Πριν καλά καλά στεγνώσει το μελάνι των υπογραφών στην ειρηνευτική συμφωνία για το Ναγκόρνο Καραμπάχ, οι υπουργοί Αμυνας Ρωσίας και Τουρκίας υπέγραψαν την περασμένη Τετάρτη μνημόνιο συνεργασίας για τη σύσταση κοινού κέντρου στο Αζερμπαϊτζάν για την επόπτευση της εκεχειρίας. Και πριν καλά καλά στεγνώσει το μελάνι και σε αυτό το έγγραφο, ο Ταγίπ Ερντογάν έβαλε μπρος τα σχέδια για τουρκική «μπότα» και στον νότιο Καύκασο. Οπως ήδη συμβαίνει, δηλαδή, στα συριακά και στα λιβυκά εδάφη, σε συνεννόηση με τη Μόσχα…
Χθες κιόλας, λοιπόν, η κυβέρνησή του κατέθεσε στην τουρκική Εθνοσυνέλευση σχετικό νομοσχέδιο. Το μόνο που καθίσταται σαφές είναι ότι η αποστολή θα έχει (αρχικά τουλάχιστον) διάρκεια ενός έτους. Ο αριθμός των στρατιωτών θα αποφασιστεί σε δεύτερο χρόνο από τον Τούρκο πρόεδρο. Τίθεται επίσης το ενδεχόμενο ανάπτυξης και πολιτικού προσωπικού επί του αζερικού εδάφους. Η συζήτηση επί του νομοσχεδίου αναμένεται εντός των επόμενων ημερών. Η έγκρισή του είναι εκ προοιμίου δεδομένη.
«Εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας» χαρακτήρισε τη διαδικασία χθες ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, την ώρα που η Μόσχα ολοκληρώνει την ανάπτυξη περίπου 2.000 Ρώσων στρατιωτών, ως ειρηνευτικής δύναμης, στη γραμμή επαφής μεταξύ Αρμενίων και Αζέρων. Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν εξ αρχής καταστήσει πάντως σαφές ότι η παρουσία Τούρκων στρατιωτών θα είναι εκτός του αυτονομιστικού θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ.
Προκλήσεις, αξιώσεις
Με τον αέρα του ηγέτη μιας περιφερειακής δύναμης -εικόνα που επιχείρησε να σφυρηλατήσει και με την προχθεσινή κακόγουστη φιέστα παραβατικότητας στα κατεχόμενα Βαρώσια- ο Ερντογάν προανήγγειλε επίσκεψη του νέου κατοχικού ηγέτη των Τουρκοκυπρίων και «εκλεκτού του», Ερσίν Τατάρ, στο Αζερμπαϊτζάν, προσβλέποντας προφανώς σε έμπρακτα ανταλλάγματα για τη στήριξη που η Αγκυρα παρέχει στο Μπακού. Ητοι, σε άμεση ή έστω έμμεση αναγνώριση του ψευδοκράτους.
Συγκεκριμένη ημερομηνία δεν ανακοινώθηκε. Θεωρείται, ωστόσο, βέβαιο πια ότι η Αγκυρα θα επιδιώξει τη δημιουργία τετελεσμένων κατά την ιδιαίτερα ρευστή μεταβατική περίοδο στην προεδρία των ΗΠΑ, έως τις 20 Ιανουαρίου. Διάστημα, κατά το οποίο θα έχει φανεί η αποφασιστικότητα της Ε.Ε. ως προς την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία: βασικό θέμα στην ατζέντα της συνόδου κορυφής του Δεκεμβρίου.
Kαι η Ε.Ε.;
Σε κάθε περίπτωση, τα περιθώρια ελιγμών της Αγκυρας δείχνουν και πάλι να στενεύουν. Η ωμή παρέμβασή της στον νότιο Καύκασο -και «μαλακό υπογάστριο» της Ρωσίας- δείχνει εκ του αποτελέσματος να εξυπηρετεί προς ώρας μόνο τους υπολογισμούς της Μόσχας. Κόντρα στην απροθυμία της Γερμανίας, οι φωνές πληθαίνουν στους κόλπους της Ε.Ε. για μία ξεκάθαρη ευρωπαϊκή απάντηση απέναντι στην τουρκική παραβατικότητα με κυρώσεις.
Ενώ εύλογα ερωτήματα δημιουργεί η παντελής απουσία συνομιλιών με Τούρκους αξιωματούχους από το επίσημο πρόγραμμα της σημερινής επίσκεψης του Αμερικανού ΥΠΕΞ, Μάικ Πομπέο, στην Κωνσταντινούπολη (στο πλαίσιο δεκαήμερης περιοδείας στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή), όπου θα έχει συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.
Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ επιστράτευσε προ ημερών τη δικαιολογία του «σφιχτού χρονοδιαγράμματος» της περιοδείας και του βεβαρημένου «προγράμματος» των Τούρκων αξιωματούχων. Το πρακτορείο Bloomberg παρουσιάζει πάντως μια διαφορετική εικόνα. Επικαλούμενο «Τούρκο ανώτερο αξιωματούχο, που διατηρεί την ανωνυμία του», αναφέρει ότι «ο Πομπέο απέρριψε πρόσκληση του Τούρκου ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, να μεταβεί στην Αγκυρα, κατά την επίσκεψή του στην Τουρκία. Αντ’ αυτού, ζήτησε από τον Τσαβούσογλου να μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη για να τον συναντήσει. Αλλά ο Τσαβούσογλου αρνήθηκε, προσβεβλημένος από το σνομπάρισμα του Πομπέο στην Αγκυρα, πριν λήξει η θητεία του» στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
