Αλπαρσλάν Τουρκές, στο πραξικόπημα του ‘60. «Απόπειρα δημιουργίας τεχνητής ατζέντας» για αποπροσανατολισμό από τη δεινή κατάσταση της οικονομίας διαβλέπει από την πλευρά του ο ηγέτης του κεμαλικού CHP της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

«Ανοησία» χαρακτήρισε την ανακοίνωση των 103 η αρχηγός του εθνικιστικού Καλού Κόμματος, Μεράλ Ακσενέρ, αποκηρύσσοντάς την. Μέχρι αργά χθες, δεν είχε εκδώσει ανακοίνωση το φιλοκουρδικό (υπό δικαστική έρευνα, με το ερώτημα της απαγόρευσης λειτουργίας) HDP, που την Παρασκευή είδε ακόμη ένα μέλος του να οδηγείται στη φυλακή: τον Ομέρ Φαρούκ Γκεργκερλίογλου, στον οποίο αφαιρέθηκε προ δύο εβδομάδων η βουλευτική ιδιότητα λόγω καταδίκης του για «τρομοκρατική προπαγάνδα».