Να που τα φετινά Χριστούγεννα έκαναν το «θαύμα» τους και δεν έφεραν μόνο τους πρώτους εμβολιασμούς στην Ε.Ε. κατά της λοίμωξης Covid-19, αλλά και εμπορική συμφωνία για το Brexit. Ετσι, το ιστορικό όσο και θυελλώδες διαζύγιο του Ηνωμένου Βασιλείου από το ευρωπαϊκό μπλοκ θα γίνει πράξη πολιτισμένα και συντεταγμένα, αφού οι δύο πλευρές κατάφεραν τελικά να τα βρουν στο παρά πέντε, κλείνοντας συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ελάχιστες μέρες προτού λήξει στις 31 Δεκεμβρίου η περίοδος μετάβασης για το Λονδίνο.
Τα μείζονα οικονομικά διακυβεύματα εκατέρωθεν κι η ασφυκτική πίεση χρόνου σε συνδυασμό με τη χαοτική γενική… πρόβα ενός άτακτου Brexit, την οποία προκάλεσε ντε φάκτο το ταξιδιωτικό μπλόκο που επέβαλαν δεκάδες χώρες και της Ευρώπης στο Ηνωμένο Βασίλειο λόγω της ανησυχητικής εμφάνισης της μετάλλαξης του κορονοϊού, οδήγησαν παραμονή Χριστουγέννων στον πολυπόθητο συμβιβασμό.
Επειτα λοιπόν από εννιάμηνες σκληρές διαπραγματεύσεις, αποσοβήθηκε εν τέλει ο κίνδυνος του no-deal σε μόλις τέσσερις ημέρες από σήμερα, όταν η χώρα θα εγκαταλείψει πλέον την τελωνειακή ένωση και την ενιαία αγορά της Ε.Ε., «παίρνοντας πίσω τον έλεγχο» των συνόρων, των χρημάτων και των νόμων της, βάσει του εθνικιστικού μπρεξιτικού αφηγήματος του Μπόρις Τζόνσον και των ομοϊδεατών του.
Τώρα ωστόσο ο Βρετανός πρωθυπουργός πρέπει να πουλήσει άμεσα τη νέα συμφωνία του με τις Βρυξέλλες στο δύσκολο εσωτερικό ακροατήριο, όντας ήδη με την πλάτη στον τοίχο εξαιτίας της τραγικής διαχείρισης της πανδημίας, της βαθύτατης ύφεσης στη βρετανική οικονομία αλλά και της εκλογικής ήττας του στενού συμμάχου του Ντόναλντ Τραμπ, που του στερεί μεταξύ άλλων το… καρότο μιας -σύντομης υποτίθεται- σύναψης διμερούς εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ (αφού παραμένουν άγνωστες οι προθέσεις του Τζο Μπάιντεν για το θέμα).
Ετσι κι αλλιώς, παρά τις συνήθεις μεγαλοστομίες και τους σοβινιστικούς λεονταρισμούς, μέρες τώρα ο βρετανικός Τύπος βοούσε πως ο Τζόνσον έκανε σχεδόν την τελευταία στιγμή μια σοβαρή υπαναχώρηση στο ζήτημα-αγκάθι της αλιείας, προκειμένου να πετύχει μια συνολική εμπορική συμφωνία χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις για τα βρετανικά προϊόντα.
Οπερ και εγένετο. Η δημοσιοποίηση όμως το Σάββατο του νομικού κειμένου της συμφωνίας, που αριθμεί πάνω από 1.240 σελίδες, πυροδότησε σχεδόν ακαριαία αρνητικές αντιδράσεις -ειδικά από τους Βρετανούς ψαράδες- αλλά και επικρίσεις από τους -μονίμως ανικανοποίητους- σκληροπυρηνικούς μπρεξιστές των κυβερνώντων Συντηρητικών, που στηλίτευσαν (σε πρώτη φάση τουλάχιστον) το ελάχιστο χρονικό διάστημα που δίνεται βεβιασμένα στους βουλευτές για να μελετήσουν το ογκώδες ντιλ πριν από την ψήφιση και επικύρωσή του στο βρετανικό Κοινοβούλιο μεθαύριο Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου.
Σε ανάλογη διαδικασία ενδελεχούς εξέτασης του κειμένου έχουν αποδυθεί και τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε., με τους πρεσβευτές τους να συναντώνται σήμερα για να συζητήσουν τυχόν ενστάσεις, καθώς -λόγω της καθυστερημένης σύναψής της- η συμφωνία θα τεθεί άτυπα σε εφαρμογή την Πρωτοχρονιά, με την απαιτούμενη έγκριση και επικύρωσή της από το Ευρωκοινοβούλιο να γίνεται αναγκαστικά εκ των υστέρων, πιθανώς εντός Ιανουαρίου.
Συνδικάτα Βρετανών ψαράδων κατηγόρησαν ανοιχτά τον Τζόνσον για «προδοσία» και «ξεπούλημα», θεωρώντας πως «θυσίασε» τα συμφέροντα του κλάδου τους για να μπορέσει να κλείσει το ντιλ, που δεν προβλέπει τελικά περιορισμό κατά 80% στα δικαιώματα αλιείας ευρωπαϊκών σκαφών εντός των βρετανικών υδάτων, όπως απαιτούσε αρχικά το Λονδίνο, αλλά μόλις 25% για μια μεταβατική περίοδο 5,5 χρόνων.
Κατόπιν θα ακολουθήσουν νέες διαπραγματεύσεις. Το θέμα του ψαρέματος είναι μεν αμελητέο οικονομικά (αντιπροσωπεύει μόλις το 0,1% του βρετανικού ΑΕΠ), πλην όμως εξαιρετικά ευαίσθητο πολιτικά αφού έγινε προϊόν εκμετάλλευσης και μετατράπηκε σε ένα από τα κεντρικά ζητήματα της (δημαγωγικής και παραπλανητικής σε μεγάλο βαθμό) εκστρατείας υπέρ του Brexit για το δημοψήφισμα του 2016. Αγγίζει άλλωστε και τον πυρήνα της δήθεν επανάκτησης της εθνικής κυριαρχίας του Ηνωμένου Βασιλείου (λες και και την έχασε ποτέ) – το κομβικό σημείο άκρατου εθνικισμού που έκαναν σημαία τους οι μπρεξιστές, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Ηδη φανατικοί ευρωσκεπτικιστές βουλευτές των Συντηρητικών επικρίνουν το γεγονός πως το Κοινοβούλιο καλείται μέσα σε μία μόλις μέρα να αξιολογήσει και να υπερψηφίσει μια συμφωνία καθοριστική για το μέλλον της χώρας. Αξιώνουν επίσης εγγυήσεις πως δεν θα υπάρξουν μελλοντικά τιμωρητικά μέτρα των Ευρωπαίων, όπως επιβολή δασμών, σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις για την αλιεία βρεθούν σε αδιέξοδο.
Πασχίζοντας να εντοπίσουν τυχόν παγίδες και παραθυράκια, έχουν αναθέσει πλέον και σε νομικούς να ξεψαχνίσουν το κείμενο της συμφωνίας. «Υπάρχουν ανησυχίες μεταξύ των συναδέλφων» δήλωσε στη Guardian ένας βουλευτής. «Χρειαζόμαστε χρόνο για να το μελετήσουμε λεπτομερώς ώστε να διασφαλίσουμε πως περνάει τα τεστ κυριαρχίας» (!) ήταν η αμίμητη -όσο και ενδεικτική του κλίματος- ατάκα του.
Ακόμα κι αν υπάρξει ανταρσία στη συμπολίτευση, η εμπορική συμφωνία αναμένεται να λάβει κοινοβουλευτικό πράσινο φως με τις ψήφους των αντιπολιτευόμενων Εργατικών, που της άσκησαν μεν κριτική αποκαλώντας την «ισχνή», πλην όμως σκοπεύουν να την υπερψηφίσουν. Ακόμα κι ο ίδιος ο Τζόνσον παραδέχτηκε πάντως πως δεν καλύπτει επαρκώς έναν (ιδιαιτέρως κρίσιμο για τη βρετανική οικονομία) κλάδο και συγκεκριμένα την πρόσβαση των βρετανικών οικονομικών υπηρεσιών (βλέπε τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες κ.ά.) στις αντίστοιχες αγορές της Ε.Ε., με τον υπουργό Οικονομικών Ρίσι Σούνακ να προσπαθεί να καθησυχάσει το Σίτι του Λονδίνου πως δεν θα υποστεί πλήγμα από τη συμφωνία. Η πρωθυπουργική ομολογία βέβαια άλλα φανερώνει…
